Lần đầu tiên tại TP.HCM: Ngắt cơn động kinh bằng ‘máy tạo nhịp não’ từ xa
Công nghệ cấy ghép điều hòa thần kinh kĩ thuật số, áp dụng chuẩn mã hóa đầu - cuối giúp các chuyên gia tại TP.HCM trực tiếp điều trị động kinh kháng thuốc cho người bệnh ngay tại nhà.
Ngày 10/11, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) cho biết đã ứng dụng công nghệ điều hòa thần kinh kết hợp lập trình từ xa. Bước tiến vượt bậc này được kì vọng sẽ mở ra chương mới cho người bệnh động kinh kháng thuốc, xóa bỏ rào cản địa lí và tối ưu hóa chi phí điều trị.
Giải pháp điều hòa thần kinh và bước tiến từ "máy tạo nhịp não"
Theo TS.BS Phạm Anh Tuấn, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, động kinh kháng thuốc từ lâu đã là nỗi ám ảnh đối với người bệnh và gia đình. Khi việc dùng thuốc không còn hiệu quả và phẫu thuật xâm lấn không thể thực hiện, phương pháp điều hòa thần kinh (Neuromodulation) — tiêu biểu là kích thích dây thần kinh X (VNS) kết hợp hệ thống lập trình từ xa — chính là giải pháp can thiệp tối ưu. Kĩ thuật này giúp kiểm soát cơn giật hiệu quả, bảo vệ chức năng thần kinh và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
Hệ thống VNS hoạt động tương tự một máy tạo nhịp tim dành cho não bộ. Thiết bị bao gồm một máy phát xung cấy dưới da ngực, dây điện cực quấn quanh dây thần kinh X ở vùng cổ và bộ phụ kiện điều khiển bên ngoài. Thiết bị tự động phát ra các xung điện nhẹ nhàng theo chu kì cài đặt sẵn nhằm trấn an các tế bào thần kinh, từ đó giảm tần suất lẫn mức độ nặng của cơn giật.
Đặc biệt, các thế hệ máy hiện đại còn tích hợp chế độ tự động phát hiện nhịp tim tăng nhanh — dấu hiệu báo trước của phần lớn các cơn giật — để kịp thời phát xung cắt cơn. Bên cạnh đó, người nhà hoặc chính bệnh nhân cũng có thể chủ động sử dụng nam châm quét qua vùng cấy máy khi cảm nhận được tín hiệu báo trước để ngắt cơn co giật tức thì.
Tối ưu hóa chi phí và khoảng cách nhờ lập trình từ xa
Thông thường, bệnh nhân sau khi cấy ghép thiết bị điều hòa thần kinh phải tái khám định kỳ từ 4 đến 5 lần mỗi năm để hiệu chỉnh thông số. Điều này gây ra trở ngại lớn về chi phí và công sức di chuyển, đặc biệt với những người bệnh ở xa hoặc bị hạn chế vận động.
“Sự xuất hiện của Hệ thống Lập trình Từ xa (Remote Programming System) giúp các bác sĩ kết nối trực tuyến bảo mật với bệnh nhân, đánh giá lâm sàng qua video và tinh chỉnh thông số máy cấy theo thời gian thực ngay tại nhà”, bác sĩ Tuấn cho biết.
Các dữ liệu lâm sàng ghi nhận công nghệ lập trình từ xa giúp giảm hơn 12 giờ di chuyển cho khoảng 90% người bệnh, đồng thời tiết kiệm một khoản chi phí lớn cho mỗi lần tái khám. Nhờ khả năng theo dõi liên tục, đội ngũ y tế có thể phản ứng nhanh chóng, can thiệp kịp thời trước những biến đổi triệu chứng của bệnh nhân. Toàn bộ quá trình truyền tải dữ liệu đều tuân thủ chuẩn mã hóa đầu - cuối nghiêm ngặt và xác thực đa yếu tố, bảo đảm an toàn tối đa cho thông tin y tế cá nhân.
Thực trạng bệnh lí thần kinh và chiến lược nâng tầm chuyên môn
Đánh giá về tình hình tiếp nhận bệnh nhân, BS.CKII Võ Đức Chiến – Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương chia sẻ, bức tranh lâm sàng tại đơn vị đang phản ánh hai thách thức lớn: áp lực từ các bệnh lí cấp tính và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân. Hằng năm, các khoa Nội Thần kinh và Ngoại Thần kinh tiếp nhận điều trị khoảng 100 ca đột quỵ ở người trẻ tuổi. Đa số trường hợp này không hề có tiền sử bệnh lí tim mạch hay tăng huyết áp trước đó, đòi hỏi khâu tầm soát, chẩn đoán sớm và ứng dụng công nghệ can thiệp kĩ thuật cao phải được triển khai liên tục.
Với quy mô tiếp nhận hơn 580.000 lượt khám và trên 33.000 bệnh nhân điều trị nội trú mỗi năm, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giữ vai trò là trung tâm tiếp nhận, điều trị chuyên sâu và quản lí lâu dài các bệnh lí thần kinh phức tạp cho TP.HCM cùng các tỉnh lân cận. Áp lực này thúc đẩy bệnh viện không ngừng cập nhật các kĩ thuật y khoa tiên tiến như phẫu thuật thần kinh chức năng, điều hòa thần kinh và các giải pháp quản lí y tế kĩ thuật số.
“Nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng cao, chúng tôi tập trung chuẩn hóa các phác đồ phẫu thuật chức năng, triển khai mô hình quản lí y tế số và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Thông qua các hội thảo chuyên môn lớn phối hợp cùng các chuyên gia hàng đầu từ Pháp và Trung Quốc, bệnh viện liên tục tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn y tế cùng hạ tầng quản lí số hiện đại không chỉ nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh, mà còn khẳng định bước tiến mạnh mẽ của ngành phẫu thuật thần kinh chức năng tại Việt Nam”, bác sĩ Chiến nhấn mạnh.
