Tin vũ khí hôm nay 8/5: Ukraine tích hợp vũ khí laser lên rơ-moóc để bắn hạ UAV Shahed
Tin vũ khí hôm nay, Ukraine tích hợp laser Tryzub lên rơ-moóc cơ động chống UAV với tầm bắn công bố tới 5 km; Hải quân Mỹ phát triển AIM-9X phiên bản nhỏ gọn cho F-35 và UAV tác chiến; Thổ Nhĩ Kỳ ra mắt UAV ném bom hybrid MB01 mang được 50 kg vũ khí.
Ukraine tích hợp laser Tryzub lên rơ-moóc để bắn hạ Shahed
Công ty quốc phòng Ukraine Celebra Tech ngày 7/5 thông báo đã tích hợp hệ thống laser Tryzub lên một tổ hợp chống UAV cơ động đặt trên rơ-moóc kéo, có khả năng đối phó từ drone FPV đến UAV trinh sát. Theo trang Militarnyi, hệ thống đang trong giai đoạn thử nghiệm cuối và chuẩn bị ra mắt công khai, đánh dấu bước nhảy từ nguyên mẫu lên mẫu chiến đấu được phê duyệt.
Về thông số kỹ thuật, Celebra Tech cho biết Tryzub có thể bắn hạ UAV trinh sát đối phương ở cự ly tới 1.500 m, trong khi tầm tác chiến hiệu quả với drone FPV là 800 - 900 m. Đáng chú ý, công ty khẳng định hệ thống "về cơ bản có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách 5 km", đủ để bắn hạ những UAV cảm tử cỡ lớn như Shahed/Geran do Nga sử dụng. Trong đợt nâng cấp gần đây, các kỹ sư đã tích hợp hệ thống dẫn bắn dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), khả năng phát hiện - bám mục tiêu tự động và liên kết với radar để cập nhật quỹ đạo bay chính xác của mục tiêu.
Về vai trò chiến trường, thiết kế trên nền rơ-moóc cho phép Tryzub được kéo nhanh đến các vùng có nguy cơ cao để bảo vệ hạ tầng trọng yếu, vị trí đóng quân hoặc khu vực tập kết. Celebra Tech cho biết hệ thống có thể được tích hợp vào các tổ hợp phòng không tư nhân, mô hình ngày càng phổ biến tại Ukraine để bù đắp năng lực phòng không quân đội trước làn sóng UAV cảm tử Nga. Ngoài chức năng phòng không, laser còn được công bố có thể dùng cho mục đích rà phá bom mìn.
Tryzub lần đầu được Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine Vadym Sukharevsky đề cập tháng 12/2024, sau đó được trình diễn công khai vào tháng 4/2025 với khả năng bắn vào mục tiêu mặt đất và làm "mù" camera của drone FPV cáp quang. Nếu các thông số 5 km được xác nhận, Tryzub sẽ là một trong những hệ thống laser chống UAV nội địa đầu tiên đạt cự ly đủ lớn để đối phó UAV cảm tử cỡ Shahed, vốn là mối đe dọa thường nhật với hệ thống năng lượng và đô thị Ukraine.
Hải quân Mỹ phát triển AIM-9X phiên bản nhỏ gọn cho F-35 và UAV tác chiến
Theo tài liệu ngân sách quốc phòng Mỹ năm tài khóa 2027 (FY2027), Hải quân Mỹ phân bổ 83,3 triệu USD để Raytheon phát triển biến thể nhỏ gọn của tên lửa không đối không AIM-9X Sidewinder, dành cho tiêm kích tàng hình và thế hệ máy bay không người lái chiến đấu mới. Trang tin quân sự Army Recognition cho biết Không quân Mỹ sẽ tham gia chương trình từ năm tài khóa 2028, cho thấy đây là nỗ lực hợp nhất nhằm tăng số lượng tên lửa mỗi phi vụ và độ sâu kho đạn cho tác chiến đường không thế hệ tiếp theo.
Vấn đề kỹ thuật cốt lõi nằm ở khoang vũ khí trong của các tiêm kích tàng hình. Khi mang vũ khí ngoài, F-22 và F-35 mất ưu thế tán xạ radar; còn khoang trong giới hạn nghiêm ngặt về kích thước, chiều dài, hệ thống làm mát và cơ cấu cửa khoang. Một AIM-9X ngắn hơn cho phép mang nhiều tên lửa hơn mỗi phi vụ, hoặc giải phóng không gian cho cấu hình hỗn hợp gồm AIM-9X, AIM-120 AMRAAM, tên lửa AIM-260 tương lai, hệ thống tác chiến điện tử và mồi bẫy phóng từ máy bay. AIM-9X Block II hiện có đầu dò ảnh hồng ngoại, ngòi nổ kỹ thuật số, cơ chế "khóa mục tiêu sau khi phóng" và liên kết dữ liệu vũ khí, những tính năng đặc biệt quan trọng khi tên lửa rời khoang trong và chưa khóa được mục tiêu lúc phóng.
