Thu gom xử lý rác ở Đà Nẵng: Chưa đáp ứng mục tiêu xây dựng thành phố môi trường

Công ty môi trường không đáp ứng năng lực thu gom rác thải

Thời gian quan, hoạt động thu gom xử lý rác thải ở Đà Nẵng (đặc biệt là ở địa bàn đô thị TP. Đà Nẵng cũ) là một vấn đề nhức nhối; người dân liên tục phản ánh nhưng chưa được cải thiện triệt để.

Qua phản ảnh của người dân trên các trang thông tin đại chúng, mạng xã hội và qua kiểm tra thực tế của lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng nhận thấy tình trạng rác thải tồn đọng không được thu gom, vận chuyển xử lý kịp thời; chôn lấp, đổ chất thải rắn trái quy định tại các khu đất trống, tập kết rác không đúng nơi quy định…vẫn còn xảy ra nhiều nơi, đặc biệt là khu vực trung tâm TP. Đà Nẵng cũ do Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng chịu trách nhiệm thu gom, vận chuyển xử lý chất thải rắn.

Theo đó, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt mà công ty này thu gom, vận chuyển tại các địa bàn phục vụ trung bình ngày khoảng 1.250 tấn/ngày. Trong đó, thu gom trực tiếp bằng xe cơ giới chiếm khoảng 65% (812 tấn/ngày); thu gom trực tiếp bằng xe thô sơ (ba gác, xe điện) chiếm khoảng 32% (400 tấn/ngày); thu gom qua thùng cố định chiếm khoảng 3% (38 tấn/ngày).

Với số lượng rác thải trên, Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng đã đầu tư, huy động 80 phương tiện cơ giới chuyên dụng tải trọng từ 1,5 - 9 tấn cùng lực lượng lao động trực tiếp 960 người để thực hiện các hoạt động thu gom rác thải và vệ sinh đô thị, bãi biển tại các địa bàn phục vụ.

Ông Võ Minh Đức - Tổng giám đốc Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng - thừa nhận, dù có nhiều nỗ lực và đạt được kết quả khá tốt trong trong tác thu gom, vận chuyển rác thải và vệ sinh đô thị trong thời gian qua; tuy nhiên vẫn có một số mặt tồn tại.

Theo đó, công ty này thừa nhận không đáp ứng được năng lực thu gom với tần suất hàng ngày trên toàn bộ địa bàn phục vụ thu gom rác hiện nay; cơ bản đáp ứng tần suất thu gom hàng ngày tại các khu vực trung tâm, các trục đường chính; một số khu vực mật độ dân cư thưa, một số tuyến kiệt, hẻm thu gom với tần suất 2 ngày/lần.

Có tình trạng công nhân không thực hiện đầy đủ quy trình thụ gom rác thải, cũng như thiếu giải pháp giám sát hiệu quả dẫn đến tình trạng tồn lưu rác tại một số khu vực, thời điểm mà không kịp thời phát hiện, xử lý.

Công tác thu gom rác thải vẫn sử dụng nhiều xe thô sơ, không đảm bảo mỹ quan đô thị và an toàn giao thông. Tại một số điểm tập kết rác thải (số lượng từ 4-6 thùng 660 lít), việc quản lý, vệ sinh tại đây chưa bảo đảm làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và phát sinh ô nhiễm môi trường.

Không những vậy, công tác thu gom, nâng gắp thùng rác làm rơi vãi rác thải nhưng không được thu dọn kịp thời, tạo sự phản cảm đổi với người dân và du khách. Trong quá trình thu gom rác thải, các hành vi, ứng xử và tương tác của người lao động với người dân trong một số tình huống vẫn chưa phù hợp, tạo hình ảnh không tốt đối với người dân.

Công tác kết nối thông tin với người phát sinh rác thải vẫn còn hạn chế, dẫn đến thiếu sự phối hợp giữa các bên cũng làm ảnh hưởng đến hiệu quả, chất lượng thu gom rác thải. Chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa cao, lực lượng lao động phần lớn lớn tuổi, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc trong tình hình mới.

