Thảm họa ở Nepal - Trung Quốc: Ông Trump nói nhà cửa bị cuốn phăng như que tăm

Hồ nước ở biên giới Nepal-Trung Quốc tràn bờ, gây hoảng loạn và làm gián đoạn công tác cứu hộ

Một hồ nước hình thành do sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc bắt đầu tràn bờ hôm 28/8, gây hoảng loạn và đe dọa các khu vực vừa bị lũ quét tàn phá hai ngày trước, khiến hoạt động cứu hộ phải tạm thời đình chỉ.

Trận lũ thảm khốc hôm 26/8, được gây ra bởi sự sụp đổ của một sông băng, khiến 489 người thiệt mạng ở Nepal và 5 người ở khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, cùng gần 1.000 người khác vẫn đang mất tích ở hai nước.

Sau khi sông băng sụp đổ, một dòng nước khổng lồ cuốn theo đá, băng, bùn đất và các mảnh vỡ tràn xuống hệ thống sông ngòi ở dãy Himalaya. Thảm họa này cũng làm hình thành một hồ, nơi lượng nước tiếp tục tích tụ và dâng cao.

Theo chính quyền và người dân Nepal, đến ngày 28/8, hồ chứa đã tích tụ hơn 2,5 triệu m³ nước, tăng mạnh so với mức ước tính 1,5 - 2 triệu m³ hôm 27/8, trước khi nước tràn vào sông Bhotekoshi.

“Chúng tôi nhận được thông báo rằng hồ đã tràn bờ. Thế nhưng, chúng tôi chưa biết quy mô cũng như mực nước trong hồ cao đến đâu. Có thể thấy mực nước sông đang dâng lên”, ông Narendra Pariyar, quan chức hành chính cấp cao nhất tại huyện Rasuwa - khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lũ lụt của Nepal, nói với hãng tin Reuters.

Khi cảnh báo được phát đi, người dân vội vã mang theo đồ đạc chạy lên khu vực cao hơn. Chính quyền yêu cầu người dân tránh xa sông, trong khi lực lượng cảnh sát túc trực với dây thừng và cáng cứu thương, theo các nhân chứng.

“Mọi người bắt đầu hô ‘chạy đi’, nên tôi cũng chạy. Còi báo động ở thị trấn Bidur cũng vang lên. Tôi rất sợ”, bà Shanti Tamang, 40 tuổi, nói với Reuters.

Các nhân viên cứu hộ cũng được yêu cầu cùng thiết bị của họ di chuyển đến những khu vực an toàn hơn.

Ông Tập Cận Bình yêu cầu nỗ lực tối đa tìm kiếm người mất tích

Nguy cơ hồ nước vỡ bờ khiến toàn bộ nhân viên cứu hộ và phương tiện của Trung Quốc phải rút khỏi khu vực và tập kết tại một địa điểm an toàn, Đài truyền hình Trung ương CCTV đưa tin hôm 28/8.

Hoạt động cứu hộ sau đó được nối lại “do nguy cơ từ hồ nước bị chặn ở thượng nguồn được đánh giá là có thể kiểm soát”, CCTV cho biết.

Tại Nepal, lực lượng chức năng cũng tạm dừng hoạt động cứu hộ trong khoảng 90 phút trước khi nối lại, theo một sĩ quan quân đội.

Trận lũ hôm 26/8 đã quét qua các ngôi làng và thung lũng, phá hủy các nhà máy điện, đường sá và cầu cống trên tuyến đường nối thủ đô Kathmandu của Nepal với Lhasa, thủ phủ Tây Tạng. Đây cũng là tuyến đường được nhiều người leo núi và khách hành hương sử dụng.

Trong số những người mất tích có ít nhất 540 người nước ngoài, phần lớn là những người hành hương theo đạo Hindu từ Ấn Độ, đang trên đường đến núi Kailash và hồ Manasarovar linh thiêng ở Tây Tạng.

Tại thủ đô Bắc Kinh, Bộ Chính trị Trung Quốc họp hôm 28/8 để chỉ đạo công tác cứu hộ, truyền thông nhà nước đưa tin.

Cuộc họp do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì yêu cầu các cơ quan chức năng “xây dựng một cách khoa học các kế hoạch tìm kiếm, cứu hộ và nỗ lực tối đa để tìm kiếm những người mất tích, cả người Trung Quốc lẫn người nước ngoài”, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.

Cuộc họp nhận định công tác cứu hộ đang phải đối mặt với “những thách thức cực kì khó khăn”, đồng thời yêu cầu tăng cường giám sát các hồ băng, nguy cơ sạt lở đất và các hồ nước hình thành do đất đá chặn dòng. Trung Quốc cũng kêu gọi hỗ trợ khẩn cấp cho các khu vực bị ảnh hưởng tại Nepal và tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó thiên tai.

