Quảng Ngãi loay hoay xử lý nước rỉ rác ở bãi rác lớn nhất tỉnh
Việc xử lý nước rỉ rác ở bãi rác Nghĩa Kỳ thời gian qua vẫn đang trong tình trạng loay hoay buộc tỉnh Quảng Ngãi phải đưa ra nhiều giải pháp để xử lý khi mùa mưa bão đang đến gần.
Mới mưa đầu mùa, nước rỉ rác dâng cách đỉnh tường vây 25cm
Khu xử lý rác thải Nghĩa Kỳ hiện là bãi rác lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, nơi xử lý rác cho vùng tỉnh lỵ và khu vực lân cận.
Tuy nhiên, việc đầu tư tại đây chưa đồng bộ, dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ sớm nhất đến đầu quý IV/2028 mới có thể đi vào hoạt động, nên việc xử lý phần lớn vẫn bằng cách chôn lấp.
Hiện, tại khu xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ có hố chứa rác và hồ chứa nước rỉ rác thuộc dự án cải thiện môi trường Miền Trung - Tiểu dự án Quảng Ngãi (dự án ADB) được thi công hoàn thành đưa vào sử dụng ngày 21/10/2010.
Tổng thể tích hồ chứa nước rỉ rác là 8.840 m3, trong đó hồ số 1 là hồ yếm khí có thể tích 1.640 m3; hồ số 2 là hồ hiếu khí có thể tích 3.600 m3; hồ số 3 có thể tích 3.600 m3.
Mục đích của 3 hồ chứa nước rỉ rác này là để chứa và xử lý nước rỉ rác của hố chứa rác hợp vệ sinh có diện tích 58.780 m2 (gọi tắt là hố ADB).
Bên cạnh đó, năm 2016, tỉnh Quảng Ngãi đầu tư dự án Khu xử lý chất thải rắn y tế nguy hại tập trung với quy mô trên diện tích đất 8.000 m2.
Dự án gồm nhà máy xử lý rác y tế nguy hại công suất xử lý 800 kg rác/ngày và nhà máy xử lý nước rỉ rác với công suất 250 m3/ngày đêm, hoàn thành đưa vào sử dụng năm 2019.
Hệ thống này xử lý nước rỉ rác phát sinh từ khu xử lý chất thải rắn y tế nguy hại tập trung và nước rỉ rác phát sinh từ hố ADB; nước rỉ rác được bơm từ hồ chứa vào nhà máy xử lý.
Năm 2022, hồ chứa nước rỉ rác này tiếp nhận thêm nước rỉ rác từ dự án xây dựng hố chôn lấp rác thải sinh hoạt 2,8 ha do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư.
Hiện tại, công suất của nhà máy xử lý nước rỉ rác chỉ đạt khoảng hơn 134m3/250m3 ngày đêm, vì đã đưa vào sử dụng hơn 7 năm nhưng chưa được duy tu bảo dưỡng lớn nên hệ thống thường bị gặp sự cố, mất nhiều thời gian sữa chữa để hoạt động trở lại.
Bên cạnh đó, tại bãi rác Nghĩa Kỳ còn có hố chôn rác rộng 5,6ha (với 3 ô chôn) vừa mới đưa vào sử dụng. Lượng rác tiếp nhận tại ô chôn lấp số 1 đã vượt công suất thiết kế. Trong khi đó, ô chôn lấp số 2 chưa được tiếp nhận vận hành do chưa làm rõ phương án thu gom, bơm chuyển, lưu chứa và xử lý nước rỉ rác.
Nước rỉ đang lưu chứa ở ô số 3. Sau đợt mưa từ ngày 7 - 12/9, nước tại đây dâng khoảng 1m, gây khó khăn cho xe chở rác ra vào và nguy cơ sạt lở taluy. Ô số 3 được thiết kế để chôn lấp rác, không phải để chứa nước.
Từ lượng lớn rác thải ở các dự án trên, lượng nước rỉ rác phát sinh đã quá tải cho 3 hồ chứa ADB. Theo Công ty CP Môi trường Đô thị Quảng Ngãi, qua 2 đợt mưa lớn đầu tháng 9/2026, lượng nước rỉ rác về 3 hồ chứa nước rỉ rác cách đỉnh tường vây hồ chứa khoảng 25cm.
Lãnh đạo Quảng Ngãi yêu cầu khẩn trương phủ bạt và tìm biện pháp lâu dài
Để đảm bảo dung tích chứa nước rỉ rác tại hố ADB, Công ty CP Môi trường Đô thị Quảng Ngãi kiến nghị cấp thẩm quyền có giải pháp nâng cao bờ vây hồ chứa nước rỉ rác ADB để tăng thể tích chứa lưu chứa nước rỉ rác, hoặc triển khai thêm hố chứa nước mới kết nối với hố chứa nước ADB.
Đồng thời, nâng cấp sửa chữa trạm xử lý nước thải y tế; cho phủ bạt hố chôn lấp rác thải 5,6ha để ngăn giảm thiểu nước mưa trực tiếp thấm vào rác thải.
Tại cuộc họp để tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc tại bãi rác Nghĩa Kỳ mới đây, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh, công tác xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh còn gặp khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động phối hợp, thống nhất phương án và tổ chức thực hiện hiệu quả công tác xử lý môi trường của tỉnh.
Theo đó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh chủ trì rà soát, đánh giá và đề xuất phương án xử lý nước rỉ rác tại các ô chôn lấp, bảo đảm an toàn, đúng quy định và phù hợp với yêu cầu thực tế.
Đối với công tác phủ bạt hố chôn lấp rác hợp vệ sinh 5,6 ha, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh khẩn trương đề xuất phương án để tổ chức triển khai thực hiện.
Yêu cầu Sở Tài chính rà soát, sớm có ý kiến về việc bố trí kinh phí thực hiện các nhiệm vụ cấp thiết liên quan đến công tác xử lý chất thải rắn và nước rỉ rác tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ.
Đồng thời, quan tâm bố trí kinh phí bảo trì, bảo dưỡng các công trình, hạng mục xử lý chất thải, bảo đảm công trình sau khi hoàn thành được vận hành, khai thác hiệu quả, bền vững.
Về giải pháp lâu dài, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, tham mưu UBND tỉnh kế hoạch, phương án đầu tư xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.
Phương án đề xuất phải xác định rõ giải pháp trước mắt và lâu dài, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế, có lộ trình và phân công trách nhiệm cụ thể để tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả.