TP.HCM đề xuất cưỡng chế di dời chung cư cũ khi trên 75% cư dân đã chuyển đi

Đề xuất cơ chế cưỡng chế di dời chung cư cũ

Sở Xây dựng TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của HĐND TP.HCM về cơ chế, chính sách cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, thực hiện điểm a, điểm c khoản 2 Điều 12 Luật Phát triển đô thị.

Theo dự thảo, các khu vực được xem xét cải tạo, chỉnh trang đô thị gồm nơi có công trình xuống cấp, nguy hiểm, có nguy cơ sập đổ hoặc không bảo đảm quy chuẩn về kết cấu, khoảng cách an toàn phòng cháy, chữa cháy. Những khu vực có cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân hoặc có công trình thuộc diện phải di dời cũng nằm trong diện xem xét.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế cưỡng chế di dời phục vụ cải tạo, xây dựng lại chung cư. Dự thảo đề xuất UBND cấp xã quyết định cưỡng chế khi trên 75% chủ sở hữu hoặc người sử dụng nhà chung cư đã di dời theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được phê duyệt.

Đối với khiếu nại liên quan đến phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, UBND cấp xã tiếp nhận và giải quyết đơn trong thời hạn tối đa 2 tháng kể từ ngày phê duyệt phương án. Sau thời hạn này, chủ sở hữu hoặc người sử dụng nhà chung cư phải chấp hành việc cưỡng chế di dời theo quy định tại dự thảo.

Về tổ chức thực hiện, UBND cấp xã được đề xuất giao nhiệm vụ lập kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư, lựa chọn chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án nằm trong địa giới một đơn vị hành chính cấp xã.

Dự thảo cũng đưa ra cơ chế hỗ trợ đối với các trường hợp bị ảnh hưởng bởi dự án. Người dân không đủ điều kiện tái định cư được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại TPHCM mà không phải bốc thăm, không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập theo quy định hiện hành.

Sau khi thanh toán đủ tiền mua nhà, người dân được phép bán lại theo cơ chế thị trường. Nhà ở này được đề xuất công nhận quyền sở hữu đầy đủ như nhà ở thương mại.

Với người thuê nhà ở cũ thuộc tài sản công lựa chọn nhận hỗ trợ bằng tiền để tự lo chỗ ở mới, mức hỗ trợ dự kiến tương ứng 60% giá trị đất và 60% giá trị nhà đang thuê. Chủ đầu tư có trách nhiệm bồi thường cho Nhà nước 40% giá trị căn nhà, gồm tiền nhà và tiền đất. Giá trị được xác định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ bồi thường và hỗ trợ người thuê, chủ đầu tư không phải bố trí căn hộ tái định cư cho trường hợp này, đồng thời được kinh doanh căn hộ tại dự án theo giá thương mại.

Đối với phần diện tích đất, diện tích sàn xây dựng sử dụng chung còn lại sau khi phân bổ trong quá trình bán hóa giá căn hộ chung cư, dự thảo đề xuất chủ đầu tư không phải bồi thường cho Nhà nước, kể cả khi chung cư còn tồn tại hoặc đã bị phá dỡ.

Đề xuất hỗ trợ 50% chi phí hạ tầng, di dời chung cư

Dự thảo nghị quyết đề xuất Nhà nước hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư, nhưng mức hỗ trợ không quá 10 tỷ đồng/dự án.

Các hạng mục được xem xét hỗ trợ gồm hệ thống giao thông, cung cấp năng lượng, chiếu sáng công cộng, thông tin liên lạc, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn và vệ sinh công cộng. Hạ tầng kỹ thuật bên trong tòa nhà không thuộc diện hỗ trợ.

Ngoài chi phí hạ tầng, Nhà nước dự kiến hỗ trợ 50% kinh phí tổ chức di dời, cưỡng chế di dời theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Chủ đầu tư được nhận hỗ trợ sau khi hoàn thành phương án di dời, cưỡng chế di dời đã được phê duyệt.

Về nguồn vốn, dự thảo đề xuất UBND cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương để bố trí vốn cho Công ty Đầu tư tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) đầu tư xây dựng hoặc hỗ trợ lãi suất cho các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư trên địa bàn.

Đối với người dân bị ảnh hưởng, dự thảo đề xuất hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng cho mỗi lao động và cho vay vốn ưu đãi tương đương 36 tháng lương tối thiểu vùng/hộ. Trường hợp phải di dời mồ mả, mức hỗ trợ dự kiến là 10 triệu đồng/mộ.

Các công trình có giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc được đề xuất hỗ trợ kiểm định, đánh giá chất lượng và bảo tồn. Với chung cư cũ xây dựng trước năm 1994 có sở hữu hỗn hợp, TP.HCM có thể bố trí ngân sách sửa chữa phần diện tích sử dụng chung nhằm bảo đảm an toàn công trình.

Bên cạnh đó, thành phố dự kiến áp dụng thêm cơ chế phát triển khu đô thị mới, khu nhà ở hỗn hợp trong các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị để tạo quỹ nhà ở xã hội, nhà tái định cư, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại.

TP.HCM có thể điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất, cơ cấu nhà ở và các chỉ tiêu quy hoạch nếu đáp ứng yêu cầu về hạ tầng. Việc khai thác không gian ngầm và không gian trên cao cũng được đề xuất nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất.

Các cơ chế trên hiện nằm trong dự thảo đang được lấy ý kiến. Việc áp dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung nghị quyết được HĐND TP.HCM xem xét, thông qua và các quy định có liên quan.