Công nghệ quân sự

Tin vũ khí hôm nay 4/11: Tiêm kích tàng hình J-20 Trung Quốc được nâng cấp sức mạnh

Hoàng Vũ • 04/11/2026 06:24

Tin vũ khí hôm nay, Trung Quốc nâng cấp tiêm kích tàng hình J-20; Nga tích hợp mạng phòng thủ AI mới để đối phó bầy drone; Mỹ nhận tên lửa ESSM Block 2 thứ 1.000 giữa áp lực tiêu hao ở Biển Đỏ.

Trung Quốc nâng cấp tiêm kích tàng hình J-20 để chỉ huy UAV

Trung Quốc đang nâng cấp dòng tiêm kích tàng hình J-20, mở rộng vai trò từ chiếm ưu thế trên không sang chỉ huy và điều phối tác chiến, phối hợp với UAV chiến đấu và máy bay tiếp dầu, theo Global Times. Hình ảnh từ video của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cho thấy các thay đổi trên phiên bản J-20A một chỗ ngồi và J-20S hai chỗ ngồi. Thông số hiệu năng chi tiết chưa được công bố.

cms.interestingengineering.com-wp-content-uploads-2026-11-_untitled-design-2.jpg
Tiêm kích tàng hình J-20 của Trung Quốc trong video của CCTV. Ảnh: CCTV

Trên J-20A, động cơ sản xuất trong nước được cho là có lực đẩy lớn hơn, giúp máy bay đạt tốc độ cao hơn, duy trì bay siêu âm hành trình và cơ động với quá tải lớn, dù tên động cơ không được nêu. Phần gờ nhô phía sau buồng lái chuyển tiếp mượt hơn xuống thân so với phiên bản trước. Hệ thống cảm biến quang điện dưới mũi máy bay cũng thay đổi, từ 6 thấu kính ở bản cũ lên 8 thấu kính ở bản nâng cấp.

Với J-20S, thành viên thứ hai ngồi sau đảm nhận nhiệm vụ để phi công tập trung bay và chiến đấu. Người này dự kiến điều khiển đội hình UAV, điều phối thông tin chiến trường và lập kế hoạch tấn công mục tiêu trên bộ, trên biển. Dòng J-20 cũng được kết nối với máy bay cảnh báo sớm dòng KJ, máy bay tiếp dầu YY-20, tiêm kích đa năng J-16 và J-10C. Phiên bản J-20 dùng động cơ nội địa ra mắt tại Triển lãm Hàng không Chu Hải năm 2021, trong khi các lô đầu từng dùng động cơ AL-31F của Nga.

Cấu hình hai chỗ ngồi là lựa chọn hiếm ở tiêm kích tàng hình, bởi F-22 và F-35 của Mỹ đều chỉ có một phi công. Mỹ chọn cách để phi công một chỗ ngồi điều khiển UAV chiến đấu phối hợp (CCA) như FQ-42A với mức tự động hóa cao, còn Trung Quốc thêm một người để chia sẻ khối lượng công việc. Đổi lại, ghế thứ hai chiếm không gian vốn dành cho nhiên liệu hoặc thiết bị. Cảm biến quang điện giúp phát hiện mục tiêu mà không cần phát sóng radar, nên việc tăng số thấu kính thường nhằm mở rộng vùng quan sát. Máy bay tiếp dầu YY-20 giúp đội hình J-20 hoạt động xa và lâu hơn.

Nga tích hợp mạng phòng thủ AI mới để đối phó bầy drone

Tập đoàn Kalashnikov của Nga đã giới thiệu Uzor, hệ thống hỗ trợ ra quyết định dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho phòng thủ chống UAV, tại công viên Patriot ở ngoại ô Moscow, theo hãng thông tấn TASS.

www.armyrecognition.com-images-stories-news-2026-october-_russian-weapons-gain-advanced-ai-defense-network-to-target-hostile-drone-swarms-1920-001.jpg
Tổ hợp phòng không tầm ngắn Krona, một thành phần trong mạng lưới phòng thủ do hệ thống Uzor điều phối. Ảnh: Kalashnikov

Uzor kết nối thiết bị phát hiện UAV và vũ khí phòng thủ thành một mạng lưới, đề xuất vị trí bố trí từng thành phần quanh mục tiêu cần bảo vệ và phân bổ mục tiêu cho các loại vũ khí. Hệ thống còn có thể mô phỏng các đòn tấn công bằng UAV vào cơ sở để đánh giá năng lực phòng thủ từ trước. Theo hình ảnh công bố, mạng lưới gồm radar, tổ hợp tên lửa phòng không Krona và tháp pháo tự động Kalitka-KA.

