Tăng trưởng GDP Việt Nam: Động lực nào đưa kinh tế bứt phá?

Sau 9 tháng tăng trưởng vượt kỳ vọng, triển vọng kinh tế Việt Nam đang được đánh giá tích cực hơn. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra không chỉ là GDP có thể tăng bao nhiêu trong năm nay, mà còn là những động lực nào đủ sức duy trì đà tăng trưởng cao trong những năm tới.

GDP tăng gần 10%, UOB nâng dự báo cả năm lên 9,2%

Bộ phận Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore) vừa nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam từ 8,5% lên 9,2%, sau khi Cục Thống kê công bố GDP quý III tăng 9,95%, mức cao nhất kể từ quý III/2022.

Trước đó, số liệu GDP hai quý đầu năm cũng được Cục Thống kê điều chỉnh tăng. Cụ thể, tăng trưởng GDP quý I/2026 được nâng từ 7,94% lên 8,15%, trong khi quý II tăng từ 8,39% lên 8,81%. Qua đó, tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 9,01%.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực công nghiệp và xây dựng, với mức tăng 12,5% trong quý III/2026, cùng khu vực dịch vụ tăng 9,54%. Đáng chú ý, tổng tích lũy tài sản trong 9 tháng đầu năm tăng 17,88%, cho thấy hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế.

Việc UOB điều chỉnh tăng dự báo GDP năm 2026 được đưa ra trên cơ sở kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong quý III, cùng với số liệu GDP nửa đầu năm được điều chỉnh tăng.

“Dự báo này cho thấy tăng trưởng trong quý IV/2026 đạt khoảng 9,7%, được hỗ trợ bởi việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công vào cuối năm, mùa cao điểm xuất khẩu và dòng vốn FDI ở mức kỷ lục. Mức dự báo này cũng phản ánh khả năng tăng trưởng chậm lại so với quý III/2026, trong bối cảnh nền so sánh quý IV/2025 ở mức cao (8,46%) và số lượng đơn hàng xuất khẩu có dấu hiệu sụt giảm”, báo cáo vừa được UOB công bố cho hay.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP chính thức 10% trong năm 2026, theo tính toán của UOB, nền kinh tế cần đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 12,5-13% trong quý IV. Đây được đánh giá là mức khó đạt được trong điều kiện hiện nay.

Dù vậy, ngay cả khi không đạt mục tiêu 10%, tăng trưởng GDP năm 2026 vẫn được UOB dự báo vượt đáng kể mức 8% của năm 2025.

Đối với năm 2027, UOB cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam từ 8,4% lên 8,8%. Động lực tăng trưởng được kỳ vọng đến từ việc dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký hiện nay dần chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế, cùng với các chính sách cải cách tập trung thúc đẩy tăng trưởng, nâng cấp công nghiệp và phát triển các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Triển vọng tăng trưởng cũng đối mặt với một số rủi ro, bao gồm khả năng giá năng lượng tăng mạnh do xung đột Mỹ - Iran chưa được giải quyết; Mỹ áp dụng các biện pháp thuế quan nghiêm ngặt hơn sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026; những hạn chế về nguồn cung điện, hạ tầng và nguy cơ chậm giải ngân đầu tư công.

Đâu là lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng mới?

Ở góc nhìn dài hạn, bà Nguyễn Hoài Thu - Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ VinaCapital cho rằng: Triển vọng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ bởi hai trụ cột quan trọng là quá trình công nghiệp hóa và tiêu dùng, trong khi đầu tư hạ tầng đóng vai trò thúc đẩy cả hai động lực này.

Theo bà Thu, các chỉ số về sản xuất, xuất khẩu và thu hút FDI của Việt Nam đang duy trì diễn biến tích cực. Đặc biệt, những biến động địa chính trị và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra thêm cơ hội cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào hoạt động sản xuất quốc tế.

