Phim AI đầu tiên ra rạp Trung Quốc 'ế' khách, nhiều phản ứng trái chiều
Từ kì vọng mở ra một hướng đi mới cho điện ảnh, phim AI "Tam Tinh Đôi: Chuyện tương lai và quá khứ" (Sanxingdui: Future Past) chỉ bán được tiền vé khiêm tốn.
Khi phim AI bước từ phim ngắn lên màn ảnh rộng
Ngày 25/10, tại Thượng Hải, Bona Film Group tổ chức buổi chiếu đặc biệt Tam Tinh Đôi: Chuyện tương lai và quá khứ. Chia sẻ với khán giả, ông Tưởng Đức Phú, giám đốc điều hành của hãng, nhà sản xuất và tổng giám chế bộ phim, nhắc đến sự khác biệt giữa buổi ra mắt lần này với những sự kiện điện ảnh trước đây.
“Trước kia, khi tham dự lễ ra mắt phim, xung quanh tôi thường là những ngôi sao sáng giá. Hôm nay, sáu diễn viên của chúng tôi đang đứng ở phía trên”, ông nói, chỉ vào những gương mặt diễn viên AI trên tấm áp phích. Rồi ông hài hước nói thêm rằng các diễn viên này thậm chí không thể bước xuống sân khấu, bởi họ chỉ tồn tại trên hình ảnh. “Thời đại đã thay đổi”.
Câu chuyện phía sau bộ phim phản ánh bước chuyển của ngành công nghiệp điện ảnh Trung Quốc trong làn sóng AI. Tác phẩm dài khoảng 100 phút, kết hợp nền văn minh cổ Thục với thế giới tương lai bằng hình ảnh siêu chân thực. Theo truyền thông Trung Quốc, đây là phim điện ảnh đầu tiên tại nước này được sản xuất bằng công nghệ AI và nhận giấy phép phát hành của Cục Điện ảnh Quốc gia Trung Quốc. Các nhân vật đều là hình tượng kĩ thuật số được sáng tạo mới, không phải bản sao kĩ thuật số của diễn viên có thật.
Bộ phim kể về một nhà khảo cổ phải tìm cách cứu thế giới tương lai đang bị AI nô dịch. Cốt truyện khoa học viễn tưởng đặt nền văn minh Tam Tinh Đôi - di chỉ khảo cổ nổi tiếng ở tỉnh Tứ Xuyên - vào mối liên hệ với viễn cảnh tương lai, qua đó tạo nên một không gian điện ảnh kết hợp lịch sử, khảo cổ và công nghệ.
Ý tưởng thực hiện phim dài bắt đầu từ những thử nghiệm nhỏ hơn. Theo ông Tưởng Đức Phú, nhóm sản xuất từng sử dụng AI để tạo bản xem trước gồm 13 tập, thu hút tổng cộng khoảng 200 triệu lượt xem trên Douyin, nền tảng video ngắn phổ biến tại Trung Quốc. Phản hồi này khiến ê-kíp tin rằng công nghệ có thể mở ra những cơ hội sáng tạo mới.
Mỗi lần công nghệ được nâng cấp, tham vọng của nhóm lại lớn hơn, cho đến khi họ quyết định đưa dự án lên màn ảnh rộng. Tuy nhiên, thành công của video ngắn không đồng nghĩa với việc khán giả sẽ đón nhận một bộ phim dài được tạo ra theo cùng phương thức.
Doanh thu khiêm tốn và phản ứng trái chiều
Theo số liệu ước tính của nền tảng bán vé Maoyan được truyền thông quốc tế dẫn lại, đến ngày 26/10 sau khi phát hành, Tam Tinh Đôi: Chuyện tương lai và quá khứ chỉ thu về khoảng 180.000 USD tại phòng vé Trung Quốc. Trong khi đó, phim có mức kinh phí sản xuất khoảng 1,5 triệu USD.
So với quy mô đầu tư, kết quả này cho thấy bộ phim chưa thu hút được lượng khán giả như kì vọng. Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền thông điện ảnh Trung Quốc Yuli, ông Tưởng Đức Phú thừa nhận phản ứng thị trường khá trầm lắng, nhưng vẫn xem đây là một thử nghiệm quan trọng.
“Chúng tôi là những người đầu tiên thử nghiệm, đầu tiên được cấp phép phát hành tại rạp và đầu tiên chịu sự kiểm chứng của khán giả. Tôi nghĩ làm được điều đó đã không hề dễ dàng”, ông nói.
Phản ứng trên mạng xã hội Trung Quốc cũng chia thành nhiều luồng. Một người dùng Xiaohongshu, nền tảng có nhiều nét tương đồng với Instagram, viết rằng bộ phim AI đầu tiên của Trung Quốc khiến họ bị sốc. Ở chiều ngược lại, một khán giả cho rằng ưu điểm lớn nhất của phim AI là chi phí thấp và khả năng kể chuyện không bị giới hạn bởi những ràng buộc của sản xuất truyền thống.
