Bạn đọc

Đổi trăm lần nhẫn nại lấy một tiếng gọi ‘cô ơi’

Hoàng Bắc • 19/11/2026 19:24

Có những lớp học không tiếng chào đồng thanh, chẳng có bảng điểm rực rỡ. Ở đó, niềm vui của người giáo viên đôi khi chỉ là ánh mắt trẻ biết nhìn thẳng, tiếng gọi “cô ơi” sau bao ngày chờ đợi.

Đằng sau mỗi tiến bộ nhỏ bé là hàng trăm lần kiên nhẫn, những tháng ngày yêu thương và bền bỉ của giáo viên tại Trung tâm Can thiệp, Trị liệu Tâm lý EMH (bao gồm 2 cơ sở ở phường Long Hưng và Trảng Dài, TP. Đồng Nai). Họ lặng lẽ mở từng cánh cửa giao tiếp, nâng đỡ trẻ đặc biệt và thắp lên hy vọng cho các gia đình.

Lớp học của những đứa trẻ đặc biệt

Chúng tôi tìm đến Trung tâm Can thiệp, Trị liệu Tâm lý EMH tại phường Long Hưng trong những ngày tháng 11, khi ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 đang cận kề. Khác với không khí rộn ràng hoa tươi, lời chúc ở những mái trường quen thuộc, nhịp sống nơi đây trôi qua lặng lẽ và chậm rãi hơn, như một khoảng thở riêng dành cho sự thấu cảm.

Hình ảnh 1
Cô Hoàng Thị Mai, Quản lý chuyên môn tại Trung tâm Can thiệp, trị liệu tâm lý EMH can thiệp cho trẻ. Ảnh: VH

Sau cánh cửa mỗi phòng học là một thế giới khép kín với những quy luật riêng. Có những đứa trẻ chưa biết nói, lặng lẽ thu mình vào góc nhỏ. Có em loay hoay, bối rối vì không thể gọi tên điều mình muốn; có em dễ bật khóc, la hét hoặc phản ứng mạnh trước những đổi thay mong manh trong sinh hoạt thường ngày.

Theo chia sẻ của các giáo viên, để bước vào thế giới ấy, điều đầu tiên người làm nghề cần mang theo không phải là những bài giảng dài, mà là sự kiên nhẫn bao dung và đôi tai biết lắng nghe. Mỗi ánh mắt lướt qua, mỗi cử chỉ, mỗi phản ứng tưởng như vô cớ đều có thể là một tín hiệu cầu cứu hay lời nhắn gửi cần được giải mã.

Ở đây, mỗi ngày đến lớp là một hành trình đi tìm tiếng nói chung với trẻ. Có những bài học phải lặp đi lặp lại hàng trăm lần. Từ lời chào, cách gọi tên đồ vật, ngồi yên vào bàn đến tự mặc quần áo hay chờ tới lượt - những kỹ năng tưởng chừng giản đơn ấy đều cần rất nhiều thời gian, công sức mới bén rễ thành hình.

Theo các thầy cô, đằng sau một ánh mắt biết nhìn thẳng, một tiếng gọi đầu tiên hay một động tác tự lập nhỏ bé là cả chuỗi ngày người thầy lặng lẽ thử nghiệm, nương theo từng phản ứng, điều chỉnh rồi lại bắt đầu - chưa bao giờ cho phép mình mỏi gối chùn chân.

Từ tiếng gọi đầu tiên đến cánh cửa hòa nhập

Ở những lớp học quen thuộc, niềm vui của người đứng lớp có thể được đong bằng điểm số, lời chúc mừng hay những bảng vàng thành tích. Còn tại EMH, hạnh phúc đôi khi chỉ là một cái ôm bất ngờ, ánh mắt trẻ ngoái tìm cô, tiếng gọi chưa tròn vành hay bàn tay nhỏ chủ động tìm đến hơi ấm bên cạnh.

Hình ảnh 2
Tiết học của các em nhỏ Trung tâm Can thiệp, trị liệu tâm lý EMH. Ảnh: VH

Những đổi thay ấy có thể rất nhỏ nhoi trong mắt người ngoài, nhưng lại là cả một bước tiến dài trên hành trình trưởng thành của trẻ và gia đình. Bởi mỗi lần con biết bày tỏ nhu cầu, chủ động mở lời hay tự làm một việc đơn giản, cha mẹ lại có thêm một tia sáng niềm tin cho chặng đường phía trước.

Chị Nguyễn Thị Huyền, phụ huynh có con đang can thiệp tại cơ sở Long Hưng, vẫn vẹn nguyên ký ức những ngày đầu dắt con tới trung tâm. Khi ấy, bé mới lên 2, gần như khép mình trong khoảng lặng chưa có ngôn ngữ giao tiếp, để lại trong lòng cha mẹ bao nỗi thấp thỏm: liệu một ngày con có thể cất lời, tự giãi bày điều mình mong muốn hay không?

Sau một năm bền bỉ đồng hành cùng các cô, ở tuổi lên 3, thế giới của con đã dần hé mở. Bé chủ động giao tiếp, biết diễn đạt nhu cầu và cởi mở hơn khi tương tác với mọi người xung quanh. “Những tiến bộ của con giúp ba mẹ có thêm niềm tin và động lực để tiếp tục đồng hành”, chị Huyền xúc động chia sẻ.

Rời Long Hưng đến cơ sở Trảng Dài, câu chuyện của gia đình chị Phan Thị Oanh cũng bắt đầu từ những nỗi niềm khắc khoải trước ngưỡng cửa trường học. Con trai chị năm nay 6 tuổi; trước khi tìm đến EMH, dù đã có ngôn ngữ, bé vẫn chưa biết chủ động kết nối và còn nhiều hành vi gây trở ngại cho sinh hoạt, học tập.