Trước đó, các đội cứu hộ Nepal đã sử dụng trực thăng để tìm kiếm người sống sót và thả hàng cứu trợ khẩn cấp xuống các thị trấn, thung lũng bị cô lập. Lực lượng ứng cứu, trong đó có các đội sử dụng chó nghiệp vụ, đã tìm thấy hàng chục thi thể bị dòng nước cuốn trôi xuống vùng đồng bằng.

Dibga Tamang là một trong những người cuối cùng được giải cứu khỏi huyện Rasuwa hôm 27/8. Ông cùng ba người khác được trực thăng đưa đến một căn cứ quân đội ở huyện Nuwakot.

“Tất cả người của chúng tôi đều đã mất. Họ đều đã chết. Không còn ai chờ tôi trở về. Mọi thứ và mọi người đều đã biến mất. Thế là hết rồi”, Dibga Tamang nói.

Nepal chưa cần lực lượng cứu hộ nước ngoài

Dù nhận được nhiều lời đề nghị hỗ trợ, Nepal tuyên bố không cần sự giúp đỡ từ các quốc gia khác trong các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ.

“Việc các nước đề nghị giúp đỡ là điều tự nhiên. Các cơ quan an ninh của chúng tôi đang tiến hành hoạt động tìm kiếm và cứu hộ. Hiện tại, chúng tôi chưa cần sự hỗ trợ đó”, ông Lok Bahadur Chhetri, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nepal, nói hôm 28/8.

Một đội phản ứng nhanh của Hàn Quốc đã có mặt tại thủ đô Kathmandu nhưng chưa được triển khai, do chính phủ Nepal chưa có kế hoạch tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài, theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc.

Theo báo Kathmandu Post, Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh đã đề nghị chính phủ Nepal cho phép các đội tìm kiếm và cứu hộ của họ tham gia ứng phó thảm họa.

Các đội cứu hộ Trung Quốc vẫn chưa thể tiếp cận khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất ở phía biên giới nước này, tại cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng, tính đến tối 27/8, theo truyền thông nhà nước. Các lực lượng cứu hộ khi đó đang dọn dẹp đất đá và mảnh vỡ trên tuyến đường huyết mạch dẫn vào khu vực.

Những hình ảnh gây sốc được ghi lại hôm 26/8 cho thấy dòng nước bùn khổng lồ cuốn theo đất đá và mảnh vỡ xé toạc các công trình tại khu vực cửa khẩu chỉ trong vài giây, đồng thời nhấn chìm những người đang cố gắng tháo chạy.

Theo CCTV hôm 27/8, số người mất tích tại huyện Gyirong lên tới 558 người, trong đó có 260 công dân nước ngoài. Đến nay, phía Trung Quốc mới xác nhận 5 người thiệt mạng.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã đến khu vực thảm họa tại Gyirong chiều 27/8, theo Tân Hoa Xã. Chuyến thị sát cho thấy Trung Quốc đang xem thảm họa này là một vấn đề được ưu tiên ở cấp độ cao nhất.

Ông Trump: “Các tòa nhà bị cuốn phăng như que tăm”

Người thân của những người mất tích ở nhiều nơi trên thế giới đang tuyệt vọng chờ đợi thông tin về họ trong khi lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm.

Sneha Sudhir là 1 trong 10 phụ nữ có chồng lên đường từ Nepal để thực hiện chuyến hành hương đến núi Kailash ở Tây Tạng đúng thời điểm thảm họa xảy ra. Những người đàn ông này đều đến từ khu vực Bắc Virginia (Mỹ), nằm trong số hàng chục công dân Mỹ đang mất tích.

“Họ đang ở đâu?”, Sneha Sudhir nghẹn ngào nói từ nhà riêng ở bang Virginia hôm 27/8.

Sneha Sudhir cho biết những người phụ nữ đang hỗ trợ lẫn nhau, đồng thời liên hệ với các quan chức, chính trị gia, bạn bè và người thân tại Mỹ và Ấn Độ với hy vọng nhận được tin tức.

“Mọi người thay phiên nhau khóc, lau nước mắt rồi lại tiếp tục tìm cách giải quyết mọi việc”, bà nói.

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã đề nghị hỗ trợ Nepal.

“Chưa ai từng chứng kiến điều gì giống như thế, khi những tòa nhà rất kiên cố, được xây dựng chắc chắn, lại bị cuốn phăng như que tăm. Đó là thảm họa khủng khiếp. Chúng tôi đang gửi viện trợ, đồng thời đã trao đổi với lãnh đạo Nepal và cho biết rằng Mỹ sẵn sàng cung cấp bất cứ thứ gì họ cần”, ông Trump nhấn mạnh.