Thông tin công bố còn rất hạn chế. Kalashnikov chưa nêu mô hình AI, phương pháp mô phỏng, đặc tính radar, kiến trúc liên lạc, số vũ khí có thể điều phối, cự li phát hiện, thời gian đánh chặn hay kết quả thử nghiệm. Khách hàng, số lượng và lịch đưa vào sử dụng cũng chưa được công bố. Army Recognition lưu ý chưa rõ việc phân bổ mục tiêu có cần người vận hành phê duyệt hay không, nên không thể coi đây là xác nhận hệ thống được tự khai hỏa.

Bài toán mà Uzor nhắm tới là phân bổ hỏa lực khi nhiều UAV đến cùng lúc. Nếu phân bổ sai, tên lửa đắt tiền có thể bị dùng cho mục tiêu rẻ, trong khi một hướng khác bị bỏ ngỏ. Phần mềm có thể giúp chia mục tiêu hợp lí giữa pháo tầm gần và tên lửa tầm xa hơn. Cách tiếp cận này tương tự hệ thống chỉ huy Altra trong tổ hợp Contra của công ty Helsing (Đức), nơi phần mềm quản lí hàng nghìn mục tiêu còn con người quyết định thứ tự ưu tiên và cho phép khai hỏa. Mô phỏng trước đòn tấn công có thể giúp tìm vùng mù radar hay khoảng trống giữa các vùng hỏa lực. Tuy vậy, Army Recognition nhận định, kết quả mô phỏng chỉ đáng tin khi mô hình phản ánh đúng đường bay của UAV, giới hạn cảm biến và hiệu quả vũ khí.

Mỹ nhận tên lửa ESSM Block 2 thứ 1.000 giữa áp lực tiêu hao ở Biển Đỏ

Hải quân Mỹ và các đối tác NATO đã nhận tổng cộng 1.000 tên lửa phòng không hạm tàu ESSM Block 2, theo Army Recognition. Buổi lễ đánh dấu quả thứ 1.000 được tổ chức tại Camden, bang Arkansas ngày 28/10, còn Hải quân Mỹ công bố thông tin ngày 2/11. Chương trình đạt mốc 500 quả vào tháng 6/2025, tức tổng số giao hàng tăng gấp đôi chỉ trong khoảng 16 tháng. Raytheon, công ty con của RTX, dẫn đầu sản xuất ESSM cho Liên minh NATO SeaSparrow gồm 12 nước, trong đó có Mỹ, Australia, Canada, Đức, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ.

www.armyrecognition.com-images-stories-news-2026-november-_u.s.-navy-essm-block-2-deliveries-reach-1000-as-red-sea-fighting-tests-ship-missile-inventories.jpg
Tên lửa ESSM được phóng từ tàu sân bay USS Carl Vinson (CVN-70) năm 2010 (ảnh tư liệu). Ảnh: Hải quân Mỹ

ESSM Block 2 là tên lửa phòng không phóng từ tàu, chủ yếu đánh chặn máy bay và tên lửa chống hạm, kể cả loại bay thấp và cơ động. Theo các ước tính công khai, tên lửa bay khoảng Mach 4, tầm khoảng 50 km, dài khoảng 3,66 m và dùng động cơ nhiên liệu rắn. Khác với Block 1, bản Block 2 có đầu dò radar hai chế độ chủ động và bán chủ động, nên có thể tự bám mục tiêu ở pha cuối mà không cần radar chiếu xạ trên tàu. Mỗi ô phóng thẳng đứng Mk 41 chứa được 4 quả ESSM nhờ ống phóng bốn quả Mk 25. Khu trục hạm lớp Arleigh Burke có 90 hoặc 96 ô Mk 41, dùng chung cho SM-2, SM-3, SM-6, Tomahawk và tên lửa chống ngầm.

Nhu cầu đạn phòng không trên biển tăng nhanh. Theo Army Recognition, trong khoảng 15 tháng đối phó các đòn tấn công từ khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát ở Yemen tính tới tháng 1/2025, tàu chiến Mỹ đã bắn 120 quả SM-2, 80 quả SM-6 và tổng cộng 20 quả ESSM, SM-3, tức trung bình gần 15 quả mỗi tháng. Ô phóng thẳng đứng không thể nạp lại trên biển trong điều kiện thông thường, nên tàu phải về cảng khi cạn đạn. Vì vậy, khả năng xếp 4 quả trong một ô giúp ESSM tăng đáng kể số đạn phòng thủ tầm gần mà tàu mang theo. Để dễ hình dung, 1.000 quả ESSM cần khoảng 250 ô phóng, tương đương hơn 2,5 khu trục hạm lớp Arleigh Burke nạp kín. Dự toán ngân sách năm tài khóa 2026 của Hải quân Mỹ đề xuất mua 305 quả ESSM, giảm so với 350 quả được cấp ngân sách năm 2025.

Hoàng Vũ