Cuộc sống số

Độc lạ Indonesia: Hot dịch vụ chạy thuê để khoe thành tích trên ứng dụng

Bùi Tú (theo Nikkei Asia) • 14/11/2026 18:26

Tại Indonesia, một dịch vụ khá kì lạ đang nở rộ trong cộng đồng runner: Thuê người chạy bộ thay mình, ghi nhận quãng đường và thành tích lên ứng dụng Strava.

Khách hàng có được những con số đẹp để duy trì hình ảnh người yêu thể thao, trong khi người chạy thuê nhận tiền công. Đằng sau trào lưu này là câu chuyện về áp lực thành tích, mạng xã hội và những mục tiêu tập luyện đang dần biến thành cuộc đua hình thức.

thuê người chạy bộ
Đang có nhu cầu thuê người chạy bộ ở Indonesia

Khi thuê người chạy bộ cũng có thể là một nghề

Tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, chạy bộ đã trở thành một phần của phong cách sống đô thị. Người ta chạy để rèn luyện sức khỏe, giải tỏa căng thẳng, chinh phục những cự ly mới và đôi khi để chia sẻ thành tích với bạn bè trên mạng xã hội. Nhưng ở Indonesia, có một cách khác để duy trì hình ảnh của một người chăm chỉ tập luyện: Thuê người chạy bộ thay mình.

Dịch vụ này được gọi là jasa joki lari, có thể hiểu là dịch vụ chạy bộ thuê. Người nhận việc sẽ xỏ giày, hoàn thành quãng đường theo yêu cầu, sau đó ghi nhận kết quả vào tài khoản ứng dụng thể thao của khách hàng. Người thuê nhận được những con số về quãng đường, tốc độ và thời gian tập luyện; người chạy thuê nhận tiền công.

Các quảng cáo dịch vụ xuất hiện ngày càng nhiều trên những nền tảng mạng xã hội như X và Threads, nhắm đến những người muốn hoàn thành mục tiêu chạy bộ nhưng không muốn hoặc không có thời gian tự mình vận động.

Một trong những ứng dụng được sử dụng phổ biến trong hoạt động này là Strava, nền tảng theo dõi thể thao của Mỹ kết hợp mạng xã hội dành cho người chạy bộ và đạp xe. Ứng dụng cho phép người dùng ghi lại quãng đường, tốc độ, thời gian vận động và chia sẻ thành tích với bạn bè. Tại các đô thị Indonesia, Strava đã trở thành một phần quen thuộc trong văn hóa chạy bộ, nơi những bức ảnh tập luyện được đăng tải bên cạnh hình ảnh đồ ăn, du lịch và những dấu mốc khác của cuộc sống.

Akbar, một doanh nhân 27 tuổi, là một trong những người sử dụng dịch vụ này. Anh vốn thích chạy bộ cùng đồng nghiệp nhưng không có đủ thời gian và năng lượng để duy trì lịch tập thường xuyên. Trong khi đó, hình ảnh một người chăm chỉ chạy bộ đã trở thành một phần danh tiếng của Akbar tại nơi làm việc và trong nhóm bạn bè. Anh không muốn đánh mất hình ảnh ấy.

Ban đầu, khi một người bạn kể về dịch vụ thuê người chạy trên Strava, Akbar chỉ bật cười vì cho rằng ý tưởng quá kì quặc. Sau đó, anh quyết định thử một vài lần cho vui, rồi vẫn kể với bạn bè rằng mình đã chạy một mình trước giờ làm hoặc vào buổi tối.

“Điều đó bằng cách nào đó khiến tôi cảm thấy mình bớt vô dụng hoặc lười biếng hơn”, Akbar chia sẻ. Anh nói thêm rằng bản thân vẫn chạy bộ, nhưng việc thuê người thực hiện một phần quãng đường giúp duy trì hình ảnh một người có kỷ luật trong mắt mọi người.

Trong hai năm qua, Akbar đã sử dụng dịch vụ khoảng 5-6 lần, chủ yếu cho những cự ly từ 10-15 km. Anh chỉ yêu cầu được xác định bằng tên riêng.

Một kilomet có giá từ vài chục nghìn rupiah

Đằng sau dịch vụ tưởng như chỉ xuất hiện để đùa vui này là một thị trường nhỏ với cách tính phí khá rõ ràng.

