SpaceX đạt định giá 1.770 tỉ USD, vượt Meta và Tesla, Elon Musk là tỉ phú nghìn tỉ USD

Đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) của SpaceX huy động được 75 tỉ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu, định giá công ty hoạt động trong lĩnh vực không gian, Internet vệ tinh và AI ở mức 1.770 tỉ USD. Đây là mức định giá cao nhất từng được ghi nhận tại thời điểm một công ty IPO.

Tuần trước, Reuters từng đưa tin SpaceX dự kiến chào bán ở mức giá 135 USD/cổ phiếu.

Việc chốt giá hôm 11/6 khép lại nhiều tháng chuẩn bị cho dự án tham vọng nhất của Elon Musk. Trong quá trình đó, tỉ phú giàu nhất thế giới đã phá vỡ hàng loạt thông lệ tài chính lâu đời của Phố Wall, dù vẫn có nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu mức định giá khổng lồ này có thực sự hợp lý hay không.

Với mức định giá 1.770 tỉ USD, SpaceX sẽ trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn thứ 7 trên thị trường chứng khoán Mỹ khi bắt đầu giao dịch trên Nasdaq ngày 12/6, dù vẫn thua lỗ năm ngoái và doanh thu còn kém xa nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu.

Mức định giá này giúp SpaceX vượt qua hàng loạt tên tuổi như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, cũng như hãng công nghệ lớn như Meta Platforms và thậm chí cả Tesla của Elon Musk.

"Theo tôi, bài kiểm tra thực sự sẽ nằm ở việc thị trường hấp thụ thương vụ IPO này như thế nào trong vài tuần tới, chứ không phải chỉ trong một ngày giao dịch", Adam Sarhan, Giám đốc điều hành hãng 50 Park Investments, nhận định.

Ông cho rằng mức giá chào bán được đặt khá hợp lý: "Không quá nóng, cũng không quá thấp. Rõ ràng nhà đầu tư cá nhân đang mua rất mạnh và hiện họ là thành phần rất quan trọng của thương vụ này. Chúng ta cần xem đà tăng có được duy trì sau ngày giao dịch đầu tiên hay không".

SpaceX phá sâu kỷ lục IPO của Saudi Aramco

SpaceX vượt xa kỷ lục IPO trước đó của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco. Năm 2019, Saudi Aramco huy động được 25,6 tỉ USD trên sàn Riyadh với mức định giá 1.710 tỉ USD.

Nếu điều chỉnh theo lạm phát, Saudi Aramco huy động 33,2 tỉ USD với mức định giá khoảng 2.210 tỉ USD. Tuy nhiên, SpaceX vẫn bỏ xa Saudi Aramco về quy mô vốn huy động.

Mức định giá 1.770 tỉ USD của SpaceX được tính dựa trên 13,08 tỉ cổ phiếu lưu hành. Con số này còn có thể tăng thêm nếu các ngân hàng bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán thêm cổ phiếu, quyết định thường được đưa ra trong vòng 30 ngày sau IPO.

Elon Musk tiếp tục phá vỡ thông lệ Phố Wall

SpaceX thông báo giá IPO ngay sau 15 giờ chiều 11/6 theo giờ miền Đông nước Mỹ, khi cuộc họp định giá với các ngân hàng đầu tư vừa kết thúc và thị trường chứng khoán vẫn đang giao dịch.

Điều này khá khác thường. Thông thường, giá IPO chỉ được công bố sau khi thị trường đóng cửa lúc 16 giờ để tránh những biến động bất ngờ từ tin tức hoặc dữ liệu kinh tế ảnh hưởng đến thương vụ.

Đây chỉ là một trong nhiều ví dụ cho thấy Giám đốc điều hành SpaceX tiến hành thương vụ IPO theo cách riêng.

SpaceX dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân - tỷ lệ rất hiếm gặp trong các thương vụ IPO lớn. Ngoài ra, công ty còn quyết định mức giá IPO từ trước khi kết thúc chương trình gặp gỡ nhà đầu tư, thay vì để các ngân hàng và nhà đầu tư cùng thương lượng như thông lệ.

