Sửa Luật Kinh doanh Bất động sản: Dẹp lướt sóng ảo và phân lô bán nền

Chiều 29/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ Tư của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Kinh doanh Bất động sản (sửa đổi). Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo luật gồm 10 chương, 62 điều (giảm 21 điều so với luật hiện hành), hướng tới cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn.

Thảo luận tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra đã phân tích sâu sắc những khoảng trống pháp lí đang bị lợi dụng để thao túng thị trường, trong đó tâm điểm là bài toán xử lí triệt để tình trạng lướt sóng ảo và phân lô bán nền tự do.

Hệ lụy từ lướt sóng ảo và phân lô bán nền

Thực tiễn thị trường thời gian qua cho thấy, dù hệ thống pháp luật có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn những kẽ hở khiến các đối tượng đầu cơ trục lợi. Tình trạng lướt sóng ảo, thổi giá đất nền vùng ven hay phân lô bán nền tràn lan tại các đô thị lớn đã đẩy giá nhà đất vượt xa giá trị thực.

Nhiều ý kiến phát biểu tại phiên họp chiều 29/7 đã chỉ rõ hệ lụy nặng nề của những cơn sốt đất ảo: nguồn lực xã hội bị chôn vùi vào đất hoang hóa, trong khi nhu cầu nhà ở thực của người dân thu nhập thấp ngày càng trở nên xa vời. Các đại biểu khẳng định việc sửa đổi luật lần này phải tạo ra "công cụ sắc bén" để chấm dứt tình trạng buông lỏng quản lí tại các địa phương, đưa thị trường phát triển thực chất và lành mạnh.

Điểm nhấn là Dự thảo luật tập trung cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường đồng bộ, liên thông "đúng, đủ, sạch, sống".

Số hóa tài sản và mã định danh: Chặn đứng "dự án ma"

Một trong những giải pháp mang tính đột phá nhận được sự đồng thuận cao tại phiên thảo luận là yêu cầu bắt buộc công khai, minh bạch thông tin thị trường. Lâu nay, nguyên nhân khiến người dân dễ rơi vào bẫy của các "dự án ma" hay chủ đầu tư thiếu uy tín là sự thiếu hụt thông tin chính thống.

Để khắc phục, dự thảo luật định hướng chuẩn hóa định danh tài sản và số hóa toàn bộ sản phẩm đưa vào kinh doanh thương mại. Theo đó:

- Mỗi căn nhà, mỗi lô đất nền khi đưa ra thị trường bắt buộc phải được cấp một mã định danh duy nhất.

- Mã định danh này tích hợp toàn bộ thông tin pháp lý, quy hoạch chi tiết, giấy phép xây dựng và tình trạng thế chấp tại các tổ chức tín dụng.

Nhờ hệ thống dữ liệu quốc gia liên thông, người dân có thể tra cứu chính xác thông tin qua điện thoại thông minh, qua đó tước đi không gian hoạt động của các đối tượng môi giới lừa đảo và các sàn giao dịch làm ăn chộp giật.

Triệt tiêu chiêu trò thổi giá và phân lô bán nền

Góp ý cụ thể tại phiên họp, các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát chặt chẽ dòng tiền và các giao dịch có nguy cơ rủi ro cao để chặn đứng nạn lướt sóng ảo:

Kiểm soát tiền đặt cọc: Dự thảo và ý kiến tại phiên họp đề xuất siết chặt quy định về tiền đặt cọc trong mua bán nhà ở hình thành trong tương lai. Các giao dịch đặt cọc số tiền lớn bất thường hoặc mua bán khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý sẽ bị ngăn chặn bằng chế tài nghiêm khắc nhằm triệt tiêu chiêu trò "đặt cọc lướt cọc, thổi giá".

Hạn chế phân lô bán nền: Luật mới đưa ra các quy định cụ thể nhằm hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại các đô thị lớn, buộc doanh nghiệp phải chuyển hướng sang đầu tư xây dựng nhà ở gắn liền với hạ tầng đồng bộ.

Bên cạnh đó, việc bắt buộc thanh toán qua hệ thống ngân hàng (tuyệt đối không dùng tiền mặt) đối với các giao dịch bất động sản qua sàn sẽ giúp cơ quan nhà nước kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, chống thất thu thuế và ngăn chặn hoạt động rửa tiền.

Kiến tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế

Phát biểu kết luận và định hướng tại phiên họp chiều 29/7, lãnh đạo Quốc hội lưu ý các chính sách sửa đổi phải bảo đảm tính khả thi cao, thực sự tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và người dân.

Việc hoàn thiện cơ chế điều tiết thị trường, kết hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài chính, tín dụng và quy hoạch sẽ giúp thị trường bất động sản tránh được các chu kì bong bóng rồi đóng băng cực đoan. Khi hành lang pháp lí minh bạch, nói không với đầu cơ lướt sóng và phân lô bán nền tùy tiện, các doanh nghiệp uy tín sẽ yên tâm rót vốn dài hạn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển an toàn, hiệu quả của nền kinh tế trong giai đoạn mới.