Lila, 27 tuổi, quảng cáo dịch vụ chạy bộ thuê trên X. Cô tính phí 25.000 rupiah (khoảng 1,38 USD) cho mỗi kilomet nếu khách hàng yêu cầu tốc độ từ 8-9 phút/km. Nếu muốn tốc độ nhanh hơn, khoảng 6-7 phút/km, mức phí tăng lên 50.000 rupiah/km.

Như vậy, một lượt chạy 10 km có thể tiêu tốn từ 250.000-500.000 rupiah, tùy tốc độ được yêu cầu.

Lila bắt đầu kinh doanh sau khi nhận thấy nhiều người trên X tìm kiếm người chạy thay để hoàn thành các mục tiêu trên Strava. Từ những đơn hàng ban đầu, cô dần xây dựng một nhóm cộng tác viên để tiếp nhận yêu cầu từ nhiều địa phương trên khắp Indonesia.

Theo Lila, phần lớn khách hàng là sinh viên đại học và những người mới bắt đầu chạy bộ. Họ thường có một mục tiêu cụ thể cần hoàn thành, sau đó cung cấp thông tin đăng nhập tài khoản Strava để người chạy thuê ghi nhận hoạt động trực tiếp.

Lila nhận thấy nhu cầu dịch vụ có mối liên hệ mật thiết với xu hướng chia sẻ thành tích thể thao trên mạng xã hội. Một bộ phận khách hàng quan tâm đến kết quả hiển thị trên tài khoản hơn là trải nghiệm thực sự của việc chạy bộ.

Với cô, đây là cách biến sở thích cá nhân thành nguồn thu nhập bổ sung. Lila cho biết bạn bè và những người cùng chạy bộ biết về công việc này nhưng chưa từng chỉ trích cô. Dù vậy, cô cũng dự đoán trào lưu có thể chỉ tồn tại trong một thời gian.

Một nhóm khách hàng khác lại tìm đến dịch vụ vì lí do thực tế hơn. Rizqki, một người chạy thuê ngoài 20 tuổi, quảng bá công việc trên X và Threads, chủ yếu phục vụ nhân viên văn phòng và công nhân nhà máy.

Khách hàng của Rizqki thường tham gia các thử thách chạy bộ do doanh nghiệp tổ chức trên Strava. Có thử thách yêu cầu hoàn thành một cự ly nhất định, có thử thách đòi hỏi người tham gia chạy theo một lộ trình tạo thành hình ảnh hoặc họa tiết trên bản đồ.

Rizqki bắt đầu công việc vài tháng trước, sau khi những người quen than phiền rằng họ phải hoàn thành mục tiêu chạy bộ nhưng không có đủ thời gian vì công việc. Những cuộc trò chuyện thông thường nhanh chóng chuyển thành các yêu cầu thuê chạy có trả tiền.

“Họ phải hoàn thành những thử thách này như một phần hoạt động của công ty, nhưng thường đã kiệt sức sau cả ngày làm việc hoặc không có thời gian rảnh. Vì vậy, họ nhờ tôi hoàn thành thử thách thay mình”, Rizqki kể.

Mức giá của Rizqki thấp hơn Lila do anh ít kinh nghiệm hơn. Một lượt chạy 5 km có giá 40.000-60.000 rupiah, trong khi cự ly 10 km dao động 80.000-120.000 rupiah. Chi phí còn phụ thuộc vào tốc độ và yêu cầu cụ thể của khách hàng.

Rizqki cho rằng phần lớn người thuê không nhất thiết muốn khoe khoang trên mạng xã hội. Họ đơn giản là không đủ thời gian và sức lực sau nhiều giờ làm việc, nhưng vẫn phải đáp ứng những chỉ tiêu do doanh nghiệp đặt ra.

“Họ biết rằng lẽ ra chính mình phải thực hiện việc đó, nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, điều quan trọng nhất vẫn là hoàn thành mục tiêu”, anh nói.

Thành tích ảo và cái giá của việc đánh mất ý nghĩa chạy bộ

Sự xuất hiện của những người chạy thuê đặt ra câu hỏi lớn hơn về cách con người nhìn nhận hoạt động thể thao trong thời đại mạng xã hội: Liệu chạy bộ còn là hành trình rèn luyện sức khỏe, hay đã trở thành cuộc đua về những con số để chứng minh bản thân?

