Sau 5G, Viettel và FPT bắt tay Qualcomm đưa Việt Nam dẫn đầu kỷ nguyên 6G

Bước ngoặt từ những cú bắt tay chiến lược tại Barcelona

Trong không gian công nghệ rực rỡ của Hội nghị Thượng đỉnh Di động Thế giới (MWC 2026) tại Barcelona, giới công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một cột mốc mang tính biểu tượng đối với ngành công nghiệp số Việt Nam. Hai "ông lớn" đầu tàu là Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) và Tập đoàn FPT đã đồng loạt công bố việc gia nhập Liên minh chiến lược 6G toàn cầu do Qualcomm Technologies khởi xướng.

Đây không chỉ là một thỏa thuận hợp tác thương mại đơn thuần, mà là tấm vé đưa Việt Nam bước vào "phòng thay đồ" của những cường quốc đang trực tiếp thiết lập luật chơi cho tương lai.

Việc đứng chung hàng ngũ với Qualcomm – thực thể nắm giữ nhiều bằng sáng chế vô tuyến nhất thế giới – cho thấy một sự thay đổi căn bản về vị thế của doanh nghiệp Việt. Thay vì đóng vai trò là "người đi mua" (follower) như ở các thế hệ 2G, 3G hay 4G, lần này Viettel và FPT tham gia với tư cách là những đối tác cùng nghiên cứu và phát triển (co-developer). Ông Alkash Palkhiwala, Giám đốc Tài chính kiêm Điều hành của Qualcomm, đã dành những lời khen ngợi đặc biệt cho đội ngũ kỹ sư Việt Nam khi khẳng định rằng tốc độ đổi mới và khả năng thực thi của họ thực sự ấn tượng.

Theo Qualcomm, sự hợp tác này có tiềm năng tạo ra những đột phá "lần đầu tiên trên thế giới", đưa các sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam" tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Sự xuất hiện đồng thời của Viettel – nhà mạng có hạ tầng viễn thông khổng lồ – và FPT – tập đoàn có năng lực phần mềm và chuyển đổi số hàng đầu – bên cạnh Qualcomm đã tạo nên một thế kiềng ba chân vững chắc. Nếu Viettel chịu trách nhiệm xây dựng "con đường" 6G hiện đại, thì FPT sẽ đảm nhận việc tạo ra những "phương tiện" thông minh nhất chạy trên con đường đó.

Cú bắt tay này không chỉ nhằm mục đích thử nghiệm mà còn hướng tới việc sản xuất hàng loạt các thiết bị di động flagship tích hợp hệ sinh thái AI tiên tiến nhất, phục vụ cho thị trường nội địa và xuất khẩu.

6G: Khi mạng lưới trở thành một "thực thể trí tuệ" AI-Native

Khác biệt hoàn toàn với các thế hệ mạng trước đây vốn chỉ tập trung vào việc tăng tốc độ băng thông, kỷ nguyên 6G được các tập đoàn định nghĩa bằng khái niệm AI-native (Thuần trí tuệ nhân tạo). Trong tầm nhìn của Viettel và FPT, trí tuệ nhân tạo sẽ không còn là một ứng dụng cộng thêm hay một tính năng chạy trên nền tảng mạng lưới. Ngược lại, AI sẽ được tích hợp xuyên suốt, trở thành "hệ điều hành" của toàn bộ hệ thống từ thiết bị đầu cuối, trạm phát sóng đến hạ tầng điện toán đám mây.

Công nghệ 6G được xây dựng trên ba trụ cột chính: kết nối thế hệ mới với tốc độ Terabit, cảm biến diện rộng giúp mạng lưới có khả năng "cảm nhận" không gian vật lý, và năng lực tính toán hiệu năng cao được đẩy ra sát biên. Đặc biệt, sự ra đời của hệ sinh thái Agentic AI do Viettel tự chủ phát triển sẽ biến những chiếc điện thoại thông minh từ một công cụ bị động thành một cộng sự thông minh.

Agentic AI không chỉ hiểu các câu lệnh mà còn có khả năng tự chủ hành động, dự đoán nhu cầu của người dùng dựa trên dữ liệu thời gian thực được xử lý ngay tại trạm phát sóng với độ trễ gần như bằng không.

