Sân bay Long Thành sắp vận hành: 366 chuyến bay mỗi tuần, kết nối Tân Sơn Nhất ra sao?
Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang hoàn thiện các hạng mục thiết yếu, chuẩn bị phương án khai thác sân bay Long Thành (TP. Đồng Nai) tối đa 366 chuyến bay mỗi tuần và kết nối Long Thành với Tân Sơn Nhất, hướng đến vận hành thương mại vào tháng 12/2026.
ACV chạy đua hoàn thiện 16 gói thầu thiết yếu
Sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút trước thời điểm khai thác thương mại dự kiến vào tháng 12/2026.
Bên cạnh việc hoàn thiện công trình, ACV phải chuẩn bị đồng bộ hạ tầng, nhân lực, quy trình và các điều kiện chuyên ngành để sân bay có thể vận hành an toàn.
Theo ACV, các hạng mục thuộc Dự án thành phần 3 đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng. Trong 16 gói thầu chính, 4 gói đã hoàn thành, 12 gói đang triển khai. Phần lớn các gói thầu còn lại có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026.
Những hạng mục có quy mô lớn, giữ vai trò trực tiếp trong khai thác gồm hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kĩ thuật, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe.
Đây cũng là những công trình cần được hoàn thiện đồng bộ, bởi chỉ một mắt xích chậm tiến độ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành chung.
Song song với thi công, ACV đang phối hợp với các đơn vị liên quan chuẩn bị công tác nghiệm thu, hồ sơ môi trường, chương trình an ninh hàng không, cấp phép nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay.
Các thủ tục cấp giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không và những điều kiện chuyên ngành khác cũng được triển khai.
Đáng chú ý, bài toán khai thác đã được ACV tính toán với quy mô tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần trong giai đoạn đầu, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế.
Vietnam Airlines dự kiến khai thác đường bay Long Thành - Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế. Vietjet Air dự kiến tổ chức các đường bay nội địa, kết nối sân bay Long Thành với những trung tâm kinh tế, du lịch lớn.
Một số hãng hàng không quốc tế cũng đã quan tâm và bày tỏ sự ủng hộ đối với việc khai thác sân bay mới.
Việc phân bổ chuyến bay sẽ căn cứ vào tham số slot, phương án khai thác giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất, các quy định và thỏa thuận hàng không quốc tế, cùng điều kiện vận hành thực tế.
ACV đề xuất kết nối sân bay Long Thành với Tân Sơn Nhất
Tuy nhiên, số chuyến bay chỉ là một phần của phương án khai thác. Một vấn đề khác có ý nghĩa quyết định là làm thế nào để hành khách di chuyển thuận tiện giữa sân bay Long Thành với TP.HCM và các địa phương lân cận.
Theo ACV, phần lớn hành khách quốc tế tại Long Thành trong giai đoạn đầu có nhu cầu đi và đến TP.HCM, các khu vực lân cận. Vì vậy, kết nối giữa hai sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất không đơn thuần là một tuyến vận tải, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác và trải nghiệm của hành khách.
Trong khi hệ thống đường sắt chưa đi vào vận hành, giao thông đường bộ sẽ đảm nhận phần lớn nhu cầu đi lại. ACV xác định hai hướng tiếp cận chính từ TP.HCM.
Hướng thứ nhất đi theo cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, qua cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3 và Quốc lộ 25C. Hướng thứ hai đi theo cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, kết nối với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và nút giao dẫn vào sân bay.
Trên cơ sở đó, ACV phối hợp với các cơ quan chức năng, đơn vị liên quan của TP.HCM nghiên cứu mạng lưới vận tải công cộng, trọng tâm là tuyến kết nối trực tiếp Tân Sơn Nhất - Long Thành qua hệ thống cao tốc.
Các loại hình được tính đến gồm xe khách, xe buýt và xe trung chuyển sân bay. Những tuyến này dự kiến có tần suất ổn định, hoạt động 24/7. Riêng xe trung chuyển có thể chạy thẳng giữa hai sân bay, điều chỉnh tần suất linh hoạt theo lịch bay và nhu cầu thực tế.
Quan trọng hơn, kết nối không chỉ dừng ở việc đưa hành khách từ sân bay này đến sân bay khác.
ACV còn tính đến việc tối ưu quy trình làm thủ tục, kiểm tra an ninh, xuất nhập cảnh; bố trí quầy hướng dẫn, hệ thống biển chỉ dẫn và cung cấp thông tin phương tiện theo thời gian thực.
Điều đó giúp hành khách chủ động lựa chọn phương tiện, hạn chế thời gian chờ và giảm nguy cơ lỡ chuyến khi phải di chuyển giữa hai sân bay.
Ở bên trong sân bay Long Thành, phương án tổ chức giao thông cũng được phân định theo từng nhóm phương tiện. Xe buýt công cộng đón, trả khách tại khu vực gần nhà ga.
Xe hợp đồng, xe du lịch sử dụng bãi đỗ ngoài trời và các khu vực chuyên dụng trong nhà để xe. Taxi, xe công nghệ có khu vực chờ điều phối và làn đón khách riêng.
Luồng phương tiện được tổ chức theo từng tầng. Xe đưa khách đi tiếp cận tầng khởi hành thông qua đường dẫn trên cao; hành khách đến được đón tại tầng trệt, kết nối với các khu vực đỗ xe.
Hệ thống camera giám sát và thu phí điện tử không dừng (ETC) cũng được tính toán triển khai tại các cổng kiểm soát, phục vụ quản lí và điều tiết phương tiện.
Cách tổ chức này nhằm hạn chế xung đột giữa các luồng xe, tránh tình trạng ùn ứ tại khu vực nhà ga khi lượng chuyến bay và hành khách tăng lên. Dù vậy, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa sân bay với mạng lưới giao thông bên ngoài.
ACV kiến nghị đẩy nhanh đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành
Nếu đường bộ là giải pháp trước mắt thì đường sắt được xem là một mắt xích quan trọng trong kết nối dài hạn. Đây cũng là lí do ACV kiến nghị đẩy nhanh dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, đồng thời phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn.
Bên cạnh đó, ACV đề xuất ưu tiên lưu thông cho xe buýt sân bay và xe trung chuyển tại một số nút giao, tuyến đường phù hợp. Các điểm đón, trả khách cần được bố trí cố định tại những đầu mối giao thông, có nhận diện rõ ràng để hành khách dễ tiếp cận.
Một yêu cầu khác là tăng cường phối hợp giữa lực lượng cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông và các đơn vị liên quan của TP.HCM, TP.Đồng Nai.
Việc điều tiết phương tiện, kiểm soát giao thông từ xa và xử lí sự cố trên các tuyến dẫn vào sân bay cần được tổ chức đồng bộ, nhất là trong những khung giờ cao điểm.
Về tiến độ, ACV dự kiến nghiệm thu các công trình trọng yếu trong tháng 11/2026. Đầu tháng 12, các thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và nhân lực sẽ được hoàn tất.
Công tác cấp phép phương tiện, cấp giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không và công bố thông tin hàng không cũng được triển khai để phục vụ vận hành.
Một khâu đặc biệt quan trọng trước ngày khai thác là chương trình ORAT (Operational Readiness and Airport Transfer), đánh giá mức độ sẵn sàng khai thác và chuyển giao sân bay.
Thông qua các kịch bản vận hành thực tế, chương trình sẽ kiểm tra đồng bộ hạ tầng, thiết bị, quy trình và nhân lực. Những bất cập, tồn tại được rà soát để kịp thời khắc phục trước khi sân bay chính thức hoạt động.
Ở góc độ hệ sinh thái, ACV đánh giá các dịch vụ thiết yếu quanh sân bay như y tế, khách sạn, trường học và khu mua sắm hiện chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quy mô, chất lượng và khoảng cách tiếp cận.
Đây là vấn đề cần sự quan tâm của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và các nhà đầu tư để bổ sung những dịch vụ cần thiết cho hành khách, người lao động và hoạt động hàng không.
ACV cho biết sẽ phối hợp với các hãng hàng không xây dựng lộ trình chuyển đổi, kế hoạch phân bổ chuyến bay và chuẩn bị nguồn lực phục vụ khai thác.
Như vậy, trước thời điểm vận hành thương mại, sân bay Long Thành phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán: hoàn thành công trình, bảo đảm điều kiện khai thác, tổ chức các chuyến bay và kết nối giao thông liên vùng.
Trong đó, khả năng kết nối thuận tiện với Tân Sơn Nhất và TP.HCM sẽ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả khai thác sân bay ngay từ giai đoạn đầu.