Về vai trò chiến trường, biến thể nhỏ gọn còn hướng đến các UAV chiến đấu cộng tác (Collaborative Combat Aircraft - CCA) như YFQ-42A và YFQ-44A. Đây là dòng UAV được thiết kế hoạt động phía trước máy bay có người lái, làm nhiệm vụ hộ tống, chế áp phòng không hoặc phòng thủ điểm với chi phí thấp và rủi ro chấp nhận được. Một tên lửa hồng ngoại nhỏ gọn sẽ phù hợp với khoang vũ khí hẹp và trọng tải hạn chế của các UAV này, đồng thời bổ sung vũ khí cận chiến thụ động bên cạnh tên lửa dẫn radar truyền thống.
Về cơ sở công nghiệp, Raytheon đã nhận hợp đồng trị giá 1,1 tỉ USD từ Hải quân Mỹ tháng 6/2025 để mở rộng dây chuyền AIM-9X Block II, với mục tiêu sản lượng 2.500 quả/năm. Tận dụng cùng đầu dò, ngòi nổ và đầu đạn phân mảnh nổ vành của Block II sẽ giúp Compact Variant rút ngắn chu kỳ phát triển. Tuy nhiên, thách thức then chốt là cân bằng giữa giảm thể tích với năng lượng giai đoạn cuối nếu mất quá nhiều tầm bắn, tên lửa chỉ giải quyết bài toán "lưu trữ" mà không cải thiện năng lực tác chiến.
Thổ Nhĩ Kỳ ra mắt UAV ném bom hybrid MB01 mang 50 kg vũ khí
Tại triển lãm quốc phòng SAHA 2026 tổ chức ở Istanbul, công ty Thổ Nhĩ Kỳ TEUSAN đã giới thiệu UAV đa rotor động cơ hybrid TEU HBR MB01, được trang bị cơ cấu ném bom tự động và khả năng mang tải trọng 50 kg. Đây là dòng UAV nặng được thiết kế nhằm cung cấp lựa chọn chi phí thấp thay thế trực thăng vũ trang và UAV chiến đấu cỡ lớn cho các nhiệm vụ tấn công chính xác, tiếp tế và yểm trợ tiền tuyến liên tục.
Về thông số kỹ thuật, MB01 có khối lượng cất cánh tối đa 126 kg, khối lượng rỗng 76 kg và tải trọng hữu ích 50 kg, theo dữ liệu công bố tại triển lãm. Máy bay đạt độ cao bay 2.000 m, tầm hoạt động 20 km và thời gian bay liên tục 120 phút, gấp 3 - 4 lần các UAV ném bom hạng nặng chạy pin truyền thống. Bí quyết nằm ở động cơ xăng 2 thì công suất 27 mã lực thay vì pin nội bộ, đem lại lợi thế lớn về thời gian trên mục tiêu nhưng cũng đi kèm hạn chế. Tín hiệu âm thanh và nhiệt cao hơn, yêu cầu bảo dưỡng phức tạp hơn. Kích thước khi gấp gọn 1.400 x 1.400 x 1.450 mm cho phép vận chuyển bằng xe tải nhẹ, không cần hạ tầng sân bay chuyên dụng. Dải nhiệt độ vận hành âm 20°C đến 60°C đảm bảo khả năng tác chiến trong môi trường khắc nghiệt.
Về cảm biến, MB01 mang tổ hợp quang - điện tử với camera có độ phân giải cao, zoom quang học 40x; camera hồng ngoại với ống kính 19 mm; và máy đo xa laser tầm trên 1.200 m. Tổ hợp này đủ để xác định và xác minh mục tiêu là công sự, xe cơ giới, vị trí súng cối hoặc kho hậu cần trước khi thả bom. Hệ thống tải trọng có cơ cấu mang nặng 55 kg, dây cáp 30 m và bộ ném bom tự động, tuy chưa rõ loại đạn cụ thể.
Trong tương quan thị trường, MB01 nằm giữa UAV ném bom chiến trường cỡ nhỏ và UAV chở hàng hạng nặng. So với drone Vampire của Ukraine có tải nhỏ hơn và Malloy T-150 của Anh tải khoảng 68 kg nhưng chuyên chở hàng, MB01 có lợi thế kết hợp cả vận tải lẫn ném bom. Tuy nhiên, Army Recognition lưu ý chưa có quân đội nào được xác nhận là khách hàng của MB01, và giá trị thực tế phụ thuộc vào việc công ty TEUSAN có chứng minh được độ chính xác lặp lại của cơ cấu thả bom, ổn định bay khi mang tải tối đa, khả năng kháng nhiễu điện tử và tích hợp an toàn với đạn dược tiêu chuẩn hay không.
