TP.HCM dồn sức khơi dòng vốn công, tháo nút thắt dự án

TP.HCM đang triển khai hàng loạt giải pháp để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, trong bối cảnh tổng kế hoạch vốn được giao ở mức rất lớn, gần 148.000 tỷ đồng. Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục, giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế và hoàn thiện hạ tầng đô thị.

Theo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường về tình hình triển khai các dự án và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, thành phố xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn bộ hệ thống quản lý dự án, các sở chuyên ngành, quận huyện và các chủ đầu tư.

Sở Tài chính TP.HCM thông tin, đến nay thành phố đã giải ngân khoảng 12.928 tỷ đồng, tương đương 8,8% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao, ở mức 147.599 tỷ đồng. Riêng phần vốn dành cho bồi thường, giải phóng mặt bằng đạt 7.894 tỷ đồng, tương đương 23,24% kế hoạch, cho thấy tín hiệu tích cực hơn so với cùng kỳ năm 2025.

Dù vậy, tiến độ giải ngân đầu năm vẫn đang đối mặt với nhiều lực cản. Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là việc sắp xếp lại hệ thống quản lý dự án đầu tư xây dựng của thành phố làm phát sinh thêm nhiều thủ tục liên quan đến bàn giao hồ sơ, tổ chức nhân sự, quản lý con dấu và điều chỉnh thông tin chủ đầu tư. Đây là những khâu có thể làm chậm quá trình hoàn thiện hồ sơ, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ phân bổ và giải ngân vốn.

Ngoài ra, không ít dự án vẫn gặp vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật. Bên cạnh đó, thị trường vật liệu xây dựng còn có biến động, nguồn cung chưa thật sự ổn định, khiến việc tổ chức thi công một số công trình có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Trước thực tế này, lãnh đạo TP.HCM yêu cầu các đơn vị quán triệt mục tiêu giải ngân quý 1 năm nay phải đạt từ 15% trở lên, đồng thời phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn cả năm. Thành phố nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cần được theo dõi sát tiến độ và kiểm điểm trách nhiệm thường xuyên.

Đáng chú ý, việc tổ chức thực hiện phải tuân thủ nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Yêu cầu này cho thấy TP.HCM đang muốn siết chặt kỷ luật điều hành, tránh tình trạng chồng chéo, đùn đẩy hoặc chậm xử lý hồ sơ giữa các đơn vị liên quan.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác được thành phố đặt ra là khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, xây dựng để bảo đảm đủ điều kiện phân bổ hết khoảng 18.400 tỷ đồng vốn dự phòng ngay trong tháng 3. Đây là khoản vốn lớn, nếu được phân bổ kịp thời sẽ tạo thêm dư địa đẩy nhanh tiến độ hàng loạt công trình trong những tháng tới.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục dự án, xác định rõ những công trình trọng điểm, từ đó xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng, từng quý, 6 tháng và cả năm, gửi Sở Tài chính trước ngày 10/3. Cách làm này nhằm kiểm soát tiến độ sát hơn, đồng thời tạo căn cứ để thành phố điều hành vốn linh hoạt, ưu tiên cho những dự án có khả năng triển khai tốt.

Trong phân công cụ thể, UBND TP.HCM giao Sở Tài chính chủ trì tham mưu kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của toàn thành phố, phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện các thủ tục cần thiết để trình HĐND TP.HCM phân bổ toàn bộ số vốn dự phòng trong tháng 3.

Sở Xây dựng được giao theo dõi chặt diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, kịp thời đề xuất giải pháp bảo đảm nguồn cung cho các dự án, đồng thời rà soát danh mục công trình trọng điểm và nghiên cứu các biện pháp hỗ trợ thi công. Trong đó, phương án bố trí “luồng xanh” cho vận chuyển vật liệu được đặt ra như một giải pháp để tránh đứt gãy nguồn cung, nhất là với các dự án hạ tầng quy mô lớn đang cần đẩy nhanh tiến độ.

Trong khi đó, Sở Nông nghiệp - Môi trường tập trung xử lý các vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đồng thời xây dựng kế hoạch giải ngân vốn bồi thường giải phóng mặt bằng năm 2026. Đây là một trong những khâu then chốt, bởi nhiều dự án hạ tầng lớn chỉ có thể tăng tốc khi mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ.

Việc TP.HCM quyết liệt thúc giải ngân đầu tư công trong năm 2026 không chỉ nhằm sử dụng hiệu quả nguồn vốn đã được giao, mà còn gắn với mục tiêu lớn hơn là tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, hoàn thiện hệ thống hạ tầng và cải thiện năng lực kết nối đô thị. Trong bối cảnh thành phố đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn, từ giao thông, chỉnh trang đô thị đến hạ tầng kỹ thuật, tốc độ giải ngân sẽ là một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh hiệu quả điều hành.

Với yêu cầu rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả, TP.HCM đang phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm đưa dòng vốn đầu tư công đi nhanh hơn vào công trình thực tế, thay vì nằm chờ trong kế hoạch. Nếu các nút thắt về thủ tục, mặt bằng và vật liệu được tháo gỡ đúng lúc, đầu tư công sẽ tiếp tục là một động lực quan trọng cho tăng trưởng của thành phố trong năm nay.