‘Sell in May’ đừng ‘go away’, đang có nhiều hơn 1 nhóm cổ phiếu cho cơ hội lợi nhuận

Thanh khoản chứng khoán giảm và dòng tiền thận trọng trong tháng 4

Trong tháng 4, giá trị giao dịch bình quân trên thị trường đạt hơn 24.300 tỉ đồng mỗi phiên, giảm khoảng 20% so với tháng trước. Dòng tiền cho thấy sự thận trọng cho dù điểm số của chỉ số chứng khoán VN-Index đã tăng đến 10,7%.

Thanh khoản thị trường thấp do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là biến động địa chính trị tại Trung Đông liên tục diễn biến phức tạp và khó lường khiến nhiều nhà đầu tư e ngại không muốn xuống tiền mạnh. Thay vào đó, nhà đầu tư chuyển sang giải ngân từng phần hoặc chỉ giải ngân nhằm mục đích thăm dò thị trường.

Thứ hai, việc bán ròng đến hơn 13.800 tỉ đồng của khối ngoại trong tháng 4 cũng khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân nhìn vào phải đắn đo, từ đó không có nhiều tự tin vào khả năng thị trường hồi phục và đi vào xu hướng tăng.

Thứ ba, lãi suất huy động tăng thúc đẩy lãi suất cho vay tăng. Trong lĩnh vực chứng khoán, lãi suất margin (vay ký quỹ) có thời điểm chạm ngưỡng 14%/năm. Nhiều công ty chứng khoán cho vay margin với mức lãi suất phổ biến từ 13% đến dưới 14%/năm. Yếu tố này tác động không nhỏ đến tâm lý nhà đầu tư, đặc biệt khi thị trường không mấy thuận lợi cho việc tìm kiếm lợi nhuận. Đây chính là một trong những nguyên nhân tác động khiến cho dư nợ margin trong quý I/2026 (khoảng 405.000 tỉ đồng) tăng không đáng kể so với thời điểm cuối năm 2025 (khoảng 392.000 tỉ đồng), chỉ tăng 3,3%.

Mặt khác, một phần không nhỏ nhà đầu tư đứng trước cơ hội kiếm lời trên thị trường chứng khoán bị thu hẹp đã chuyển hướng dòng tiền sang gửi tiết kiệm với lãi suất cao hơn trước, cũng dẫn đến dòng tiền vào chứng khoán giảm sút.

“Sell in May” nhưng không nên “go away” khỏi cơ hội lợi nhuận

Việc bán ra cổ phiếu trong tháng 5 như trong câu nói quen thuộc “sell in May and go away” không phải lúc nào cũng đúng 100%. Đơn cử tháng 5/2025, thị trường diễn biến không hề đáng sợ như ý cảnh báo của câu nói này.

Những lo lắng trước thềm các phiên giao dịch tháng 5 là có thật khi chỉ số đang rất “trầy trật” giải quyết vấn đề xung lực để bứt phá mạnh mẽ khỏi vùng quanh 1.850 điểm. Vùng này đang như một “vòng kim cô” đối với chỉ số chứng khoán VN-Index trong tuần giao dịch vừa qua.

Trên thực tế chỉ số đã vượt qua ngưỡng 1.850 điểm, nhưng lại chưa thể thoát hẳn khỏi những ảnh hưởng có tính chất “níu giữ” của vùng này. Hiện tại, vùng quanh 1.850 điểm được xem là vùng hỗ trợ, song tính chất của nó lại có phần giống vùng kháng cự, khiến cho chỉ số VN-Index phải đối phó một cách trầy trật mà vẫn chưa thể thoát hẳn vòng cương tỏa của nó.

Nhưng cho dù thận trọng, cho dù chủ đạo trong tháng 5 vẫn là bán ra chốt lời và hiện thực hóa lợi nhuận, nhà đầu tư vẫn không nên “go away”. Việc “go away” sẽ khiến cho sự bám sát thị trường bị yếu đi, mất đi cảm giác và những trực giác nhất định về thị trường. Và hơn hết, việc rời đi như một sự thoát lui từ chối cơ hội lợi nhuận dù mới chỉ ở dạng tiềm năng.

Như lời ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch Công ty CP chứng khoán SSI, thị trường chứng khoán vận hành theo kỳ vọng, cho nên việc càng bám sát thị trường sẽ càng giúp theo dõi được sát sao diễn biến dòng tiền vào các mã/nhóm cổ phiếu, cơ hội xuất hiện ở đâu, điểm mua thuận lợi có thể mang đến lợi nhuận, mức lợi nhuận kỳ vọng và thực tế thị trường.v.v…

“Sell in May” và đứng ngoài quan sát, tìm cơ hội “vào – ra” hợp lý để tối ưu hóa cơ hội lợi nhuận. Cơ hội lợi nhuận trên thị trường chỉ đến với những nhà đầu tư đã sẵn sàng tư thế cả về sức mua và tính toán chiến lược, chiến thuật.

Cổ phiếu nào nên đưa vào danh mục?

Trong 3 tháng đầu năm, những nhóm cổ phiếu mang lại nhiều cơ hội lợi nhuận rõ nét nhất là: Nhóm cổ phiếu Vingroup đặc biệt là VIC và VHM, nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón – hóa chất, nhóm “Big 3” cổ phiếu ngân hàng thương mại cổ phiếu quốc doanh (VCB, CTG, BID) và một chút ở một số mã cổ phiếu ngân hàng tư nhân như MBB, HDB và VPB, nhóm hàng không.

Trong khi đó, một số nhóm cổ phiếu được nhiều công ty chứng khoán khuyến nghị mua vào và nắm giữ vì có cơ bản tốt, có kết quả kinh doanh tích cực và triển vọng khả quan trong năm 2026. Thế nhưng, những nhóm cổ phiếu này lại có mức biến động giá để mang đến cơ hội lợi nhuận không lớn. Những nhóm này nằm ở phần lớn các mã cổ phiếu ngân hàng tư nhân, nhóm bán lẻ, nhóm cổ phiếu công nghệ, nhóm đầu tư công, thép, chăn nuôi, thủy sản…

Trong bối cảnh hiện nay, tình hình xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran chưa có kết quả rõ ràng, chính vì thế những nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ vấn đề này có thể sẽ tiếp tục biến động mang tới cơ hội lướt sóng.

Trong bối cảnh hiện nay, hơn lúc nào hết, nhà đầu tư cần uyển chuyển và linh hoạt cơ cấu danh mục đầu tư thường xuyên hơn để tối ưu hóa theo diễn biến thị trường. Nhà đầu tư tuyệt đối tránh tình trạng quá dựa vào các khuyến nghị mang tính lý thuyết, vì như thế có thể đánh mất những cơ hội lợi nhuận khác.