Tin vũ khí hôm nay 29/8: Tàu ngầm Mỹ phải nằm bờ, khoảng trống dưới biển ngày càng đáng lo?
Tin vũ khí hôm nay, Tàu ngầm Mỹ phải nằm bờ, khoảng trống dưới biển ngày càng đáng lo; NATO có thêm “nắm đấm pháo binh” mới ở sườn Baltic; V-BAT từng qua chiến trường Ukraine, giờ có thể hỗ trợ Patriot Hy Lạp.
Mỹ mất 3,4 tỉ USD vì tàu ngầm chậm bảo dưỡng, nằm bờ hàng nghìn ngày
Hải quân Mỹ đã mất khoảng 3,4 tỉ USD trong một thập kỉ để duy trì các tàu ngầm tấn công bị chậm bảo dưỡng hoặc phải nằm cầu cảng vì chưa thể vào xưởng. Báo cáo do Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) công bố ngày 27/8 cho thấy tình trạng này đã lấy đi hơn 15.000 ngày hoạt động của một trong những lực lượng được quân đội Mỹ sử dụng nhiều nhất.
GAO chia vấn đề thành nhiều nhóm. Từ năm tài khóa 2016 tới 2025, các tàu ngầm đang hoạt động phải nằm chờ tổng cộng 8.906 ngày vì hết chứng nhận vận hành nhưng chưa thể vào bảo dưỡng. Các đợt sửa chữa tại xưởng còn chậm thêm 6.494 ngày so với kế hoạch. Chỉ khoảng 11% đợt bảo dưỡng tàu ngầm tấn công tại các xưởng công của Hải quân Mỹ hoàn thành đúng hạn.
Chi phí vẫn phát sinh dù tàu không thể làm nhiệm vụ. GAO ước tính tàu lớp Los Angeles tốn khoảng 219.700 USD mỗi ngày để vận hành và duy trì, còn lớp Virginia khoảng 237.080 USD. Tính cả những tàu đã chờ loại biên, tổng chi phí liên quan tới chậm bảo dưỡng và nằm chờ trong 10 năm lên tới khoảng 4,17 tỉ USD.
USS Pasadena là trường hợp nổi bật. Tàu chuyển sang trạng thái chờ loại biên từ ngày 1/1/2025 nhưng dự kiến phải tới 15/11/2028 mới có chỗ tại Xưởng hải quân Norfolk để tháo nhiên liệu lò phản ứng. Trong gần bốn năm đó, Pasadena không thể hoạt động vì chứng nhận lặn hết hạn nhưng vẫn phải duy trì đầy đủ thủy thủ đoàn, tiêu tốn hơn 300 triệu USD.
Tình hình có thể còn nặng hơn. Nếu không thay đổi cách xử lí, 15 tàu ngầm khác sẽ bước vào trạng thái chờ loại biên từ 2026 tới 2030, tạo thêm hơn 14.000 ngày nằm bờ và khoảng 3,1 tỉ USD chi phí. Trong khi đó, tốc độ đóng tàu Virginia mới chỉ khoảng một chiếc mỗi năm, bằng một nửa mục tiêu của Hải quân Mỹ.
NATO có thêm “nắm đấm pháo binh” mới ở sườn Baltic
Cơ quan Quản lí trang bị quốc phòng Thụy Điển (FMV) ngày 26/8 đã bàn giao bốn khẩu pháo tự hành Archer 8x8 đầu tiên cho quân đội, mở đầu chương trình mua tổng cộng 48 hệ thống. Hai khẩu nữa sẽ được chuyển giao trong mùa thu, trước khi phần còn lại lần lượt về tới năm 2030.
Hợp đồng trị giá 520 triệu USD được kí với BAE Systems Bofors năm 2023. Một phần số pháo mới dùng để bù lại những khẩu Archer mà Thụy Điển đã viện trợ cho Ukraine và bán cho Anh, phần còn lại phục vụ kế hoạch mở rộng lực lượng pháo binh. FMV cho biết Archer 8x8 sẽ đặc biệt quan trọng với miền nam Thụy Điển và đảo Gotland.
