Tham vọng xe điện Trung Quốc tại châu Âu gặp trái đắng

Mới đây, Jiujiang Defu Technology, nhà cung cấp linh kiện pin xe điện hàng đầu của Trung Quốc đã phải tuyên bố hủy bỏ kế hoạch thâu tóm một đối thủ tại Luxembourg sau khi chính phủ nước này áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt chưa từng có. Thương vụ đổ bể không chỉ khiến cổ phiếu của Defu lao dốc không phanh mà còn là hồi chuông cảnh báo rõ ràng nhất về sự dè chừng ngày càng tăng của lục địa già đối với dòng vốn công nghệ đến từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Giấc mơ thâu tóm "đứt gánh" trước hàng rào kiểm soát ngặt nghèo

Vào tối Chủ nhật vừa qua, trong một hồ sơ gửi lên Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến, Defu Technology thông báo họ buộc phải từ bỏ kế hoạch mua lại 100% cổ phần của Circuit Foil Luxembourg. Đây là một nhà sản xuất danh tiếng chuyên về lá đồng điện phân cao cấp, vật liệu không thể thiếu trong pin xe điện, điện thoại thông minh và chất bán dẫn.

Ngay lập tức, thông tin tiêu cực này đã tạo ra một cơn sốc trên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu của Defu niêm yết trên sàn ChiNext Thâm Quyến đã giảm sâu tới 12,4% trong phiên sáng thứ Hai, trước khi đóng cửa với mức giảm 9,1% so với phiên thứ Sáu tuần trước, dừng ở mức 32,23 nhân dân tệ.

Thương vụ này vốn được thỏa thuận từ tháng 7 năm ngoái giữa Defu và Volta Energy Solutions (một đơn vị tại Luxembourg thuộc Solus Advanced Materials của Hàn Quốc, công ty mẹ sở hữu toàn bộ Circuit Foil). Mức giá được chốt là 174 triệu euro (tương đương khoảng 204 triệu USD). Defu đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho bước đi chiến lược này, bao gồm việc hoàn tất các thủ tục pháp lý phía Trung Quốc và thậm chí đã thành lập một công ty con sở hữu hoàn toàn tên là Kwaxkaro Luxembourg để tiếp nhận tài sản.

Tuy nhiên, mọi toan tính đã sụp đổ vào phút chót. Defu cho biết họ nhận được thông báo từ Bộ Kinh tế Luxembourg vào thứ Sáu, nêu chi tiết kết quả của quá trình rà soát đầu tư bắt buộc đối với nhà đầu tư nước ngoài. Các điều kiện mà chính quyền Luxembourg đưa ra được đánh giá là cực kỳ khắc nghiệt: Defu sẽ chỉ được phép nắm giữ cổ phần thiểu số, bị từ chối quyền phủ quyết các quyết định của công ty, và đặc biệt là bị hạn chế quản lý trong các lĩnh vực cốt lõi như quản trị doanh nghiệp, bí mật thương mại và sở hữu trí tuệ.

Đối với một thương vụ thâu tóm công nghệ nhằm mục đích sở hữu bí quyết kỹ thuật và mở rộng quyền kiểm soát chuỗi cung ứng, những rào cản này đồng nghĩa với việc mục tiêu ban đầu hoàn toàn phá sản. Nhận thấy việc hoàn tất giao dịch là "bất khả thi" dưới các quy định mới, cả hai bên đã đồng ý chấm dứt thỏa thuận trên tinh thần hữu nghị khi thời hạn chót trôi qua. Volta Energy sẽ hoàn trả 10% tiền đặt cọc mà Defu đã thanh toán trước đó.

Chiến lược "xoay trục" về sân nhà và bài học từ sự cảnh giác của châu Âu

Sự sụp đổ của thương vụ Luxembourg là một đòn giáng mạnh vào tham vọng chiến lược của Defu. Trong tuyên bố hồi tháng 7 năm ngoái, công ty từng mô tả thỏa thuận này mang "tầm quan trọng chiến lược to lớn". Mục tiêu của họ không chỉ là kiểm soát các sản phẩm lá đồng cao cấp, vốn là lĩnh vực mà Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, mà còn nhằm giải quyết sự mất cân bằng thương mại và củng cố an ninh chuỗi cung ứng nội địa, tháo gỡ những "nút thắt cổ chai" về công nghệ.

Tuy nhiên, thất bại này không phải là dấu chấm hết. Defu đã nhanh chóng kích hoạt phương án dự phòng bằng cách quay trở lại thị trường nội địa. Trong một hồ sơ riêng biệt cũng được công bố vào Chủ nhật, công ty cho biết đã đồng ý mua lại phần lớn cổ phần của Huiru Technology, một nhà sản xuất lá đồng trong nước. Động thái này giúp Defu tiếp cận ngay lập tức năng lực sản xuất 20.000 tấn lá đồng điện phân mỗi năm.

Ban lãnh đạo Defu khẳng định việc mua lại này phù hợp với chiến lược công ty nhằm giải quyết vấn đề năng lực sản xuất đang "chạm ngưỡng bão hòa". Mặc dù giá trị thương vụ chưa được tiết lộ, nhưng nó cho thấy sự linh hoạt của doanh nghiệp Trung Quốc trong việc củng cố vị thế trước những biến động địa chính trị.

Nhìn rộng hơn, sự thất bại của Defu tại Luxembourg phản ánh một xu hướng lớn đang bao trùm châu Âu: sự giám sát gắt gao đối với các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc. Trước đó, giới đầu tư đã từng bày tỏ lo ngại về tính khả thi của thương vụ này, đặc biệt sau vụ lùm xùm liên quan đến nhà sản xuất chip Nexperia (thuộc sở hữu Trung Quốc) tại Hà Lan, sự kiện đã gây chấn động Bắc Kinh.

Mặc dù vào giữa tháng 10, ban lãnh đạo Defu vẫn tự tin tuyên bố quá trình đàm phán diễn ra "suôn sẻ", nhưng thực tế phũ phàng đã chứng minh rằng châu Âu đang ngày càng siết chặt việc bảo vệ các tài sản công nghệ chiến lược. Defu khẳng định hoạt động sản xuất và tài chính của họ không bị ảnh hưởng, nhưng sự kiện này chắc chắn sẽ buộc các doanh nghiệp Trung Quốc phải tính toán lại kỹ lưỡng hơn cho các tham vọng M&A quốc tế trong tương lai.