TECHFEST 2025: Đổi mới sáng tạo không chỉ ở công nghệ tiên tiến

Ngày 12.12.2025, Hội thảo “Đổi mới sáng tạo mở xã hội - Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo toàn dân” đã diễn ra trong khuôn khổ TECHFEST Việt Nam 2025.

Sự kiện do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (NATEC), Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC), thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD) - United Way Việt Nam - Trưởng cộng đồng Đổi mới sáng tạo mở xã hội tổ chức.

Hình ảnh Thánh Gióng - cảm hứng cho hệ sinh thái khởi nghiệp

Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh vai trò then chốt của đổi mới sáng tạo mở trong quá trình phát triển quốc gia.

Lấy hình ảnh Thánh Gióng làm biểu tượng cho TECHFEST Việt Nam 2025, ông Quất cho rằng: Tinh thần lớn mạnh nhờ sự chung tay của cộng đồng, chính là cảm hứng cho hệ sinh thái khởi nghiệp hiện nay.

Theo ông Quất, Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề như: Bẫy thu nhập trung bình, già hóa dân số, ô nhiễm môi trường và áp lực tại các siêu đô thị. Việc phối hợp triển khai cộng đồng đổi mới sáng tạo mở xã hội trong khuôn khổ TECHFEST 2025 được kỳ vọng mang đến các giải pháp công nghệ mới, tạo ra giá trị kinh tế – xã hội thiết thực cho nhiều nhóm cộng đồng.

Ông Kees van Baar - Đại sứ Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam, nhìn nhận, đổi mới sáng tạo mở xã hội là cầu nối quan trọng giữa phát triển kinh tế và phúc lợi cộng đồng.

Theo đại sứ, Hà Lan đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn dân và chuyển đổi số, và coi đây là động lực tạo ra những thay đổi thực chất trong kỷ nguyên số. Việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu công nghệ phải gắn liền với con người, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Đại sứ Hà Lan cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền tiếp cận số bình đẳng cho mọi nhóm trong xã hội, bao gồm giới trẻ, phụ nữ và các cộng đồng dễ bị tổn thương.

“Đổi mới sáng tạo chỉ có thể đạt được trong một xã hội cởi mở, nơi con người có điều kiện tự do trải nghiệm và khám phá”, ông Kees van Baar nói.

Đổi mới sáng tạo không chỉ ở công nghệ

Bà Nguyễn Phương Linh - Viện trưởng MSD United Way Việt Nam - phân tích trọng tâm về hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo xã hội tại Việt Nam, bao gồm các rào cản lớn về dữ liệu, cơ chế hợp tác, đo lường tác động và năng lực nhân lực.

Bà nhấn mạnh rằng để hệ sinh thái thực sự phát triển bền vững, Việt Nam cần tập trung xây dựng các trụ cột “đổi mới - mở - kết nối – bao trùm và bay lên”.

Bà Linh nhận định đổi mới sáng tạo mở xã hội đã trở thành xu thế tất yếu trên thế giới, bởi đây là cách tiếp cận hiệu quả nhất để giải quyết các thách thức phức tạp như bất bình đẳng, biến đổi khí hậu hay đô thị hóa nhanh.

“Đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở những công nghệ tiên tiến, mà nằm ở khả năng chúng ta mở ra những không gian mới để con người được tham gia, được lắng nghe và được cùng kiến tạo giải pháp”, bà Linh nói.

Nữ chuyên gia dẫn chứng, khi một cụ già ở nông thôn, một phụ nữ khuyết tật hay một học sinh vùng sâu có thể đóng góp dữ liệu và phản hồi, hệ sinh thái không chỉ thông minh hơn mà còn công bằng và nhân văn hơn, giải quyết được gốc rễ vấn đề để hướng tới phát triển bền vững.

Theo bà, sức mạnh của đổi mới sáng tạo mở chính là sức mạnh của kết nối: kết nối tiếng nói của cộng đồng với năng lực của startup, kết nối thách thức của doanh nghiệp với tri thức của viện trường và các tổ chức hỗ trợ, kết nối mọi nguồn lực để không ai bị bỏ lại phía sau.

“Những kết nối thật, trên nền dữ liệu thật và nhu cầu thật, mới là lực nâng giúp hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam “bay lên””, bà Linh nêu quan điểm.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Sun Sukkun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hi vọng Tập đoàn Tài chính Shinhan nhấn mạnh rằng: Giao tiếp cởi mở là yếu tố quan trọng để mô hình vận hành hiệu quả. Đặc biệt khi startup làm việc với các doanh nghiệp lớn, trong đó đội ngũ cố vấn giữ vai trò kết nối và tháo gỡ rào cản.

Ông Sun Sukkun cho rằng, đổi mới sáng tạo mở xã hội không chỉ hướng tới giá trị kinh tế mà còn tạo ra giá trị xã hội, phù hợp với các mục tiêu ESG và tác động tổng thể; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác và kêu gọi sự chung tay của các bên liên quan trong thời gian tới.

Làm thế nào để các startup tạo ra giá trị thực chất?

Bà Lê Mỹ Nga, Chủ tịch Quỹ WeAngels Capital, cho rằng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đang rất sôi động. Song câu hỏi đặt ra là làm thế nào để các startup tạo ra giá trị thực chất và lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp ?

Theo bà, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, đặc biệt khi hợp tác với các đối tác lớn, doanh nghiệp khởi nghiệp cần chú trọng đổi mới sáng tạo gắn với việc tạo ra giá trị xã hội. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam còn thiếu yếu tố này và cần được hỗ trợ để phát triển thành các doanh nghiệp sáng tạo, mang lại giá trị mới cho thị trường.

Bà nhấn mạnh đổi mới sáng tạo là yếu tố sống còn của startup, nhất là trong giai đoạn hai năm đầu hoạt động, đồng thời lưu ý tầm quan trọng của việc xác định đúng nhu cầu của cộng đồng và xây dựng mô hình quản trị phù hợp.

“Những chia sẻ này góp phần làm rõ mối liên hệ giữa đổi mới sáng tạo, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi nhanh hiện nay”, bà Nga nói.

Còn theo ông Nguyễn Hoành Tiến, Phó chủ tịch Cấp cao MoMo, vai trò của các nền tảng số trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo mở, khi người dân ngày càng trở thành trung tâm và chủ thể của hệ sinh thái số.

Theo ông Tiến, sự phổ cập của công nghệ số đã giúp giảm chi phí khởi tạo, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và tạo điều kiện để doanh nghiệp, sáng kiến xã hội và người tiêu dùng cùng tham gia tạo ra giá trị; đồng thời cho rằng đổi mới sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và được xây dựng trên sự tham gia rộng rãi của người dân.