Về phía FPT, tập đoàn này xác định 6G là nền tảng tất yếu để hiện thực hóa các lĩnh vực chiến lược như giao thông thông minh và sản xuất kỹ thuật số. Nhờ mạng 6G, các hệ thống xe tự hành hay máy bay không người lái (UAV) có thể giao tiếp với nhau và với hạ tầng đô thị một cách tuyệt đối chính xác, loại bỏ hoàn toàn các rủi ro về độ trễ truyền tin.

Trong các "nhà máy không dấu chân", robot cộng tác có thể phối hợp nhịp nhàng với con người thông qua môi trường thực tế ảo tăng cường (AR/VR) với độ chân thực 100%. Đây chính là điểm mà 5G hiện tại dù mạnh mẽ nhưng vẫn chưa thể đáp ứng hoàn hảo các yêu cầu về độ tin cậy và sự phản hồi tức thì.

Lộ trình 2029: Khát vọng tự chủ công nghệ lõi "Make in Vietnam"

Để hiện thực hóa giấc mơ 6G, Viettel đã công bố một lộ trình hành động vô cùng khắt khe và mang tính thực tiễn cao. Giai đoạn bản lề sẽ bắt đầu ngay từ năm 2027 với việc thương mại hóa thiết bị 5G-Advanced (5.5G). Đây được coi là bước đệm kỹ thuật tối quan trọng, giúp các kỹ sư làm quen với việc tối ưu hóa độ trễ từ 10ms xuống chỉ còn 1ms và nâng độ chính xác định vị lên mức centimet. 5G-Advanced cũng mang lại khả năng tiết kiệm năng lượng từ 10-30%, một yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của hạ tầng số quốc gia.

Bước sang năm 2028, Viettel sẽ tiến hành sản xuất và thử nghiệm các thiết bị tiền thương mại 6G trên mạng lưới thực tế. Đây là lúc các nghiên cứu về kiến trúc mạng và chip xử lý vô tuyến được đưa ra khỏi phòng thí nghiệm để đối mặt với thực tế. Mục tiêu cuối cùng là vào năm 2029, Việt Nam sẽ chính thức thương mại hóa mạng 6G.

Điểm khác biệt lớn nhất trong lần này là Viettel và FPT không chỉ cung cấp dịch vụ viễn thông mà là kinh doanh các sản phẩm công nghệ do chính mình nghiên cứu. Từ chip xử lý chuyên dụng, thiết bị thu phát vô tuyến đến nền tảng phần mềm lõi tích hợp AI, tất cả đều hướng tới mục tiêu tự chủ hoàn toàn.

Việc làm chủ 6G không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp mà còn là vấn đề sống còn của an ninh quốc gia. Làm chủ công nghệ lõi đồng nghĩa với việc Việt Nam có thể đảm bảo an toàn thông tin ở mức cao nhất, không phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài trong các lĩnh vực nhạy cảm.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Viettel, đã khẳng định: "Hành trình làm chủ công nghệ lõi không có chỗ cho sự chần chừ". Sự đồng lòng của các tập đoàn đầu tàu cùng sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Bộ Khoa học và Công nghệ đang đưa 6G trở thành công nghệ chiến lược ưu tiên hàng đầu, đưa Việt Nam vươn tầm cường quốc công nghệ số vào năm 2030.

Hành trình từ nay đến năm 2029 vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế và bài toán chi phí triển khai. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị bài bản về nguồn nhân lực chất lượng cao từ FPT và năng lực sản xuất, vận hành của Viettel, niềm tin về một mạng lưới 6G "Make in Vietnam" đang rõ ràng hơn bao giờ hết.

Khi cánh cửa 6G mở ra, Việt Nam không chỉ sở hữu một hạ tầng viễn thông hiện đại mà còn thực sự làm chủ những "vũ khí" công nghệ mạnh nhất để cạnh tranh sòng phẳng trên toàn cầu, kiến tạo một tương lai số thông minh và bền vững cho thế hệ mai sau.