Khi con cận kề tuổi vào lớp 1, nỗi lo âu trong lòng người mẹ càng thêm nặng trĩu. Sáu tháng qua, nhờ sự nâng đỡ tận tâm của giáo viên, những khó khăn về cảm xúc và hành vi của trẻ dần lắng dịu; khả năng phối hợp, tương tác và hòa nhập cũng chuyển biến rõ rệt.

Hình ảnh 3
Những hoạt động trải nghiệm của em nhỏ tại Trung tâm Can thiệp, trị liệu tâm lý EMH. Ảnh: VH

Gia đình cùng các cô vẫn đang chắt chiu rèn luyện từng kỹ năng, dệt nên hành trang để con tự tin bước vào môi trường học đường. “Tôi rất biết ơn sự kiên trì và đồng hành của các cô trong thời gian qua”, chị Oanh bày tỏ.

Theo cô Nguyễn Thị Thơm, Trưởng nhóm Can thiệp lớn tại EMH, hành trang trước thềm lớp 1 của trẻ đặc biệt không chỉ là biết đọc, biết viết hay ghi nhớ những con chữ. Trẻ còn cần biết tập trung ánh nhìn, lắng nghe, hiểu và làm theo chỉ dẫn, chủ động mở lòng kết nối với bạn bè và làm quen với nếp sống trường lớp. “Chúng tôi luôn cố gắng gom góp cho con những hành trang cần thiết nhất để con vững vàng bước vào môi trường hòa nhập. Mỗi bước tiến của con, dù nhỏ bé đến đâu, cũng là ngọn lửa ấm giữ cho người giáo viên bền bỉ đi tiếp”, cô Thơm bộc bạch.

Những bài học không đo bằng bảng điểm

Cô Hoàng Thị Mai, Quản lý chuyên môn tại Trung tâm Can thiệp, Trị liệu Tâm lý EMH, cho biết giáo dục đặc biệt mang theo những áp lực và khoảng lặng mà người ngoài khó cảm nhận hết.

Điều khiến người đứng lớp trăn trở không chỉ là sự nhọc nhằn trong từng giờ can thiệp, mà còn là những câu hỏi tự vấn cứ nối dài khi cánh cửa lớp học khép lại: Hôm nay con đã nhích thêm được một bước nhỏ nào chưa? Lời cô nói có chạm tới thế giới của con? Ngày mai con có vượt qua được rào cản hôm nay còn vướng?.

Hình ảnh 4
Những hoạt động trải nghiệm của em nhỏ tại Trung tâm Can thiệp, trị liệu tâm lý EMH. Ảnh: VH

Có những chặng đường, nhịp tiến bộ của trẻ chậm chạp như mầm non nảy giữa mùa khô. Một kỹ năng vừa nhen nhóm đôi khi lại lặng lẽ mai một, buộc giáo viên phải kiên nhẫn bắt đầu lại từ đầu. Những khoảnh khắc ấy không ít lần khiến người đứng lớp chạnh lòng, nhưng chính tình yêu nghề và thương trẻ đã trở thành ngọn đèn giữ cho họ ở lại.

Cô Mai chia sẻ: “Mỗi lần như vậy, chúng tôi lại tự nhủ phải nhẫn nại thêm một chút, mở lòng yêu thương thêm một chút và tuyệt đối không buông tay hy vọng. Bởi phía sau mỗi đứa trẻ là cả một gia đình đang ngày đêm chắt chiu từng tia sáng mong manh”.

Mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng, mang một nhịp phát triển và những rào cản khác nhau. Vì vậy, không có một công thức chung nào có thể áp dụng cho tất cả. Muốn đồng hành cùng trẻ, người làm nghề phải đủ tinh tế để thấu hiểu khả năng, nhu cầu và cả những điều trẻ chưa thể gọi thành lời.

Thầy Phan Hữu Vinh Xuân, Trưởng phòng Đánh giá tại EMH, cho rằng người làm giáo dục đặc biệt trước hết phải đủ sâu sắc để đọc vị trẻ đang đứng ở đâu, mang theo thế mạnh gì và đang vướng mắc ở lĩnh vực nào.

Từ bản đồ phát triển riêng biệt ấy, giáo viên mới có thể phác họa mục tiêu vừa vặn, từng bước dìu trẻ đi lên theo đúng nhịp độ của chính mình. “Mỗi trẻ có một hồ sơ phát triển khác nhau, vì vậy không thể áp dụng một chương trình chung cho tất cả”, thầy Xuân nhấn mạnh.

Từ những đánh giá ban đầu, giáo viên chia nhỏ từng mục tiêu, kiên trì hướng dẫn và uyển chuyển điều chỉnh phương pháp theo từng chuyển biến của mỗi em. Với những trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1, hành trình ấy còn hướng tới một chân trời xa hơn: giúp các em có đủ kỹ năng và sự tự tin để hòa nhập vào nhịp sống học đường.

Ngày 20/11, món quà quý giá nhất đối với những giáo viên EMH có lẽ không phải những bó hoa rực rỡ, mà là tiếng gọi “cô ơi” khẽ khàng, cái ôm vụng về hay ánh mắt trẻ biết ngoái tìm sự sẻ chia. Bởi mỗi bước tiến của trẻ, dù nhỏ bé đến đâu, đều là trái ngọt kết tinh từ hàng trăm lần nhẫn nại, thấu cảm và yêu thương.

Hoàng Bắc