Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ vốn phát hành chứng khoán
Ngày 7/7, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế".
Hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến các quy định mới về phát hành chứng khoán, tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, các đơn vị vận hành thị trường và doanh nghiệp, thúc đẩy huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Hội nghị có sự tham dự và chủ trì của Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương. Phó Chủ tịch UBCKNN Hoàng Văn Thu, đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, bộ, ngành Trung ương, Ủy ban Nhân dân, Sở Tài chính các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán, các Sở Giao dịch Chứng khoán, cùng đại diện lãnh đạo các tổ chức phát hành, tổ chức kinh doanh chứng khoán, ngân hàng lưu ký, ngân hàng chỉ định tham toán.
Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Đảng và Chính phủ đã xác định duy trì tốc độ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu này, việc huy động các nguồn lực trong và ngoài nước là một trong những phương thức có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập với thị trường vốn khu vực và quốc tế
Theo Chủ tịch UBCKNN, dù chào bán ra công chúng hay phát hành riêng lẻ theo quy định, chứng khoán là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập với thị trường vốn khu vực và quốc tế. Nguồn lực của nền kinh tế chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được phân bổ thông qua một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò quan trọng trong huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, việc huy động vốn qua thị trường chứng khoán không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính phục vụ sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị, tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín trên thị trường.
Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ đạt 763,5 nghìn tỷ đồng. Đến giữa tháng 6/2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114,1 nghìn tỷ đồng; giá trị phát hành TPDN riêng lẻ đạt 149,9 nghìn tỷ đồng.
Đặc biệt, việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là dấu mốc quan trọng, ghi nhận những nỗ lực cải cách của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN và các thành viên thị trường, đồng thời mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn các dòng vốn đầu tư quốc tế.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, việc nâng hạng sẽ góp phần nâng cao uy tín của thị trường, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và đơn giản hóa việc tiếp cận nguồn vốn cho doanh nghiệp. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường minh bạch thông tin và chủ động huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Thời gian qua, UBCKNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao hiệu quả giám sát. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Một trong những bước tiến quan trọng là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. Sau gần một năm triển khai, Nghị định đã phát huy hiệu quả với nhiều quy định giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, gắn IPO với niêm yết, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Đặc biệt, đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, ngày 5/6 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP), quy định về chào bán, giao dịch TPDN riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán TPDN ra thị trường quốc tế.
Khắc phục các vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn
Nghị định được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động phát hành TPDN riêng lẻ; khắc phục các vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn; tăng cường tính công khai, minh bạch của thị trường; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, giám sát; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển.
Một số điểm mới đáng chú ý của Nghị định 200/2026/NĐ-CP gồm: Quy định rõ mục đích phát hành và quản lý sử dụng vốn trái phiếu; Tách bạch điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục chào bán theo đối tượng doanh nghiệp; Tăng cường minh bạch thông tin và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; Phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong công tác quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, Nghị định bổ sung yêu cầu quản lý dòng tiền đối với nguồn vốn huy động để đầu tư vào dự án của doanh nghiệp khác, cho phép doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn chưa đến thời điểm giải ngân theo tiến độ để gửi tiền có kỳ hạn hoặc đầu tư chứng chỉ tiền gửi với điều kiện công bố đầy đủ thông tin.
Thảo luận về Nghị định số 200/2026/NĐ-CP, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp chứng khoán đã được giải đáp cụ thể về các quy định trong công bố thông tin phát hành TPDN, điều kiện chào bán TPDN riêng lẻ, quy định về theo dõi kế hoạch sử dụng vốn huy động...
Theo đó, đối với các đợt phát hành để thực hiện các dự án đầu tư, doanh nghiệp phải lập bảng kê hạn mức đầu tư, tiến độ triển khai, phương án sử dụng vốn trong cả vòng đời TPDN, và phải công bố đầy đủ hồ sơ pháp lý.
Với việc tăng cường yêu cầu về công bố thông tin, củng cố các điều kiện phát hành, giám sát sử dụng vốn và trách nhiệm của tổ chức phát hành, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để thị trường TPDN phát triển minh bạch, an toàn và bền vững. Các quy định mới, Nghị định sẽ hỗ trợ hiệu quả để doanh nghiệp xây dựng nền tảng tài chính lành mạnh, tiếp cận nguồn vốn trung - dài hạn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
