Tăng tốc hoàn thành các tuyến metro để thay đổi diện mạo TP.HCM

2 tuyến metro đồng loạt tăng tốc

Sau nhiều năm chuẩn bị, mạng lưới metro TP.HCM đang chuyển sang giai đoạn thi công và chuẩn bị đầu tư với tốc độ nhanh hơn. Thành phố xác định đường sắt đô thị là trục giao thông xương sống trong nhiều thập niên tới. Vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và bố trí vốn được ưu tiên hàng đầu.

Đáng chú ý nhất là tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Dự án được khởi công từ tháng 1/2026 với tổng mức đầu tư khoảng 55.179 tỉ đồng. Tuyến dài gần 11,3 km, trong đó hơn 9 km đi ngầm. Toàn tuyến có 11 nhà ga, gồm 10 ga ngầm và 1 ga trên cao. Hiện nhiều hạng mục đã được triển khai. Nhà thầu tập trung thi công tường vây, hố đào và các ga ưu tiên. Ga Phạm Văn Bạch là một trong những điểm thi công trọng điểm để chuẩn bị đưa máy đào hầm TBM vào hoạt động trong năm 2027. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2030.

Cùng lúc, tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm cũng đã khởi công từ tháng 4/2026 theo hình thức đối tác công tư (PPP). Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 46.300 tỉ đồng, dài khoảng 6,2 km với 6 ga ngầm.

Đây là tuyến có ý nghĩa đặc biệt. Khi hoàn thành, metro sẽ kết nối trực tiếp trung tâm quận 1 với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, tạo thêm một trục giao thông xuyên sông Sài Gòn, giảm áp lực cho hầm Thủ Thiêm và cầu Sài Gòn. Hiện dự án đang triển khai thiết kế kỹ thuật và các thủ tục để thi công đồng loạt.

Song song với việc xây dựng 2 tuyến trên, TP.HCM yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn tất di dời hạ tầng kỹ thuật để bảo đảm tiến độ. Mặt bằng sạch được xem là điều kiện quyết định để các dự án không bị kéo dài như trước.

Thêm 8 tuyến mới, mở rộng kết nối toàn vùng

Không dừng ở hai dự án đang thi công, TP.HCM còn chuẩn bị đầu tư đồng loạt 8 tuyến metro mới. Mục tiêu là nâng chiều dài mạng lưới lên khoảng 187 km trước năm 2030 và từng bước hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị.

Một trong những dự án được quan tâm là tuyến Bến Thành - Cần Giờ. Tuyến dài khoảng 54 km. Nhà đầu tư đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi, khảo sát kỹ thuật và chuẩn bị giải phóng mặt bằng. Thành phố kì vọng tuyến sẽ đưa vào khai thác từ năm 2028, tạo động lực phát triển khu đô thị lấn biển Cần Giờ và kinh tế biển phía Nam. Bên cạnh đó là tuyến Bình Dương mới - Suối Tiên. Khi hoàn thành, tuyến sẽ kết nối trực tiếp hệ thống metro TP.HCM với Bình Dương, phục vụ nhu cầu đi lại của hàng trăm nghìn lao động mỗi ngày.

Tuyến Metro số 6, kết nối Tân Sơn Nhất - Phú Hữu, cũng nằm trong nhóm ưu tiên. Tuyến được kỳ vọng hình thành trục giao thông Đông - Tây mới, kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với khu Đông và hệ thống cảng, trung tâm logistics. Đáng chú ý, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dài khoảng 41 km sẽ kết nối trung tâm TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành. Khi kết hợp với Metro số 6, hệ thống này sẽ tạo hành lang giao thông hiện đại giữa hai sân bay quốc tế lớn của vùng Đông Nam Bộ. Ngoài các tuyến metro, TP.HCM còn cho phép các nhà đầu tư chiến lược nghiên cứu Metro số 3, Metro số 4 và tuyến đường sắt quốc gia Chơn Thành - Bàu Bàng - Cái Mép bằng nguồn vốn doanh nghiệp. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm huy động nguồn lực xã hội, giảm áp lực cho ngân sách.

Theo Ban Chỉ đạo phát triển mạng lưới đường sắt TP.HCM, mục tiêu lớn nhất là khởi công các dự án trọng điểm từ năm 2026, đưa ít nhất 4 tuyến metro vào khai thác trước năm 2030 và tiếp tục mở rộng mạng lưới lên khoảng 355 km vào năm 2035.

Có thể nói, khi đi vào vận hành, các tuyến metro sẽ không chỉ thay đổi cách người dân đi lại mà còn tạo động lực phát triển đô thị, kết nối TP.HCM với Đồng Nai và sân bay Long Thành, góp phần hình thành mạng lưới giao thông hiện đại cho toàn vùng Đông Nam Bộ.