Nâng đãi ngộ cho công nhân, ứng dụng khoa học công nghệ để xử lý rác thải

Theo ông Võ Minh Đức, hàng loạt tồn tại dẫn đến việc xử lý rác thải, đảm bảo mỹ quan đô thị ở Đà Nẵng chưa triệt để như đơn giá thu gom vẫn áp dụng thời điểm năm 2017, trong khi giá nguyên, nhiên liệu tăng cao, mức lương cơ sở tăng… dẫn đến không đảm bảo cân đối tài chính cho các hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải, ảnh hưởng lớn đến đời sống của người lao động và nâng cao chất lượng dịch vụ.

“Một trong những khó khăn căn bản ảnh hưởng trực tiếp hoạt động vệ sinh đô thị và thu gom rác thải là tổ chức hoạt động đô thị của Đà Nẵng nói riêng và Việt Nam nói chung hiện nay là phần lớn các hoạt động kinh doanh, buôn bán, đậu đỗ xe... diễn ra ngay trên vỉa hè, lòng đường, làm phát sinh rác thải thường xuyên trong ngày nhưng người dân lại không có biện pháp lưu giữ hay bỏ rác đúng quy định, thiếu các thùng rác cảnh quan nhưng hoạt động thu gom rác thải, vệ sinh đô thị chỉ diễn ra với tần suất cao nhất là 1 lần/ngày. Do vậy, việc đảm bảo mỹ quan đô thị gặp nhiều khó khăn nếu không có sự chung tay của cộng đồng, nhiều trường hợp công nhân môi trường mới vừa quét dọn xong thì người dân lại vứt rác ra đường, làm ảnh đến mỹ quan và kết quả công việc của công nhân môi trường”, ông Đức cho hay.

Hiện nay, công nhân thu gom rác phải thực hiện đổ rác vào thùng chứa, phương tiện thay cho hộ gia đình, cá nhân dẫn đến tình trạng kiệt sức, đau ốm, không đảm bảo sức khỏe làm việc của công nhân thu gom rác.

Vẫn còn một bộ phận người dân, cơ sở đổ rác không đúng quy định, tình trạng đổ trộm rác thải diễn ra khá phổ biến tại một số địa bàn ra các khu đất trống, tuyến đường dân cư thưa thớt làm phát sinh ô nhiễm môi trường. Việc phát hiện và xử lý tình trạng đổ rác sai quy định chưa đủ tính răn đe…

Ngoài ra, hạ tầng và quy hoạch chưa đồng bộ cũng là nguyên nhân khiến việc thu gom rác thải gặp khó khăn. Hiện nay hầu như thiếu quy hoạch, đầu tư các điểm tập kết rác thải; các tòa nhà, khu chung cư phần lớn không bổ trí điểm tập kết, lưu giữ rác thải phát sinh dẫn đến phải bố trí các thùng rác trên vỉa hè làm mất cảnh quan đô thị.

Thành phố Đà Nẵng vẫn chưa có giải pháp hiệu quả để quản lý phế thải xây dựng, rác thải cồng kềnh, người dân phát thải phải tự xử lý dẫn đến hình thành nhiều điểm rác ảnh hưởng mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường…

Theo Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng, đơn vị này đã áp dụng một số giải pháp đang thực hiện trong năm 2026 nhưng chưa hiệu quả như vận động người dân tham gia đổ rác vào phương tiện vận chuyển rác thải.

Các xe thu gom rác mở âm thanh nhắc người dân đồ rác (lắp đặt thiết bị đối với 14 xe thu gom rác thải, tổ chức thu gom tại các phường Hải Châu, Hòa Cường và Sơn Trà), tuy nhiên người dân vẫn chưa tham gia đổ rác, buộc công nhân thu gom rác thải thực hiện bốc rác để đảm bảo vệ sinh môi trường.