Xu hướng dịch chuyển đơn hàng của các thị trường phương Tây sang những quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, đang mở ra cơ hội mở rộng sản xuất và phát triển chuỗi cung ứng trong nước.

“

Gần đây một doanh nghiệp Việt Nam quy mô nhỏ trong lĩnh vực sản xuất thiết bị bay không người lái (drone) đã nhận được nhiều đơn hàng từ Israel - thị trường trước đó nhập khẩu sản phẩm này từ quốc gia khác. Đây là minh chứng cho những cơ hội mới mà Việt Nam có thể tận dụng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu thay đổi.

Bà Nguyễn Hoài Thu - Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ VinaCapital

Bên cạnh công nghiệp hóa, sự phát triển của tầng lớp trung lưu được VinaCapital đánh giá là động lực quan trọng đối với tiêu dùng nội địa.

Khi GDP bình quân đầu người vượt 4.000 USD, xu hướng tiêu dùng những sản phẩm có giá trị cao hơn bắt đầu trở nên rõ nét. Các doanh nghiệp hàng tiêu dùng cũng mở rộng danh mục sản phẩm ở phân khúc cao cấp nhằm đáp ứng khả năng chi tiêu ngày càng tăng, đặc biệt đối với những mặt hàng phục vụ trẻ em. Xu hướng này còn được hỗ trợ bởi lợi thế nhân khẩu học của Việt Nam, với cơ cấu dân số trẻ dự kiến tiếp tục duy trì trong khoảng 12-15 năm tới.

Bên cạnh đó, tỷ lệ đô thị hóa hiện mới khoảng 40% và được kỳ vọng tăng lên 50% trong 10 năm tiếp theo, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn lớn.

Đáng chú ý, VinaCapital đánh giá đầu tư hạ tầng sẽ đóng vai trò quan trọng trong chu kỳ tăng trưởng kinh tế mới. Quy mô đầu tư hạ tầng lên tới 7% GDP, mức cao trong khu vực châu Á, cho thấy cam kết của Chính phủ trong việc cải thiện năng lực kết nối và tạo sức lan tỏa sang các ngành kinh tế khác.

Đối với lĩnh vực hạ tầng, bà Thu đặc biệt nhấn mạnh vai trò của mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Theo bà, mô hình này được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển đô thị thông qua việc kết nối các khu dân cư, dự án nhà ở với mạng lưới giao thông công cộng.

Qua đó, người dân chưa đủ khả năng mua nhà tại khu vực trung tâm có thêm lựa chọn nhà ở tại những khu vực xa hơn nhưng vẫn bảo đảm khả năng kết nối và tiếp cận các dịch vụ đô thị. Đây là mô hình đã được triển khai tại các quốc gia như Nhật Bản và Singapore, đồng thời được đánh giá phù hợp với những đô thị lớn có đông dân nhập cư như Hà Nội và TP.HCM.

Về triển vọng năm 2027, VinaCapital dự báo hoạt động sản xuất có thể tăng khoảng 10%, dù tốc độ tăng trưởng chậm lại đôi chút do ảnh hưởng từ kinh tế toàn cầu đối với xuất khẩu và sản xuất của Việt Nam.

Trong khi đó, doanh thu bán lẻ thực được kỳ vọng tăng khoảng 8%, trở về gần mức trước đại dịch COVID-19. Cán cân thương mại được dự báo duy trì thặng dư, còn tỷ lệ FDI so với GDP tiếp tục ở mức tích cực.

Không chỉ tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, những chuyển biến về môi trường vĩ mô còn được kỳ vọng nâng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư quốc tế.

"Việc Việt Nam gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cổ phiếu đối với các nhà đầu tư quốc tế. Với nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực và dư địa phát triển của thị trường chứng khoán, chúng tôi kỳ vọng Việt Nam sẽ trở thành một trong những thị trường được ưu tiên phân bổ vốn trong khu vực và trên toàn cầu", bà Thu nêu quan điểm.