Sự thật bất ngờ: Vì sao công nghệ thẩm mĩ đắt tiền vẫn có thể khiến bạn thất vọng?

Thị trường thẩm mĩ ngày càng tràn ngập những công nghệ được quảng bá với các mỹ từ như “thế hệ mới”, “độc quyền”, “công nghệ triệu đô”, khiến không ít người tin rằng máy càng hiện đại, chi phí càng đắt thì hiệu quả làm đẹp càng cao. Nhưng trong thực tế lâm sàng, một thiết bị tối tân không thể tự quyết định kết quả điều trị.

Điều quan trọng nằm ở một câu hỏi khác: bác sĩ đang điều trị vào đâu, ở độ sâu nào và bằng cơ chế nào? Cùng một biểu hiện như nám, quầng thâm hay da chảy xệ nhưng nguyên nhân và cấu trúc gây ra vấn đề có thể hoàn toàn khác nhau. Vì thế, nếu xác định sai “đích điều trị”, ngay cả công nghệ đắt tiền cũng có thể trở nên vô nghĩa, thậm chí làm tăng nguy cơ biến chứng.

Phóng viên Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi BSCKII Trần Vũ Anh Đào - Phó Trưởng khoa Thẩm mĩ da, Bệnh viện Da liễu TP.HCM - để giải mã phía sau những công nghệ làm đẹp hiện đại, từ cách bác sĩ xác định “đích điều trị”, lựa chọn kĩ thuật theo từng nền da đến nguyên tắc “đúng đích – đúng độ sâu – đúng cơ chế – đúng kĩ thuật”. Qua đó, người có nhu cầu thẩm mĩ có thể hiểu vì sao lựa chọn một cơ sở làm đẹp không nên chỉ dựa vào tên tuổi hay giá tiền của chiếc máy.

Công nghệ tiến tiến hơn, không đồng nghĩa với việc điều trị tốt hơn

- Thưa bác sĩ, hiện nay các phòng khám liên tục cập nhật các dòng máy laser, và công nghệ nâng cơ thế hệ mới. Phải chăng cứ đầu tư công nghệ càng tân tiến thì hiệu quả điều trị cho khách hàng sẽ càng cao?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Nhiều lựa chọn công nghệ hơn hoàn toàn không đồng nghĩa với việc người bệnh sẽ có kết quả điều trị tốt hơn. Bạn cần hiểu rằng mỗi loại máy móc hay kĩ thuật đều có một đích tác động, độ sâu, cơ chế sinh học và hồ sơ an toàn riêng biệt. Một công nghệ mới hơn hoặc có công suất mạnh hơn không mặc nhiên mang lại kết quả tối ưu. Chìa khóa thành công của một ca điều trị phụ thuộc trước hết vào việc chẩn đoán chính xác tình trạng da, xác định đúng mục tiêu cần hướng tới, lựa chọn kĩ thuật phù hợp với đích và đặc điểm của từng người bệnh. Sau khi đã chuẩn hóa được các bước này, kĩ năng thực hiện và thông số máy của bác sĩ mới là yếu tố hoàn thiện kết quả.

- Khách hàng khi đi làm đẹp thường có thói quen hỏi cơ sở sử dụng máy gì, có phải loại mới nhất không. Là một chuyên gia, khi đứng trước một ca điều trị cụ thể, bác sĩ sẽ bắt đầu từ đâu?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Tôi luôn bắt đầu từ chính người bệnh chứ không bao giờ bắt đầu từ tên máy. Việc đầu tiên là phải lắng nghe xem người bệnh muốn cải thiện điều gì, sau đó tiến hành thăm khám để đưa ra chẩn đoán chính xác xem cấu trúc sinh học hay giải phẫu nào đang thực sự tạo ra vấn đề thẩm mĩ đó. Tiếp theo, tôi sẽ lần lượt trả lời các câu hỏi cốt lõi như mô đích nằm ở đâu, nông hay sâu, kích thước thế nào, cần tạo ra hiệu ứng sinh học gì để thay đổi cấu trúc đó. Đồng thời, tôi phải đánh giá xem nền da và cấu trúc giải phẫu của người bệnh có chịu đựng được mức độ can thiệp dự kiến hay không. Chỉ khi đi qua tất cả các bước phân tích này, tôi mới quyết định lựa chọn kĩ thuật phù hợp. Đối với laser, đó là việc xác định chất hấp thụ năng lượng là sắc tố, mạch máu hay nước; đối với chất làm đầy, đó là việc định vị lớp giải phẫu để nâng đỡ hay tạo hình. Câu hỏi đầu tiên của người làm chuyên môn không phải là máy nào tốt nhất mà là cần thay đổi đích điều trị tổn thương nào.

- Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn khái niệm "đích điều trị" trong thẩm mĩ nội khoa và lí do nó quyết định sự thành bại của một ca làm đẹp?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Đích điều trị chính là cấu trúc sinh học hoặc giải phẫu cụ thể mà chúng ta cần tác động vào để tạo ra thay đổi lâm sàng như mong muốn. Tùy vào tình trạng, đích có thể là sắc tố melanin, mạch máu chứa hemoglobin, nước trong mô, mạng lưới collagen, mô mỡ, hệ thống cân cơ nông vùng mặt hay một lớp mô cần nâng đỡ bằng chất làm đầy (filler). Việc xác định đúng đích tối quan trọng vì cùng một biểu hiện bên ngoài có thể do nhiều cơ chế hoàn toàn khác nhau cấu thành. Tôi lấy ví dụ về hiện tượng quầng thâm mắt. Tình trạng này có thể xuất phát từ việc tăng sắc tố, do mạch máu hiện rõ dưới da, do da quá mỏng, do rãnh lệ thiếu hụt thể tích tạo bóng đổ, hoặc do thoát vị mỡ mắt. Nếu nguyên nhân gốc rễ là thiếu hụt thể tích mà bác sĩ lại chỉ chỉ định laser điều trị sắc tố thì dù kĩ thuật bắn laser có chuẩn xác đến đâu, vấn đề chính của khách hàng vẫn không được giải quyết. Khi đích điều trị được định vị rõ ràng, chúng ta mới có cơ sở khoa học để chọn độ sâu và cơ chế tác động phù hợp.

“

Tôi luôn bắt đầu từ chính người bệnh chứ không bao giờ bắt đầu từ tên máy. Việc đầu tiên là phải lắng nghe xem người bệnh muốn cải thiện điều gì, sau đó tiến hành thăm khám để đưa ra chẩn đoán chính xác xem cấu trúc sinh học hay giải phẫu nào đang thực sự tạo ra vấn đề thẩm mĩ đó. Tiếp theo, tôi sẽ lần lượt trả lời các câu hỏi cốt lõi như mô đích nằm ở đâu, nông hay sâu, kích thước thế nào, cần tạo ra hiệu ứng sinh học gì để thay đổi cấu trúc đó. Đồng thời, tôi phải đánh giá xem nền da và cấu trúc giải phẫu của người bệnh có chịu đựng được mức độ can thiệp dự kiến hay không.

BSCKII Trần Vũ Anh Đào

- Có trường hợp nào hai người bệnh có cùng một biểu hiện lâm sàng giống nhau nhưng bác sĩ lại đưa ra mục tiêu điều trị khác nhau hay không?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Điều này diễn ra rất thường xuyên trong thực tế lâm sàng. Ba người bệnh có thể đến gặp bác sĩ với cùng một lời than phiền là vùng dưới mắt bị thâm quầng và trông mệt mỏi. Tuy nhiên, sau khi thăm khám, một người có thể chủ yếu bị tăng sắc tố thượng bì, người thứ hai lại có rãnh lệ sâu tạo bóng đổ, còn người thứ ba thì do nền da quá mỏng lộ mạch máu. Như vậy, mặc dù biểu hiện lâm sàng bên ngoài hoàn toàn trùng khớp nhưng mục tiêu điều trị của ba cấu trúc này lại khác nhau, có thể là sắc tố melanin, mạch máu hoặc cấu trúc nâng đỡ giải phẫu. Do đó, việc áp dụng cùng một mục tiêu cho mọi bệnh nhân có cùng triệu chứng là một sai lầm.

