Từ dòng vốn toàn cầu đến startup: Cựu Đại sứ Hoa Kỳ Marc Knapper nhìn thấy cơ hội gì?
Trao đổi với báo chí bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, ông Marc Knapper, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, cố vấn Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), nhấn mạnh ba nhóm điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư: tính dự báo, hạ tầng và khả năng kết nối, cùng hệ thống quy tắc, quy định rõ ràng, minh bạch.
Nhà đầu tư cần một thị trường có thể dự báo và tin cậy
Trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn quốc tế, quy mô thị trường và cơ hội sinh lời là những yếu tố đáng quan tâm, nhưng chưa đủ để quyết định lựa chọn của nhà đầu tư.
Khả năng dự báo môi trường kinh doanh, chất lượng hạ tầng, mức độ kết nối và tính minh bạch của hệ thống quy tắc, quy định cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư.
.jpg)
Đây là những yếu tố được ông Marc Knapper nhấn mạnh khi trao đổi về các điều kiện cần thiết để thu hút đầu tư.
“Tôi nghĩ thực sự có một vài điều cốt yếu. Đầu tiên là tính dự báo được, cơ sở hạ tầng, sự kết nối… Và điều còn lại là chúng tôi muốn biết rằng có các quy tắc, quy định rõ ràng và sự minh bạch”, ông Knapper nói.
Điểm đáng chú ý trong phát biểu này là nhà đầu tư cần nhìn thấy một môi trường đủ rõ ràng để có thể đánh giá cơ hội và đưa ra quyết định.
Tính dự báo không đơn thuần là biết trước một chính sách sẽ được ban hành, mà còn liên quan đến khả năng hiểu và dự liệu những điều kiện sẽ chi phối hoạt động kinh doanh.
Khi các quy tắc thiếu rõ ràng hoặc khó dự đoán, doanh nghiệp sẽ khó tính toán chi phí, xây dựng kế hoạch và cân nhắc mức độ rủi ro của khoản đầu tư.
Với những dự án cần thời gian triển khai dài, vấn đề này càng quan trọng. Nhà đầu tư phải tính toán không chỉ chi phí ban đầu mà còn cả điều kiện vận hành trong tương lai.
Vì vậy, tính nhất quán và khả năng dự báo của môi trường chính sách có thể ảnh hưởng đến việc họ quyết định đầu tư, mở rộng quy mô hay tiếp tục chờ đợi.
Cùng với tính dự báo, ông Knapper đề cập cơ sở hạ tầng và khả năng kết nối. Đây là hai điều kiện gắn trực tiếp với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Hạ tầng quyết định khả năng tiếp cận các nguồn lực thiết yếu, trong khi kết nối giúp doanh nghiệp liên thông với các thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh các hoạt động kinh tế ngày càng liên kết, một dự án đầu tư khó phát huy hết hiệu quả nếu bị hạn chế bởi hạ tầng hoặc thiếu kết nối với những trung tâm sản xuất, thương mại và dịch vụ.
Do đó, sức hấp dẫn của một thị trường không chỉ được đánh giá qua những ưu đãi dành cho nhà đầu tư, mà còn qua điều kiện thực tế để triển khai và vận hành dự án.
Yếu tố thứ ba được ông Knapper nhấn mạnh là sự rõ ràng của các quy tắc, quy định và tính minh bạch. Đây là điều kiện giúp nhà đầu tư hiểu khuôn khổ hoạt động, xác định trách nhiệm và đánh giá những rủi ro có thể phát sinh.
Minh bạch vì thế không chỉ là việc công khai thông tin. Từ góc độ đầu tư, điều quan trọng còn nằm ở khả năng tiếp cận thông tin, cách các quy định được áp dụng và mức độ rõ ràng của quy trình thực hiện.
Một môi trường có quy tắc dễ hiểu và minh bạch giúp các bên có cơ sở để hoạch định hoạt động, đồng thời hạn chế những bất định trong quá trình triển khai.
Ba yếu tố mà ông Knapper đề cập có mối liên hệ chặt chẽ. Hạ tầng và kết nối tạo điều kiện vật chất cho hoạt động kinh doanh; tính dự báo giúp nhà đầu tư xây dựng kế hoạch; còn quy tắc rõ ràng và minh bạch tạo cơ sở để họ đánh giá mức độ tin cậy của môi trường đầu tư.