Vẫn còn tái diễn các điểm tập kết rác tự phát dù đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tổng dọn các điểm không đúng quy định.

Công ty này cũng đang nghiên cứu giải pháp đặt thùng theo giờ, phù hợp với các khu vực có nhiều kiệt hẻm nhỏ, sâu; thí điểm triển khai tại phường Thanh Khê. Tổ chức lại các điểm tập kết rác tại một số khu vực, tuyến đường có hoạt động du lịch, thương mại…

Ngoài ra, nâng mức lương, mở rộng phạm vi tuyển dụng để sớm tìm được lao động thay thế trong điều kiện khó khăn về tuyển dụng lao động phổ thông hiện nay.

Về giải pháp kỹ thuật, công ty này cũng đang triển khai nghiên cứu giải pháp ngầm hóa điểm tập kết rác, dự kiến đầu năm 2027 sẽ đề xuất UBND các phường, xã xem xét triển khai thí điểm tại một số vị trí phù hợp; đề xuất quy hoạch các vị trí tập kết rác thải theo hướng thân thiện môi trường; nghiên cứu, phát triển xe thu gom rác thô sơ chạy điện…

Khẩn trương triển khai nhiều giải pháp giải bài toán thu gom rác thải ở Đà Nẵng

Trước những thực tại trên, lãnh đạo Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng đã kiến nghị nhiều giải pháp nhằm tạo chuyển biến căn cơ, bài bản liên quan công tác thu gom, vận chuyển rác thải trong thời gian tới.

Ông Trần Nam Hưng - Phó chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng - yêu cầu công ty tiếp tục đầu tư đầy đủ trang thiết bị lao động hiện đại thay thế các phương tiện lạc hậu, không đúng quy định (xe thô sơ, xe ba gác...) trong quá trình hoạt động để nâng cao năng suất lao động, đảm bảo sức khỏe và giải phóng sức lao động của công nhân trực tiếp làm nhiệm vụ.

Đồng thời, rà soát hợp đồng với các UBND các xã, phường để điều chỉnh cho phù hợp với khả năng nhân lực lao động, trang thiết bị; xây dựng phương án về bố trí các điểm tập kết chất thải rắn tạm thời, điểm tập kết phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải sau khi kết thúc công việc hằng ngày.

Phó chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cũng chỉ đạo tiến hành rà soát năng lực phục vụ của công ty hiện nay, trên cơ sở đó nghiên cứu đề xuất cắt giảm một số xã, phường do công ty đang thực hiện để đảm bảo chất lượng thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn trên địa bàn phục vụ. Rà soát tổ chức bộ máy, cắt giảm tối đa cán bộ ở những khâu trung gian.

Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh tiến độ xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; dự thảo tin nhắn SMS để tuyên truyền người dân thực hiện đổ rác đúng nơi và đúng thời gian quy định.

Đồng thời, nghiên cứu nâng công suất các trạm trung chuyển rác (đặc biệt là Trạm trung chuyển rác Sơn Trà, Cẩm Lệ) và bổ sung thêm phương tiện vận chuyển rác (xe hooklift) tại các trạm trung chuyển.

Ngoài ra, lãnh đạo Đà Nẵng yêu cầu xem xét việc cho phép thí điểm sử dụng xe điện phục vụ thu gom rác thải tại một số tuyến đường, kiệt hẻm trên địa bàn thành phố; khẩn trương hoàn chỉnh quy hoạch chuyên ngành hạ tầng chất thải rắn trình UBND thành phố xem xét, quyết định trong tháng 9/2026.

Giao các phường, xã tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức; tăng cường giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp đổ rác không đúng nơi quy định.

Khẩn trương xây dựng giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và dịch vụ vệ sinh công cộng đối với cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, hộ gia đình, cá nhân sử dụng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo đúng quy định thay thế mức thu từ năm 2017 đến nay không còn phù hợp…