Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người tạm dừng đăng kí hiến tạng trực tuyến
Website của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người tạm dừng tiếp nhận đăng kí hiến mô, tạng mới qua mạng từ chiều 30/10 với lí do rà soát và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cụ thể, khi truy cập mục “Đăng kí hiến mô, tạng” trên website của Trung tâm, người dùng hiện nhận được thông báo hệ thống đang bảo trì và tạm thời không thể thực hiện đăng kí trực tuyến. Thông báo nêu rõ: “Hiện tại chúng tôi đang tạm dừng tiếp nhận đăng kí mới để rà soát và nâng cao chất lượng dịch vụ. Chức năng đăng kí sẽ sớm được mở lại. Rất mong bạn thông cảm và quay lại sau!”.
Trong thời gian này, Trung tâm vẫn tiếp nhận đơn đăng kí hiến mô, tạng theo hai hình thức: người dân đến trực tiếp hoặc gửi hồ sơ qua đường bưu điện.
Đăng kí hiến tạng trực tuyến và lỗ hổng xác thực danh tính
Trước khi thông báo tạm dừng được đưa ra, mạng xã hội lan truyền thông tin một số người thử sử dụng số căn cước công dân cùng họ tên của người khác để đăng kí hiến tạng trên website Trung tâm và hệ thống vẫn ghi nhận thành công. Theo phản ánh, quy trình khi đó không yêu cầu xác thực người thao tác có phải chính chủ của số căn cước được khai báo hay không; thông tin điện thoại và email cũng chưa được kiểm tra để xác định có thuộc về người đăng kí.
Dù vậy, với một dịch vụ liên quan trực tiếp đến quyền nhân thân và quyết định hiến tặng mô, tạng, việc nhập thông tin cá nhân thành công chưa đồng nghĩa với việc hệ thống đã xác định được chính xác chủ thể đăng kí.
Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, bước đăng kí trực tuyến hiện nay chủ yếu nhằm ghi nhận nguyện vọng của công dân để cập nhật vào danh sách vận động hiến tạng. Người đăng kí chỉ cần cung cấp những thông tin cá nhân cơ bản; thủ tục được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, không yêu cầu khám sức khỏe hay xét nghiệm tại thời điểm đăng kí.
Sau khi hoàn tất, người dùng còn có thể tạo thẻ hiến tạng điện tử bằng cách tải ảnh chân dung lên hệ thống. Thẻ này giúp lưu trữ và chia sẻ nguyện vọng trên điện thoại mà không phải chờ cấp thẻ vật lí.
Tuy nhiên, sự thuận tiện của quy trình số cũng đặt ra yêu cầu về cơ chế xác thực phù hợp. Một nền tảng tiếp nhận thông tin liên quan đến quyền cá nhân cần hạn chế nguy cơ người khác sử dụng dữ liệu định danh để đăng kí thay, dù hành động đó xuất phát từ tò mò hay bất kì mục đích nào khác. Việc rà soát vì vậy không chỉ liên quan đến khả năng vận hành của website, mà còn là cơ hội đánh giá lại cách hệ thống kiểm tra thông tin, bảo vệ dữ liệu và xác nhận ý chí tự nguyện.
Thẻ hiến tạng điện tử không thay thế quy trình hiến tặng
Cần phân biệt rõ giữa đăng kí nguyện vọng hiến mô, tạng và việc thực hiện hiến tặng trên thực tế. Một chiếc thẻ điện tử được tạo sau khi đăng kí không đồng nghĩa người mang thẻ đương nhiên trở thành người hiến tạng khi qua đời, cũng không phải căn cứ duy nhất để cơ quan y tế tiến hành lấy mô, tạng.
Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, quá trình hiến tạng còn phải trải qua nhiều bước và thủ tục chặt chẽ. Việc đăng kí trực tuyến chỉ thể hiện nguyện vọng của cá nhân; khi xem xét lấy mô, tạng, cần có sự đồng ý và kí xác nhận của người thân trong gia đình theo quy định pháp luật. Nếu có một thành viên trong gia đình không đồng ý, việc lấy mô, tạng sẽ không được thực hiện.
Điều này cho thấy nền tảng số đóng vai trò hỗ trợ ghi nhận, lưu trữ và lan tỏa nguyện vọng hiến tặng, chứ không thay thế các quy trình chuyên môn, pháp lí và sự trao đổi với gia đình. Giá trị của một hệ thống như vậy không chỉ nằm ở số lượng lượt đăng kí hay tốc độ cấp thẻ điện tử, mà còn ở độ tin cậy của thông tin được tiếp nhận.