Đối với Việt Nam, đây là những vấn đề cần được xem xét đồng thời trong quá trình thu hút nguồn vốn quốc tế. Cơ hội đầu tư có thể tạo sức hút ban đầu, nhưng khả năng chuyển hóa sự quan tâm thành các quyết định đầu tư cụ thể còn phụ thuộc vào chất lượng môi trường kinh doanh.
Quản lý tài sản và cơ hội phát triển của các startup
Bên cạnh các điều kiện chung của môi trường đầu tư, ông Marc Knapper đặc biệt nhắc đến quản lý tài sản khi đánh giá những lĩnh vực có tiềm năng.
“Bây giờ, theo tôi, lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất sẽ là quản lý tài sản. Ví dụ, rất nhiều quỹ đầu tư toàn cầu muốn mở văn phòng, thiết lập hoạt động tại đây”, ông nói.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong cuộc trao đổi, bởi quản lý tài sản gắn với hoạt động quản lí và phân bổ nguồn vốn thông qua các tổ chức chuyên nghiệp.
Nếu hoạt động này phát triển, thị trường có thêm cơ hội mở rộng các dịch vụ tài chính phục vụ nhu cầu đầu tư, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa nguồn vốn và những cơ hội kinh doanh.
Tuy nhiên, cần phân biệt tiềm năng của lĩnh vực với quy mô dòng vốn đã thực sự được đưa vào thị trường. Việc một quỹ đầu tư quan tâm đến khả năng thiết lập hoạt động không đồng nghĩa quỹ đó đã quyết định đầu tư, thành lập văn phòng hoặc cam kết một khoản vốn cụ thể.
Để đánh giá đầy đủ triển vọng, cần có thêm thông tin về kế hoạch của các tổ chức đầu tư, điều kiện hoạt động và nhu cầu thực tế của thị trường.
Xét về bản chất, quản lý tài sản không chỉ là câu chuyện thu hút thêm tiền đầu tư. Hoạt động này còn liên quan đến cách nguồn vốn được lựa chọn, phân bổ và quản lí.
Để dòng vốn tìm được những cơ hội phù hợp, các bên cần có thông tin đủ tin cậy về doanh nghiệp, dự án và môi trường pháp lí. Điều đó một lần nữa cho thấy mối liên hệ giữa triển vọng phát triển dịch vụ tài chính với những yếu tố mà ông Knapper đã nhấn mạnh: tính dự báo, hạ tầng kết nối và sự minh bạch.
Trong bối cảnh TP.HCM định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, việc quan tâm đến lĩnh vực quản lý tài sản đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường có khả năng đáp ứng nhu cầu hoạt động của các tổ chức tài chính.
Cơ hội không chỉ nằm ở việc thu hút sự hiện diện của các quỹ, mà còn ở khả năng hình thành những hoạt động dịch vụ có chất lượng và kết nối được với thị trường vốn quốc tế. Đây là hướng phát triển cần được xem xét trên cơ sở điều kiện pháp lí, năng lực thị trường và nhu cầu của các nhà đầu tư.
Ông Knapper cũng đề cập cơ hội dành cho doanh nghiệp, trong đó có các công ty khởi nghiệp. “Tôi nghĩ đây là một cơ hội tốt cho doanh nghiệp, chẳng hạn như các doanh nghiệp khởi nghiệp”, ông nói.
Đối với startup, khả năng tiếp cận nguồn vốn có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển sản phẩm, mở rộng hoạt động và tìm kiếm thị trường.
Tuy nhiên, vốn đầu tư không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng tăng trưởng. Doanh nghiệp còn cần mô hình kinh doanh phù hợp, năng lực quản trị và khả năng chứng minh triển vọng phát triển với nhà đầu tư.
Vì vậy, cơ hội mà ông Knapper đề cập có thể được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa môi trường đầu tư, sự phát triển của các dịch vụ tài chính và nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Khi các điều kiện thị trường được cải thiện, doanh nghiệp có thêm cơ sở tìm kiếm nguồn lực phục vụ hoạt động.
Dù vậy, mức độ hưởng lợi của startup còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thực tế và sự phù hợp giữa nhu cầu của doanh nghiệp với tiêu chí của nhà đầu tư.