- Ngược lại, nếu hai khách hàng có cùng một mục tiêu điều trị, ví dụ như cùng muốn xóa sắc tố hoặc cùng muốn săn chắc da, liệu họ có được điều trị bằng một kĩ thuật y hệt nhau?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Cùng một đích điều trị vẫn chưa đủ để bác sĩ áp dụng một kĩ thuật duy nhất cho tất cả mọi người. Chúng ta bắt buộc phải xét đến độ sâu và kích thước của tổn thương, màu da, tình trạng nền da, giải phẫu vùng mặt, tiền sử can thiệp trước đó, nguy cơ tăng sắc tố sau viêm, khả năng lành thương và cả thời gian nghỉ dưỡng mà họ có thể đáp ứng. Ví dụ cùng là điều trị sắc tố melanin nhưng nếu tổn thương ở các độ sâu khác nhau sẽ cần các bước sóng laser khác nhau. Với những người có màu da sẫm, sắc tố ở lớp thượng bì sẽ cạnh tranh hấp thụ năng lượng laser mạnh mẽ, đòi hỏi bác sĩ phải cực kì thận trọng khi chọn bước sóng và thông số để tránh tai biến. Hay như việc săn chắc da, sóng cao tần và sóng siêu âm hội tụ đều hướng tới mục tiêu làm co cuộn mô nhưng chúng lại đưa năng lượng đến các độ sâu giải phẫu khác nhau hoàn toàn.

Bật mí cách lựa chọn điều trị thẩm mĩ nội khoa cho từng cá thể

- Để cá thể hóa phác đồ điều trị cho từng khách hàng đạt hiệu quả tối ưu và an toàn nhất, bác sĩ thường dựa vào những nhóm yếu tố cụ thể nào?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Tôi luôn dựa trên năm nhóm yếu tố cốt lõi để đưa ra quyết định lâm sàng. Nhóm đầu tiên là các đặc điểm chi tiết của đích cần tác động bao gồm vị trí, độ sâu tổn thương, kích thước và mức độ lan rộng. Nhóm thứ hai là đặc điểm nền da tự nhiên của bệnh nhân như phân loại màu da theo Fitzpatrick, tình trạng viêm da mãn tính và khả năng phục hồi tổn thương. Nhóm thứ ba là giải phẫu học vùng điều trị nhằm nhận diện độ dày mỏng của da, hệ thống mạch máu, thần kinh và các vùng nguy hiểm. Nhóm thứ tư là tiền sử thẩm mĩ gồm các thủ thuật đã làm trước đây, các loại thuốc đang sử dụng và các phản ứng dị ứng hoặc bất lợi từng gặp. Cuối cùng là bối cảnh thực tế của người bệnh bao gồm kì vọng cá nhân, quỹ thời gian chấp nhận nghỉ dưỡng, khả năng tuân thủ lịch tái khám cũng như điều kiện kinh tế.

“

Chìa khóa thành công của một ca điều trị phụ thuộc trước hết vào việc chẩn đoán chính xác tình trạng da, xác định đúng mục tiêu cần hướng tới, lựa chọn kĩ thuật phù hợp với đích và đặc điểm của từng người bệnh. Sau khi đã chuẩn hóa được các bước này, kĩ năng thực hiện và thông số máy của bác sĩ mới là yếu tố hoàn thiện kết quả.

BSCKII Trần Vũ Anh Đào

- Bác sĩ có thể chia sẻ một trường hợp thực tế nào mà nền da của khách hàng đã làm thay đổi hoàn toàn chiến lược điều trị ban đầu của bác sĩ?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Tôi từng tiếp nhận những khách hàng có cùng mục tiêu điều trị sắc tố nhưng chiến lược đi bài hoàn toàn khác biệt do tình trạng nền da không tương đồng. Với một khách hàng có làn da nguyên bản, chưa từng qua các can thiệp sai cách và nền da khỏe mạnh, tôi có thể chọn phương án tấn công trực diện bằng cách phối hợp peel da và laser để đạt hiệu quả nhanh. Tuy nhiên, với hai trường hợp khác cũng bị sắc tố nhưng trước đó đã lạm dụng các phương pháp lột tẩy khiến nền da tổn thương, nhạy cảm và yếu ớt, tôi không thể chọn cách tăng cường độ điều trị. Thay vào đó, tôi phải ưu tiên phục hồi hàng rào bảo vệ da, sử dụng công nghệ ánh sáng ở mức năng lượng cực kì nhẹ nhàng. Một ca có điều kiện kinh tế được phối hợp thêm tiêm vi điểm dưỡng chất, ca còn lại hạn chế hơn thì được thay thế bằng điện di phục hồi liên tục theo lịch dày hơn. Điều này chứng minh rằng đích điều trị cho biết chúng ta muốn tác động vào đâu, nhưng chính nền da và bối cảnh của người bệnh mới quyết định chúng ta có thể tác động như thế nào.

