Tai nạn trên đảo Trường Sa: Trực thăng xuyên đêm giành 'thời gian vàng'
Tai nạn nghiêm trọng tại đảo Sơn Ca (quần đảo Trường Sa) khiến một nạn nhân đang công tác tại đây bị chấn thương cột sống. Trực thăng Quân y 175 lập tức xuất kích xuyên đêm để tận dụng "thời gian vàng" cứu người.
Vào lúc 7 giờ 40 phút ngày 15/7, Tổ cấp cứu đường không thuộc Bệnh viện Quân y 175 phối hợp với Công ty Trực thăng Miền Nam (Binh đoàn 18) đã đưa một bệnh nhân bị sốc tủy do chấn thương cột sống - tủy cổ nghiêm trọng từ đảo Sơn Ca (đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa) về đất liền để cấp cứu và điều trị chuyên sâu.
Hội chẩn xuyên biển
Nạn nhân là anh P.V.M., quân nhân đang làm nhiệm vụ tại đảo Sơn Ca. Trong quá trình lao động ngày 14/7, anh không may bị một khối ván khuôn từ trên cao rơi trúng vùng cổ gáy. Sau tai nạn, bệnh nhân vẫn tỉnh táo nhưng nhanh chóng mất hoàn toàn khả năng vận động từ ngực trở xuống - dấu hiệu điển hình của chấn thương cột sống cổ kèm tổn thương tủy sống rất nặng.
Đối với các bác sĩ, đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm bởi chỉ cần chậm trễ vài giờ hoặc quá trình vận chuyển không đúng kĩ thuật, tình trạng phù tủy có thể tiến triển nhanh, gây liệt hô hấp và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Ngay sau khi tiếp nhận ca bệnh, Bệnh xá đảo Sơn Ca lập tức kích hoạt hệ thống hội chẩn từ xa với Bệnh viện Quân y 175.
Theo Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, chấn thương cột sống cổ là một trong những cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm nhất vì tổn thương có thể tiếp tục nặng lên nếu bệnh nhân không được bất động đúng cách hoặc chuyển viện chậm trễ.
Ông cho biết, việc tận dụng "thời gian vàng" để đưa bệnh nhân đến cơ sở điều trị chuyên sâu có ý nghĩa quyết định đối với khả năng bảo tồn chức năng thần kinh, giảm nguy cơ liệt vĩnh viễn và nâng cao cơ hội phục hồi sau điều trị.
Sau hội chẩn, các chuyên gia thống nhất xác định đây là ca cấp cứu tối khẩn cấp. Phương án duy nhất là điều động trực thăng cấp cứu đường không ngay trong đêm để đưa bệnh nhân về đất liền.
Chuyến bay xuyên đêm và áp lực của tổ cấp cứu đường không
Đúng 20 giờ 30 phút ngày 14/7, trực thăng Super Puma L2 mang số hiệu VN-8614 cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất.
Tham gia chuyến bay là Tổ Cấp cứu đường không của Bệnh viện Quân y 175 do Đại úy Nguyễn Thế Nhã, Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, làm Tổ trưởng.
Khác với những ca vận chuyển thông thường, bệnh nhân chấn thương cột sống cổ luôn tiềm ẩn nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp, rối loạn tuần hoàn hoặc tổn thương tủy tiến triển trong suốt hành trình.
Theo Đại úy Nguyễn Thế Nhã, nhiệm vụ của tổ cấp cứu đường không không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển mà còn phải duy trì tình trạng ổn định cho người bệnh trong toàn bộ chuyến bay.
Ông cho biết, từng thao tác từ cố định cột sống cổ, kiểm soát đường thở, theo dõi huyết động, giảm đau đến chuẩn bị phương án xử trí các tình huống khẩn cấp đều phải được thực hiện đồng bộ ngay trên trực thăng. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến tổn thương tủy sống trở nên nghiêm trọng hơn.
Chính vì vậy, mọi thành viên trong kíp cấp cứu đều được huấn luyện chuyên biệt để xử trí các tình huống hồi sức trong điều kiện bay - nơi không gian hạn chế, tiếng ồn lớn và thời gian phản ứng cực kỳ ngắn.
Mỗi phút đều quyết định cơ hội phục hồi
Sau khi hạ cánh xuống đảo Sơn Ca, các bác sĩ lập tức đánh giá lại toàn trạng người bệnh trước khi tiến hành vận chuyển.
Việc cố định cột sống được thực hiện với độ chính xác tuyệt đối nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương tủy thứ phát. Đồng thời, các biện pháp hỗ trợ hô hấp, giảm đau và ổn định huyết động được duy trì liên tục trong suốt hành trình trở về đất liền.
Sau nhiều giờ bay xuyên đêm, lúc 7 giờ 40 phút ngày 15/7, trực thăng đáp xuống an toàn.
Tại Bệnh viện Quân y 175, ê kíp đa chuyên khoa đã chờ sẵn để tiếp nhận bệnh nhân. Ngay sau khi xuống máy bay, người bệnh được chuyển thẳng vào khu cấp cứu để thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại nhằm xác định chính xác mức độ tổn thương cột sống và tủy sống, từ đó xây dựng chiến lược điều trị tối ưu.
Việc bệnh nhân được đưa về bệnh viện chuyên sâu trong "thời gian vàng" được đánh giá là yếu tố quan trọng, tạo tiền đề cho quá trình điều trị tiếp theo cũng như gia tăng cơ hội phục hồi chức năng.
Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng nhận định, sự phối hợp chặt chẽ giữa Bệnh xá đảo Sơn Ca, hệ thống hội chẩn trực tuyến và lực lượng trực thăng cấp cứu đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận người bệnh, đồng thời mở rộng cơ hội điều trị cho những trường hợp nguy kịch xảy ra tại khu vực xa đất liền.
"Mỗi chuyến bay cấp cứu ra Trường Sa đều là một nhiệm vụ đặc biệt, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực, trang thiết bị và phương án xử trí. Mục tiêu cao nhất của toàn bộ ê kíp là đưa người bệnh về đất liền an toàn, bảo vệ tối đa 'thời gian vàng' để các bác sĩ tuyến sau có thể tiếp tục cuộc chiến giành lại sự sống", Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng nhấn mạnh.