Những nhận xét trái chiều phản ánh hai vấn đề khác nhau. Một mặt, AI có thể giúp nhà sản xuất giảm chi phí, tạo ra bối cảnh và nhân vật vốn đòi hỏi nguồn lực lớn nếu thực hiện bằng phương pháp thông thường. Mặt khác, khán giả không chỉ mua vé để xem một chuỗi hình ảnh đẹp mắt. Họ còn kì vọng vào diễn xuất, nhịp kể chuyện, sự nhất quán về hình ảnh và chất lượng tổng thể của tác phẩm.
Stanley Rosen, giáo sư Đại học Nam California chuyên nghiên cứu điện ảnh và xã hội Trung Quốc, nhận định công chúng vẫn hoài nghi đáng kể về việc sử dụng AI trong các phim điện ảnh quy mô lớn, dù đã tương đối quen thuộc với nội dung ngắn.
Theo ông Rosen, để khán giả sẵn sàng đến rạp xem một bộ phim được tạo hoàn toàn bằng AI, chất lượng có thể phải đạt đến mức những tác phẩm nổi bật như Avatar hay Na Tra 2. Nếu chưa đáp ứng được kì vọng đó, phim AI có thể phù hợp hơn với các nền tảng trực tuyến như Netflix và Amazon Prime Video. Ông cũng cho rằng kết quả phòng vé của Tam Tinh Đôi: Chuyện tương lai và quá khứ sẽ khiến những nhà làm phim đang cân nhắc ứng dụng AI vào phim dài thận trọng hơn.
AI có thể thay đổi quy trình sản xuất, nhưng chưa bảo đảm thành công
Trong khi phim AI dài chưa tạo được dấu ấn rõ rệt tại phòng vé, nội dung ngắn ở Trung Quốc lại phát triển nhanh chóng. Phim ngắn tập, hay microdrama, thường được thiết kế để xem trên các nền tảng số, với câu chuyện cô đọng và thời lượng mỗi tập ngắn. Loại hình này đang trở thành một môi trường thuận lợi cho việc thử nghiệm AI nhờ quy trình sản xuất nhanh và nhu cầu cập nhật nội dung liên tục.
Theo Caixin, hơn 95% trong số trên 120.000 phim ngắn tập được phát hành tại Trung Quốc trong quý I/2026 có sử dụng AI để tạo nội dung, trong khi tỷ lệ này gần như bằng không chỉ một năm trước đó. Chi phí sản xuất một số tác phẩm cũng giảm xuống chỉ còn khoảng 3.000 USD.
Sự khác biệt giữa phim ngắn và phim điện ảnh nằm ở kì vọng của người xem cũng như cách họ tiếp nhận nội dung. Trên nền tảng số, khán giả có thể nhanh chóng chuyển sang video khác nếu không hài lòng. Chi phí sản xuất thấp cũng cho phép nhà làm phim thử nghiệm nhiều ý tưởng, điều chỉnh cách kể chuyện và phát hành liên tục. Với phim chiếu rạp, người xem thường dành nhiều thời gian hơn, trả tiền cho vé và mong đợi một trải nghiệm hoàn chỉnh trên màn ảnh lớn.
Thách thức này không chỉ tồn tại ở Trung Quốc. Tại Mỹ, việc sử dụng AI trong sản xuất phim đã trở thành chủ đề gây tranh luận trong các cuộc đình công của giới biên kịch và diễn viên năm 2023, khi người lao động yêu cầu những biện pháp bảo vệ trước nguy cơ công nghệ thay thế công việc sáng tạo. Trong khi đó, AI vẫn dần được đưa vào các khâu sản xuất phim Hollywood.
Bộ phim hình sự Animals, phát hành trên Netflix ngày 9/10, là một ví dụ được nhắc đến trong cuộc tranh luận này. Đạo diễn Ben Affleck thừa nhận đã sử dụng AI cho nhiều công đoạn, nhưng cho biết ông còn ngần ngại tiết lộ cụ thể vì điện ảnh vốn cần duy trì ảo giác về một thế giới chân thực.
Trường hợp của Tam Tinh Đôi: Chuyện tương lai và quá khứ vì vậy không đơn giản là câu chuyện về một bộ phim có doanh thu thấp. Nó cho thấy việc một công nghệ có thể tạo ra sản phẩm chưa đồng nghĩa sản phẩm ấy đã tìm được thị trường. AI có thể làm giảm chi phí, rút ngắn quy trình và mở rộng phạm vi sáng tạo, nhưng những lợi thế đó cần đi cùng chất lượng nội dung và trải nghiệm phù hợp với khán giả.
Ông Tưởng Đức Phú cho rằng điện ảnh Trung Quốc không thể đứng ngoài làn sóng công nghệ mới. Ngành phim cần chủ động tiếp cận, học hỏi và tìm cách sử dụng AI phục vụ mục tiêu sáng tạo. Ông cũng kêu gọi những người làm công nghệ, phát triển AI và sản xuất nội dung cùng tham gia để tìm ra những mô hình mới cho ngành.
“Điện ảnh Trung Quốc cần hết thế hệ này đến thế hệ khác tiếp tục mơ ước và biến những giấc mơ thành hiện thực”, ông nói.