Sắp tới có khoảng 2 - 3 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam
Dự báo sắp tới có khoảng 2-3 cơn trong số đó có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực đất liền của Việt Nam.
Biển Đông đón 6-7 cơn bão và áp thấp nhiệt đới từ tháng 7 đến tháng 9
Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9/2026, hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Biển Đông dự kiến sẽ diễn biến đúng theo chu kỳ khí hậu nhưng ẩn chứa nhiều yếu tố khó lường.
Cơ quan khí tượng nhận định có khoảng 6 - 7 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên vùng biển Đông. Khoảng 2 - 3 cơn trong số đó có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực đất liền của Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia) cho biết, tần suất này ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (TBNN). Tuy nhiên, do có sự dịch chuyển của các hình thái thời tiết, tính chất của các cơn bão năm nay sẽ phức tạp hơn, đòi hỏi sự chủ động cao từ các địa phương ven biển.
Bên cạnh nguy cơ từ bão, sự kết hợp giữa các vùng áp thấp và gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh trong giai đoạn mùa mưa Nam Bộ - Tây Nguyên sẽ liên tục gây ra gió mạnh, sóng lớn trên các vùng biển phía Nam. Điều này ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến các hoạt động hàng hải, đánh bắt thủy hải sản của ngư dân cũng như hệ thống logistics biển.
Để hiểu rõ căn nguyên của các cực đoan thời tiết trong năm 2026, các chuyên gia khí tượng đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của ENSO (El Niño-Southern Oscillation), hiện tượng tương tác giữa đại dương và khí quyển tại vùng biển xích đạo Thái Bình Dương.
Hiện tại, ENSO đã hoàn thành quá trình chuyển pha từ trung tính sang El Nino (pha nóng). Các phép đo đạc đại dương học cho thấy nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương (vùng Nino 3.4) hiện đã cao hơn trung bình nhiều năm là 0,9°C.
Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy một chu kỳ El Nino mới đã chính thức thiết lập và bắt đầu chi phối hệ thống khí hậu toàn cầu nói chung và Đông Nam Á nói riêng.
Dựa trên các mô hình dự báo khí hậu của các trung tâm lớn trên thế giới, cơ quan khí tượng Việt Nam nhận định El Nino không dừng lại ở mức độ trung bình mà sẽ tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh dần trong các tháng cuối năm.
Đặc biệt, các tính toán xác suất cho thấy giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, khả năng xuất hiện một đợt El Nino rất mạnh (hay còn gọi là cường độ mạnh đến "siêu El Nino") lên tới 63%.
Một trong những sai lầm phổ biến trong nhận thức cộng đồng là cho rằng El Nino chỉ gây ra khô hạn và làm giảm nguy cơ thiên tai từ bão. Trong các năm chịu tác động của El Nino, tổng số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam thường ít hơn hoặc xấp xỉ trung bình nhiều năm.
El Nino làm thay đổi cấu trúc dòng cắt gió và phân bố nhiệt độ nước biển. Điều này khiến các cơn bão một khi đã hình thành thường có xu hướng dị thường về quỹ đạo, tốc độ tăng cấp rất nhanh và dễ trở thành các cơn bão rất mạnh (siêu bão) gây thiệt hại thảm khốc.
Lịch sử khí tượng Việt Nam từng chứng kiến những năm El Nino kỷ lục (như 1997 - 1998, 2015 - 2016) dù tổng số bão ít, nhưng lại xuất hiện những cơn bão dị thường hoặc các hình thái thời tiết cực đoan cực hạn gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản (điển hình là bão Linda năm 1997).
Bên cạnh đó, hệ lụy từ El Nino mạnh vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027 sẽ kéo theo tình trạng thiếu hụt mưa nghiêm trọng tại nhiều khu vực trong mùa khô.
Nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn sâu tại Đồng bằng sông Cửu Long, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất tại Tây Nguyên và Trung Bộ sẽ là những bài toán nan giải tiếp theo cần được lên kịch bản ứng phó từ sớm.
Trước những dự báo mang tính cảnh báo cao từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cần chuyển dịch mạnh mẽ từ trạng thái ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa và thích ứng.
Chính quyền các địa phương cần xây dựng kịch bản ứng phó song song: vừa sẵn sàng phương án di dời dân cư vùng trũng thấp, sạt lở khi có bão lớn, mưa lũ cục bộ; vừa lên kế hoạch tích trữ, điều tiết nguồn nước hợp lý tại các hồ chứa thủy lợi, thủy điện để chuẩn bị cho giai đoạn cao điểm khô hạn do El Nino mạnh vào cuối năm.