Riza Muhammad, một nhà sáng tạo nội dung thể thao tại Bandung chuyên về chạy bộ, cho rằng trào lưu này gắn với sự bùng nổ của phong trào chạy bộ sau đại dịch Covid-19. Khi sự quan tâm dành cho đạp xe dần nhường chỗ cho chạy bộ, Strava góp phần thúc đẩy tính cạnh tranh bằng cách cho phép người dùng so sánh quãng đường, tốc độ và thành tích cá nhân.

Theo Riza, cả áp lực từ mạng xã hội lẫn những thử thách tại nơi làm việc đều góp phần tạo ra nhu cầu thuê người chạy thay. Có người muốn đủ điều kiện nhận giải thưởng từ các chương trình chạy bộ, chẳng hạn thử thách hoàn thành hàng trăm kilomet trong một tháng để có cơ hội nhận giày chạy. Người khác đơn giản muốn thể hiện mình chạy nhanh hoặc chăm chỉ hơn thực tế.

“Một số người muốn được công nhận là dân chạy bộ. Những người khác tham gia vì công ty yêu cầu họ tập thể dục. Nhưng đáng buồn nhất là những trường hợp thuê người chạy thay để thực hiện chương trình huấn luyện marathon”, Riza nhận xét.

Theo anh, các chương trình tập luyện marathon được thiết kế nhằm giúp cơ thể dần thích nghi với cường độ và quãng đường của một cuộc đua đường dài. Nếu thuê người khác chạy thay, người đăng ký có thể sở hữu bảng thành tích đẹp nhưng cơ thể lại không được rèn luyện sức bền cần thiết. Khi bước vào cuộc đua thực tế, khoảng cách giữa thành tích trên ứng dụng và năng lực thể chất sẽ bộc lộ.

Riza cũng nghe kể về những trường hợp sử dụng xe máy để ghi nhận tốc độ chạy phi thực tế. Tuy nhiên, những bất thường giữa nhịp tim và tốc độ có thể khiến huấn luyện viên nghi ngờ tính xác thực của dữ liệu.

“Thuê người chạy thay là gian lận. Nếu muốn chạy nhanh hơn, bạn phải trải qua quá trình tập luyện, chứ không thể nhờ người khác làm điều đó thay mình”, anh nói.

Hệ quả không chỉ dừng ở một bảng thành tích thiếu trung thực. Những người bị phát hiện gian lận có thể phải đối mặt với sự tức giận, thậm chí bị cộng đồng chạy bộ xa lánh, nhất là khi kết quả thi đấu thực tế không tương xứng với lịch sử tập luyện trên ứng dụng.

Trước tình trạng này, Strava khẳng định không dung thứ cho hành vi thao túng hoặc làm giả dữ liệu hoạt động, chia sẻ quyền truy cập tài khoản cho người khác hay giả mạo danh tính vận động viên. Nền tảng cho biết những tài khoản vi phạm điều khoản sử dụng có thể bị đình chỉ nhằm bảo vệ tính xác thực của cộng đồng người tập luyện.

Trong khi Lila dự đoán dịch vụ chạy thuê có thể chỉ là một trào lưu nhất thời, Rizqki cho rằng nhu cầu vẫn sẽ tồn tại chừng nào người lao động còn phải đối mặt với những chỉ tiêu khó hoàn thành.

Còn Akbar, dù thỉnh thoảng vẫn thuê người chạy thay, khẳng định không có ý định từ bỏ việc chạy bộ cùng đồng nghiệp. Với anh, dịch vụ này chỉ là một cách duy trì hình ảnh trong những lúc bận rộn.

Nhưng câu chuyện ở Indonesia cho thấy một nghịch lí của văn hóa thể thao thời mạng xã hội: Người ta có thể thuê người khác đổ mồ hôi để sở hữu thành tích, nhưng không thể thuê ai đó rèn luyện sức khỏe thay cho chính mình. Trên Strava, những kilomet có thể được ghi nhận bằng tài khoản của một người, nhưng cơ thể và sức bền thì không thể chuyển nhượng.

Bùi Tú (theo Nikkei Asia)