Tăng Khánh Chi có tên, sao cứ gọi là 'vợ kém Quang Minh 37 tuổi'?
Tăng Khánh Chi thường xuyên xuất hiện trên mặt báo bằng khoảng cách tuổi tác với Quang Minh, thay vì được nhìn nhận như một người có tên và cuộc sống riêng.
Ngày 8/9, thông tin diễn viên hài Quang Minh và Tăng Khánh Chi chuyển về căn nhà mới tại TP.HCM tiếp tục được nhiều trang tin khai thác. Một cuộc gặp bạn bè, vài hình ảnh về không gian sống và lời cảm ơn của nam nghệ sĩ dành cho vợ nhanh chóng trở thành tin giải trí. Nhưng ngay trong tít, Tăng Khánh Chi lại được giới thiệu bằng cụm quen thuộc: “Vợ kém 37 tuổi”.
Đây không phải lần hiếm hoi. Khi cô đi du lịch, chăm con, dự sự kiện, xây nhà, cầm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay chỉ đăng một bức ảnh, khoảng cách 37 tuổi thường được kéo lên đầu. Có bài ghi tên cô rồi lập tức chú thích “vợ kém Quang Minh 37 tuổi”. Nhiều bài bỏ hẳn tên, chỉ gọi cô là “vợ trẻ”, “mẹ đơn thân kém 37 tuổi” hoặc “người đẹp 9X của nam nghệ sĩ U70”.
Tăng Khánh Chi có tên. Cô cũng có tuổi đời, công việc, quan hệ gia đình và câu chuyện riêng. Nhưng khi đi qua một số trang tin giải trí, những dữ kiện đó bị thu gọn vào phép trừ giữa hai năm sinh.
Một con số được dùng mãi
Quang Minh sinh năm 1959, Tăng Khánh Chi sinh năm 1996. Hai người chênh nhau 37 tuổi. Đây là dữ kiện có thật, từng tạo sự chú ý khi họ công khai quan hệ vào tháng 11/2024, cùng thời gian đón con trai Dustin. Tháng 4/2026, Quang Minh xác nhận hai người đã đăng ký kết hôn từ năm 2024 và không dự định tổ chức đám cưới.
Ở bài viết đầu tiên về mối quan hệ, tuổi tác có thể là thông tin giúp người đọc hiểu nguyên nhân câu chuyện thu hút dư luận. Nhưng gần hai năm sau, con số 37 vẫn bị lặp lại trong gần như mọi tin tức, kể cả khi nội dung chỉ liên quan đến căn nhà, chuyến đi hay sinh hoạt thường ngày.
Ngày 22/8, một bài viết về chuyến đi của hai người tiếp tục dùng tít “Chuyến đi của nghệ sĩ Quang Minh và vợ kém 37 tuổi”. Trước đó, thông tin căn nhà mới cũng được giới thiệu bằng cụm “cơ ngơi của Quang Minh và vợ trẻ kém 37 tuổi”. Khi Quang Minh xác nhận đăng ký kết hôn, hàng loạt tiêu đề vẫn lấy độ chênh tuổi làm phần hấp dẫn nhất.
Con số không còn phục vụ thông tin. Nó trở thành từ khóa nhận diện và công cụ kích thích sự tò mò. Người đọc có thể không nhớ Tăng Khánh Chi làm gì, nhưng được nhắc liên tục rằng cô trẻ hơn chồng 37 tuổi.
Khi người phụ nữ bị gọi bằng quan hệ với đàn ông
Với Tăng Khánh Chi, hai lớp định danh được ghép lại: quan hệ hôn nhân và tuổi tác. Cô vừa là “vợ Quang Minh”, vừa là người “kém 37 tuổi”. Tên riêng có xuất hiện cũng chỉ đứng trước phần mô tả được xem là có khả năng thu hút người đọc hơn.
Trong khi đó, Quang Minh hiếm khi bị gọi là “chồng hơn Tăng Khánh Chi 37 tuổi”. Cùng một khoảng cách nhưng ngôn ngữ đặt người phụ nữ ở vị trí bị soi xét. Tuổi cao của người đàn ông có thể được mô tả bằng những chữ như “phong độ”, “viên mãn”, “hạnh phúc bên vợ trẻ”. Tuổi trẻ của người phụ nữ lại dễ bị gắn với nghi vấn về động cơ, sự chênh lệch và những lời so sánh.