- Nguyên tắc "đúng đích – đúng độ sâu – đúng cơ chế – đúng kĩ thuật" thường được các chuyên gia nhắc đến, bác sĩ có thể tóm gọn ý nghĩa của chuỗi tư duy này?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Đây là một chuỗi quyết định logic không thể tách rời trong thẩm mĩ nội khoa. Đúng đích nghĩa là bạn xác định chính xác cấu trúc mô cần thay đổi. Đúng độ sâu là hiểu rõ đích đó nằm ở lớp nào dưới da và thiết bị của bạn có đưa năng lượng tới đúng vị trí đó hay không. Đúng cơ chế là xác định loại hiệu ứng cần tạo ra, ví dụ như quang nhiệt để phá hủy sắc tố, đông nhiệt để co cuộn cơ, hay điều biến thần kinh cơ bằng độc tố botulinum. Cuối cùng, đúng kĩ thuật là việc bác sĩ làm chủ các thông số máy, chọn đúng lớp tiêm, liều lượng và trình tự phối hợp các công nghệ. Bốn yếu tố này liên kết chặt chẽ với nhau, chỉ cần một mắt xích bị sai lệch, chẳng hạn như năng lượng đi sai độ sâu hoặc sai cơ chế mô, kết quả điều trị sẽ thất bại và nguy cơ tai biến sẽ xuất hiện ngay lập tức.

- Nếu một cơ sở thẩm mĩ xác định sai đích hoặc chọn sai kĩ thuật so với vấn đề của khách hàng thì hậu quả nghiêm trọng nhất có thể xảy ra là gì?

- BSCKII Trần Vũ Anh Đào: Việc điều trị sai lệch sẽ dẫn đến ba nhóm hậu quả lớn. Hậu quả đầu tiên dễ thấy nhất là hoàn toàn không có hiệu quả hoặc hiệu quả cực kì thấp do năng lượng không chạm tới nguyên nhân gốc rễ. Hậu quả thứ hai là gây ra các tổn thương ngoài đích nghiêm trọng. Đối với các thiết bị phát năng lượng cao như laser hay RF, việc chọn sai thông số hoặc đi sai lớp giải phẫu có thể gây bỏng da, phồng rộp, để lại sẹo xấu, hoặc gây tổn thương các dây thần kinh và mạch máu quan trọng vùng mặt. Hậu quả thứ ba là làm cho tình trạng bệnh lí trở nên phức tạp và nặng nề hơn. Điển hình là một số rối loạn sắc tố như nám má có thể bùng phát dữ dội, tăng sắc tố đậm hơn nếu laser bị lạm dụng không đúng chỉ định. Công nghệ tốt và máy móc đắt tiền chưa bao giờ đồng nghĩa với sự an toàn tuyệt đối nếu người thực hiện thiếu kiến thức giải phẫu và kĩ năng lâm sàng.

- Xin cảm ơn bác sĩ về những chia sẻ rất thiết thực và bổ ích cho những người có nhu cầu làm đẹp!

Đột quỵ sau làm đẹp: Ca hồi sinh kỳ tích từ thuyên tắc mỡ

Ngành thời trang và làm đẹp đang được AI viết lại như thế nào?

Thị trường làm đẹp tỉ USD và góc khuất đáng sợ: Ai bảo vệ khách hàng?

Người phụ nữ 62 tuổi ở Đồng Nai bị biến chứng, lật mi mắt nặng sau làm đẹp

Giải mã ‘cạm bẫy’ sau tiêm Botox: Khi làm đẹp cũng cần một cái đầu lạnh