Khác biệt dễ thấy nhất so với Archer 6x6 hiện có là khung xe tải quân sự 8x8. Phiên bản mới có thể chạy 80 - 90km/h trên đường, so với khoảng 50 - 60km/h của mẫu dùng khung xe ben khớp nối. Hệ thống mất khoảng 20 giây để vào hoặc rời vị trí bắn. Theo FMV, Archer có thể khai hỏa sáu phát, rời trận địa và di chuyển 500 m trong chưa đầy hai phút mà kíp pháo vẫn ngồi trong cabin bọc thép.
BAE Systems công bố Archer 8x8 mang 21 viên đạn trong hệ thống nạp tự động, đạt tốc độ bắn tối đa khoảng 9 phát/phút và có tầm bắn trên 50 km tùy loại đạn. Xe đạt tốc độ đường bộ tới 90km/h và có thể hành quân hàng trăm kilomet bằng nhiên liệu mang theo.
Khả năng “bắn rồi chạy” ngày càng quan trọng khi drone trinh sát và radar phản pháo rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện một khẩu pháo tới khi hỏa lực đáp trả được tung ra. Với Archer, phần lớn thao tác từ nhận lệnh, nạp đạn, ngắm bắn tới khai hỏa đều được tự động hóa, giúp giảm thời gian khẩu đội phải đứng yên tại một vị trí.
Bốn khẩu đầu tiên sẽ được Trung đoàn pháo binh Bergslagen A 9 sử dụng để huấn luyện quân nhân nghĩa vụ từ năm huấn luyện 2026-2027 trước khi Archer 8x8 trở thành một phần của các đơn vị tác chiến tương lai.
V-BAT từng qua chiến trường Ukraine, giờ có thể hỗ trợ Patriot Hy Lạp
Hy Lạp đang xây căn cứ thường trực cho đội drone V-BAT tại sân bay quân sự Maritsa trên đảo Rhodes. Những UAV cất hạ cánh thẳng đứng do Shield AI phát triển thuộc Tiểu đoàn Giám sát và Tình báo số 472 của quân đội Hy Lạp, theo Defense Express.
Việc xây cơ sở cố định giúp Hy Lạp chuyển V-BAT từ những điểm triển khai tạm thời sang một đầu mối có khả năng bảo đảm hoạt động và kĩ thuật lâu dài. Rhodes nằm ở đông nam biển Aegean, nên đội UAV có thể được sử dụng để duy trì giám sát kéo dài trên vùng biển và không phận xung quanh.
Một ý tưởng được Hellenic Defence đưa ra là sử dụng V-BAT như lớp cảm biến phía trước cho mạng phòng không. UAV có thể bay vượt khỏi những vật cản địa hình che khuất radar mặt đất, dùng camera quang điện và hồng ngoại để phát hiện drone, trực thăng hoặc tên lửa hành trình bay thấp rồi chuyển dữ liệu về hệ thống chỉ huy. Nguồn này đề cập khả năng dữ liệu được chia sẻ với các khẩu đội Patriot thông qua những mạng như Link 16.
Cách làm này có thể giúp Patriot nhận cảnh báo từ xa và giảm thời gian radar của chính tổ hợp phải tìm kiếm mục tiêu. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng V-BAT có thể thay radar Patriot hoặc tự cung cấp toàn bộ dữ liệu cần thiết để tên lửa khai hỏa. Khả năng tích hợp ở mức nào, đặc biệt với chuỗi điều khiển hỏa lực Patriot, chưa được công khai chứng minh.
Defense Express cũng lưu ý V-BAT phù hợp hơn để tìm các mục tiêu bay thấp như UAV, trực thăng và tên lửa hành trình, chứ không phải cảm biến chuyên dụng để phát hiện tên lửa đạn đạo. Vì vậy, vai trò hợp lí hơn là bổ sung một lớp quan sát cho mạng phòng không thay vì trở thành “mắt thần” duy nhất của Patriot.
Theo Shield AI, V-BAT có thể bay hơn 12 giờ với tải quang điện/hồng ngoại, mang tối đa khoảng 18,1 kg thiết bị và cất hạ cánh thẳng đứng mà không cần đường băng. Thiết kế cánh quạt nằm trong ống dẫn cũng cho phép UAV hoạt động từ những vị trí nhỏ như tàu chiến hoặc trận địa dã chiến.