"Thương vụ SpaceX thực sự đang ở vùng đất chưa ai từng đi qua", Rick Meckler, đối tác của hãng Cherry Lane Investments, nhận xét.

"Tôi chưa từng thấy một công ty công bố thẳng giá IPO thay vì trải qua quy trình khám phá giá truyền thống dựa trên nhu cầu đặt mua. Thương vụ này đặt trọng tâm rất lớn vào nhà đầu tư cá nhân, nhóm thường ít quan tâm đến các mô hình định giá chi tiết", ông nói.

Elon Musk từng thúc đẩy việc đưa cổ phiếu SpaceX vào các chỉ số chứng khoán lớn sớm hơn bình thường nhằm mở rộng tệp người mua. Ngoài ra, ông thiết kế cơ cấu quản trị giúp mình tiếp tục nắm quyền kiểm soát công ty tuyệt đối. Sau IPO, Elon Musk vẫn sở hữu khoảng 82% quyền biểu quyết tại SpaceX.

Starlink hiện là nguồn thu chính

Tuần trước, SpaceX cho biết đã ký thỏa thuận nhiều năm cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho Alphabet (công ty mẹ Google), qua đó đảm bảo đầu ra cho năng lực tính toán trong bối cảnh cạnh tranh AI ngày càng gay gắt.

Được thành lập năm 2002, SpaceX tuyên bố sứ mệnh của mình là "xây dựng các hệ thống và công nghệ cần thiết để đưa sự sống trở thành đa hành tinh, hiểu rõ hơn bản chất của vũ trụ và mở rộng ánh sáng của ý thức đến các vì sao".

Công ty cho biết tổng thị trường tiềm năng mà họ nhắm tới có giá trị khoảng 28.500 tỉ USD, gọi đây là cơ hội kinh doanh lớn nhất trong lịch sử nhân loại.

Theo SpaceX, trong ba năm qua, công ty đã thực hiện hơn 80% tổng khối lượng hàng hóa được đưa lên quỹ đạo Trái đất trên toàn thế giới.

Trong khi đó, mạng Internet vệ tinh Starlink hiện phục vụ hàng triệu khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ tại 164 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hiện nay, Starlink là nguồn doanh thu lớn nhất của SpaceX.

Định giá dựa nhiều vào tương lai

Phần lớn cơ hội tăng trưởng trong tương lai của SpaceX được gắn với AI thông qua xAI. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn đánh giá xAI đang ở vị trí phía sau OpenAI và Anthropic.

SpaceX lập luận rằng việc sở hữu đồng thời hạ tầng AI, mô hình AI và nguồn dữ liệu thời gian thực từ mạng xã hội X tạo ra lợi thế chiến lược đáng kể.

Kim Forrest, Giám đốc đầu tư của hãng Bokeh Capital Partners, cho rằng: "Dự báo tài chính của SpaceX vẫn rất khó đoán vì công ty phụ thuộc đáng kể vào các hợp đồng chính phủ. Những người mua cổ phiếu này đang mua giấc mơ về tương lai và viễn cảnh loài người thoát khỏi Trái đất, hơn là đầu tư vào một doanh nghiệp theo nghĩa truyền thống".

Một trong những thách thức lớn nhất của SpaceX ở mức định giá hiện nay là sự cạnh tranh từ các đối thủ như Blue Origin. Blue Origin đang đẩy nhanh các kế hoạch thương mại hóa lĩnh vực không gian và giành các hợp đồng chính phủ Mỹ nhằm mở ra những thị trường mới ngoài Trái đất.

Cổ phiếu SpaceX sẽ tăng bao nhiêu trong ngày đầu?

Nhiều chuyên gia dự đoán cổ phiếu SpaceX có thể bắt đầu giao dịch vào chiều 12/6 do quy mô thương vụ quá lớn và phức tạp.

Matt Kennedy, chiến lược gia cấp cao tại hãng Renaissance Capital, nhận định: "Đa số IPO thường tăng 10 - 15% trong ngày đầu tiên. Thương vụ này được thổi bùng bởi sự quan tâm rất lớn của thị trường, nên nếu mức tăng dưới 10% thì có thể xem là gây thất vọng. Tuy nhiên, nếu cổ phiếu tăng hơn 50%, điều đó cho thấy giá đang được đẩy lên chủ yếu bởi hiệu ứng đám đông và sự hưng phấn của nhà đầu tư hơn là các yếu tố cơ bản".