Sau khi công khai con trai, Tăng Khánh Chi từng cho biết cô nhận nhiều bình luận công kích, miệt thị. Một số người quy kết cô đến với Quang Minh vì tiền dù không biết đời sống thực tế của hai người. Những tiêu đề liên tục nhấn vào “37 tuổi” không trực tiếp tạo ra mọi lời ác ý, nhưng chúng giữ khoảng cách tuổi tác ở trung tâm và dẫn người đọc nhìn cuộc hôn nhân qua đúng lăng kính đó.
UNESCO, trong bộ chỉ số về giới dành cho truyền thông, khuyến nghị các cơ quan báo chí xem xét cách nội dung của mình củng cố khuôn mẫu giới. Đây không phải yêu cầu phải né tuổi tác hoặc quan hệ hôn nhân. Cốt lõi nằm ở tính liên quan: dữ kiện về giới, tuổi và tình trạng gia đình có thật sự cần cho câu chuyện, hay chỉ được sử dụng để kích thích định kiến?
Tên gọi không phải chuyện nhỏ
Tăng Khánh Chi từng hoạt động như người mẫu ảnh, sau đó chuyển sang kinh doanh. Cô từng trải qua đổ vỡ và có một con gái riêng trước khi đến với Quang Minh. Hiện hai người cùng chăm sóc các con và xây dựng cuộc sống tại TP.HCM. Có thể công chúng không quan tâm nhiều đến nghề nghiệp của cô. Tuy nhiên, mức độ nổi tiếng thấp hơn không đồng nghĩa tên riêng của cô được phép biến thành dữ kiện phụ.
Gọi đúng tên là thao tác báo chí cơ bản, đồng thời thể hiện cách người viết nhìn nhân vật như một chủ thể. Nếu bài báo viết về hành động của Tăng Khánh Chi, cô phải là Tăng Khánh Chi. Nếu nội dung nói về căn nhà chung, có thể gọi “vợ chồng Quang Minh và Tăng Khánh Chi”. Chỉ khi khoảng cách tuổi tác trực tiếp liên quan đến chủ đề, con số 37 mới cần được đưa lên tiêu đề.
Không phải cứ dùng cụm “vợ kém 37 tuổi” là sai. Sai lệch xuất hiện khi một cách gọi được dùng máy móc cho mọi câu chuyện. Nó khiến thông tin mới bị che lấp bởi dữ kiện cũ, biến tiêu đề thành công thức và đẩy nhân vật vào chiếc khung không thay đổi.
Trách nhiệm không chỉ thuộc về người đọc
Cuộc cạnh tranh lượt xem khiến tiêu đề phải nhanh, rõ và có sức hút. Tuy nhiên, hấp dẫn không đồng nghĩa với việc dùng một nhãn suốt nhiều năm. Một tít tốt cần cho người đọc biết câu chuyện mới nằm ở đâu. Nếu hôm nay nhân vật chuyển nhà nhưng tiêu đề vẫn bán khoảng cách tuổi tác, phần mới nhất của bản tin chỉ còn là cái cớ để tái sử dụng sự tò mò cũ.
Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam nhấn mạnh tinh thần nhân văn, tôn trọng quyền con người, không xâm phạm đời tư hoặc làm tổn hại danh dự, nhân phẩm và lợi ích hợp pháp của cá nhân. Trường hợp Tăng Khánh Chi không nhất thiết là vi phạm quyền riêng tư, bởi nhiều thông tin do chính người trong cuộc công khai. Tuy nhiên, chuẩn mực nhân văn còn nằm ở cách lựa chọn và diễn đạt dữ kiện, không chỉ ở ranh giới được đăng hay không được đăng.
Báo chí hoàn toàn có thể viết về hôn nhân chênh lệch tuổi, phản ứng của công chúng hoặc áp lực mà người trong cuộc đối diện. Nhưng khi câu chuyện là căn nhà, công việc hay một chuyến đi, việc kéo “kém 37 tuổi” lên tít cho thấy người viết đang bán định kiến nhiều hơn bán thông tin.
Quang Minh là Quang Minh. Tăng Khánh Chi cũng phải được gọi là Tăng Khánh Chi. Cuộc hôn nhân khiến cô được chú ý hơn, nhưng không nên tước mất tên riêng của cô. Sau gần hai năm lặp đi lặp lại một phép trừ, có lẽ đã đến lúc truyền thông ngừng giới thiệu một người phụ nữ bằng số tuổi cô ít hơn chồng.
