Sinh viên Đồng Tháp đưa AI vào nuôi trồng nấm linh chi

Tận dụng phụ phẩm, làm nông nghiệp thông minh

Từ mong muốn tận dụng nguồn phụ phẩm sẵn có tại địa phương, nhóm sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp phát triển dự án “Nuôi trồng nấm linh chi theo hướng hữu cơ tích hợp truy xuất nguồn gốc giống”. Dự án do nhóm Trái Tim Xanh thực hiện, hướng đến tạo ra sản phẩm nông nghiệp có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời giúp người sử dụng chủ động kiểm tra thông tin và tiếp cận kiến thức kĩ thuật.

Ý tưởng của nhóm xuất phát từ yêu cầu nâng cao tính minh bạch trong sản xuất nông nghiệp. Thay vì chỉ cung cấp sản phẩm, nhóm xây dựng quy trình để người tiêu dùng có thể kiểm tra nguồn gốc giống và theo dõi những thông tin liên quan đến quá trình sản xuất.

Điểm đáng chú ý là nhóm không dừng ở việc nuôi trồng nấm mà đưa công nghệ sinh học phân tử, mã QR và trí tuệ nhân tạo vào cùng một chuỗi. Mẫu nấm ban đầu được phân lập, nuôi cấy để thu nguồn giống thuần. Khi hệ sợi phát triển ổn định, nhóm sử dụng công nghệ PCR để định danh giống nấm. Sau đó, giống được nhân sinh khối trên môi trường lúa để tạo meo giống.

Quy trình này giúp nhóm chủ động hơn trong kiểm soát chất lượng đầu vào, đồng thời tạo nền tảng cho các bước nuôi trồng và đánh giá sản phẩm. Để kiểm tra khả năng sinh trưởng trong điều kiện thực tế, nhóm thử nghiệm nuôi trồng trên cơ chất mùn cưa cao su. Dữ liệu, hình ảnh và kết quả trong quá trình thử nghiệm được thu thập để đánh giá mức độ hoàn thiện của sản phẩm.

Từ dữ liệu khoa học đến người sử dụng

Một điểm sáng tạo của dự án là chuyển những thông tin chuyên môn thành công cụ dễ tiếp cận. Nhóm phát triển chatbot AI có tên “Trợ lí Linh chi AI”, hỗ trợ hỏi đáp bằng giọng nói và tích hợp thông qua mã QR trên từng bịch meo giống.

Sau khi nhận sản phẩm, người sử dụng có thể quét mã QR để truy cập chatbot, đặt câu hỏi về nguồn gốc giống, cách sử dụng meo giống, kĩ thuật nuôi trồng và những vấn đề trong chăm sóc nấm. Thông tin được xây dựng dựa trên tài liệu và bằng chứng khoa học, sau đó diễn giải bằng ngôn ngữ dễ hiểu, kết hợp hình ảnh trực quan.

Việc tích hợp công nghệ sinh học phân tử với hệ thống thông tin và chatbot AI hướng đến nâng cao tính minh bạch của sản phẩm. Mã QR trở thành cầu nối giữa sản phẩm, dữ liệu khoa học và người sử dụng. Người trồng không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều mà có thể chủ động kiểm tra, đặt câu hỏi và tìm hiểu kiến thức liên quan.

Điểm quan trọng của mô hình là dữ liệu trở thành một phần của sản phẩm. Khi thông tin về giống, quy trình và hướng dẫn chăm sóc được liên kết bằng mã QR, người dùng có thể tiếp cận kiến thức dễ dàng hơn.

Ba dòng meo giống và những hướng phát triển mới

Hiện nhóm phát triển 3 dòng meo giống linh chi, mã hóa lần lượt LC1, LC2 và LC3. Tùy nhu cầu, người sử dụng có thể lựa chọn meo giống hoặc phôi nấm. Từ quả thể thu được trong quá trình thử nghiệm, nhóm tiếp tục phát triển nấm linh chi sấy khô dạng nguyên tai và đóng hộp, hướng đến sản phẩm hoàn chỉnh, thuận tiện sử dụng và có giá trị thương mại cao hơn.

Nhóm cũng phát triển nấm Linh chi trồng chậu. Sản phẩm có quy mô nhỏ, không yêu cầu nhà trồng hoặc diện tích lớn. Người dùng có thể trực tiếp chăm sóc, theo dõi quá trình hình thành và phát triển quả thể.

Dự án được thực hiện bởi 7 thành viên thuộc ngành Nông học, Khoa Nông nghiệp, Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Đồng Tháp.

Dự án bắt đầu thực hiện từ tháng 7/2026, dưới sự hướng dẫn của Nguyễn Thị Pha Ly và Phan Văn Tuấn, đều là giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp.

INSPIRE MEKONG tiếp sức cho ý tưởng

Dự án gắn với chương trình INSPIRE MEKONG, giúp nhóm giao lưu với sinh viên cùng đam mê, kết nối doanh nghiệp và tiếp cận kiến thức về công nghệ, tự động hóa.

Ở giai đoạn Demo Day, mỗi nhóm được hỗ trợ 5 triệu đồng. Khi lọt vào Top 5 và bước sang giai đoạn POC, mỗi nhóm được hỗ trợ 18 triệu đồng để tiếp tục triển khai dự án.

Với dự án nấm linh chi, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở nguồn kinh phí mà còn ở cơ hội tư vấn, kết nối và học hỏi từ doanh nghiệp cùng ngành.

Theo kế hoạch, dự án tiếp tục triển khai đến tháng 10/2026. Nhóm sẽ hoàn thiện các bước tiếp theo, tiếp tục đánh giá sản phẩm và phát triển hướng ứng dụng.

Từ một ý tưởng tận dụng phụ phẩm địa phương, nhóm sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp đang hình thành mô hình kết hợp công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và AI. Giá trị của dự án không chỉ nằm ở sản phẩm nấm linh chi mà còn ở cách sinh viên đưa kiến thức khoa học vào một nhu cầu cụ thể của sản xuất và đời sống.

Mô hình cũng cho thấy hướng tiếp cận mới trong đào tạo nguồn nhân lực trẻ: học đi đôi với thực hành, nghiên cứu gắn với sản phẩm và công nghệ gắn với nhu cầu người dùng. Khi dữ liệu khoa học được chuyển thành công cụ tương tác, người nông dân có thêm khả năng tiếp cận thông tin theo cách trực quan, thuận tiện hơn.

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng đòi hỏi minh bạch, tiết kiệm nguồn lực và ứng dụng công nghệ, dự án nấm linh chi của sinh viên Đồng Tháp là một thử nghiệm đáng chú ý. Từ phòng thí nghiệm đến sản phẩm, từ mã QR đến chatbot AI, nhóm đang từng bước xây dựng chuỗi giá trị dựa trên dữ liệu và tri thức, đồng thời mở ra khả năng phát triển các sản phẩm nông nghiệp thông minh phù hợp điều kiện địa phương.