Các ngân hàng bảo lãnh phát hành chính cho thương vụ IPO của SpaceX gồm Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup và J.P. Morgan.

IPO của SpaceX giúp Elon Musk trở thành tỉ phú đầu tiên sở hữu tài sản hơn 1.000 tỉ USD

Ít có lãnh đạo doanh nghiệp nào gắn bó với văn hóa đại chúng sâu sắc như Elon Musk. Doanh nhân đầy tham vọng này đã trở thành biểu tượng của văn hóa Internet và tích lũy khối tài sản khổng lồ, đưa ông trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỉ USD.

Trong bối cảnh lo ngại về bất bình đẳng giàu nghèo gia tăng và dư luận ngày càng có cái nhìn kém thiện cảm với giới siêu giàu, Elon Musk vẫn duy trì được một lượng người hâm mộ trung thành. Điều này xảy ra dù tài sản của Giám đốc điều hành SpaceX ở mức khó tưởng tượng và ông không sở hữu hình ảnh gần gũi, giản dị như những tỉ phú nổi tiếng khác, chẳng hạn Warren Buffett.

Những người ủng hộ cho rằng phong cách phát ngôn thẳng thắn, không kiêng dè của Elon Musk tạo nên một phần sức hút cho ông. Ngược lại, các nhà phê bình cáo buộc Elon Musk đang nắm giữ quyền lực giống một nhà tài phiệt, đặt câu hỏi về quản trị doanh nghiệp tại các công ty do tỉ phú này điều hành và phản đối việc ông ngày càng can dự sâu vào chính trị.

Dù vậy, SpaceX đã huy động được vốn kỷ lục 75 tỉ USD trong đợt IPO hôm 11/6. Thành công này cho thấy niềm tin rất lớn của giới đầu tư vào các dự án kinh doanh của ông.

Trước đợt IPO, tạp chí Forbes ước tính tài sản ròng của Elon Musk vào khoảng 780 tỉ USD, bỏ xa người đứng thứ hai là Larry Page.

"Người giàu thứ hai thế giới hiện chỉ quanh mức 300 tỉ USD, tức chưa bằng 1/3 số tài sản mà Elon Musk có thể sở hữu vào ngày mai. Trước đây chỉ có một người khác từng chạm mốc 400 tỉ USD, đó là Larry Ellison", Matt Durot, Phó tổng biên tập mảng tài sản của Forbes, nhận xét hôm 10/6.

Hiện phần lớn tài sản của Elon Musk nằm ở SpaceX, nơi ông sở hữu lượng cổ phần trị giá khoảng 866 tỉ USD. Khi cộng thêm giá trị cổ phần tại Tesla và các tài sản khác, tổng tài sản của ông được dự báo sẽ vượt 1.100 tỉ USD khi cổ phiếu SpaceX bắt đầu giao dịch vào ngày 12/6, theo tính toán của Forbes và Reuters dựa trên các hồ sơ doanh nghiệp.

Elon Musk trở thành cái tên quen thuộc trên toàn cầu nhờ Tesla và SpaceX trước khi mở rộng tầm ảnh hưởng bằng thương vụ mua mạng xã hội Twitter với giá 44 tỉ USD vào tháng 10/2022. Thương vụ này giúp ông có kênh tiếp cận trực tiếp hàng trăm triệu người dùng và trở thành một tiếng nói có ảnh hưởng trong các vấn đề từ chính trị, nhập cư, chi tiêu công cho đến tự do ngôn luận.

Việc Elon Musk tham gia chính trị, đặc biệt là vai trò trong Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào năm ngoái, là một trong những bước đi gây tranh cãi nhất của ông. Những hệ lụy chính trị xuất hiện cùng lúc với sự sụt giảm doanh số của Tesla tại một số thị trường quốc tế trong năm 2025, khi hãng xe điện này đối mặt với các cuộc biểu tình và làn sóng tẩy chay của người tiêu dùng.