TP.HCM giữ mức chi 1,5 triệu đồng cho Hội đồng sáng kiến: Có theo kịp thực tế?
Dự thảo nghị quyết mới của TP.HCM được kỳ vọng tạo hành lang pháp lí thống nhất cho hoạt động sáng kiến sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Tuy nhiên, việc tiếp tục giữ nguyên mức chi đã áp dụng từ năm 2019 dù nhiều kiến nghị nên điều chỉnh. Điều này đặt ra câu hỏi liệu chính sách có đủ sức khuyến khích đổi mới sáng tạo trong bối cảnh mới?
Mức chi đã lạc hậu?
Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến nhất là mức chi cho Hội đồng sáng kiến. Theo dự thảo, mỗi buổi họp Hội đồng được chi 1,5 triệu đồng; Chủ tịch Hội đồng nhận 500.000 đồng, Phó Chủ tịch, Ủy viên và Thư ký 200.000 đồng/người, các thành phần khác 100.000 đồng/người.
Tuy nhiên, nhiều địa phương cho rằng mức chi này không còn phù hợp sau nhiều năm áp dụng. Trong đó, UBND xã Trừ Văn Thố nhận định mức hỗ trợ 200.000 đồng cho Ủy viên Hội đồng khó tương xứng với khối lượng công việc và mặt bằng chi phí hiện nay. Đặc biệt khi cần mời các chuyên gia trong lĩnh vực y tế, giáo dục, kỹ thuật tham gia thẩm định các sáng kiến có hàm lượng chuyên môn cao. UBND xã Trừ Văn Thố kiến nghị nâng mức chi lên 300.000- 400.000 đồng/người/buổi để phản ánh đúng giá trị lao động chất xám và nâng cao trách nhiệm của thành viên Hội đồng.
Tương tự, UBND phường Thới An đề xuất bổ sung chế độ hỗ trợ đối với Tổ Thư ký giúp việc Hội đồng sáng kiến. Theo một cán bộ phường: "Đây là lực lượng trực tiếp tổng hợp hồ sơ, chuẩn bị tài liệu và hoàn thiện thủ tục trước, trong và sau quá trình xét duyệt". Tuy nhiên, Sở KH – CN không tiếp thu với lý do nội dung này không thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị quyết.
Trong khi đó, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn đề nghị nâng mức hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm về sáng kiến. Lý do đưa ra, mức hỗ trợ 10 triệu đồng hiện khó đáp ứng chi phí vận chuyển thiết bị, lắp dựng gian hàng và giới thiệu các giải pháp công nghệ. Song, cơ quan soạn thảo cho rằng, đây chỉ là khoản hỗ trợ mang tính khuyến khích, không nhằm bao cấp toàn bộ chi phí và việc phân loại mức hỗ trợ theo quy mô sẽ làm phát sinh thêm thủ tục.
Nhiều kiến nghị chưa được tiếp thu
Ngoài vấn đề kinh phí, nhiều cơ quan cũng đề nghị làm rõ các quy định để thuận lợi khi triển khai.
Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn kiến nghị bổ sung quy định về nguồn kinh phí dành cho doanh nghiệp, cho phép sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ hoặc hạch toán vào chi phí hợp lí khi thực hiện hoạt động sáng kiến.
Tuy nhiên, Sở KH – CN “bác bỏ” vì cho rằng nội dung đã được điều chỉnh bởi pháp luật chuyên ngành về khoa học, công nghệ và thuế nên không thuộc phạm vi của nghị quyết.
Học viện Cán bộ TP.HCM đề nghị quy định cụ thể nguyên tắc hỗ trợ đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên nhằm tạo thuận lợi cho việc lập dự toán. Đề xuất này cũng không được tiếp thu do cơ quan soạn thảo muốn giữ tính linh hoạt theo khả năng cân đối ngân sách hằng năm.
Trong khi đó, phường Tân Uyên đề nghị quy định cụ thể số lượng hồ sơ trong mỗi đợt lấy ý kiến bằng văn bản hoặc trên môi trường điện tử để tránh lúng túng khi lập dự toán và thanh quyết toán. Văn phòng UBND TP.HCM cho rằng cần làm rõ cơ sở pháp lí của hình thức lấy ý kiến điện tử nhằm bảo đảm thống nhất khi áp dụng. Sau rà soát, Sở KH - CN nghệ đã quyết định loại bỏ nội dung chi cho hình thức lấy ý kiến mở rộng này theo góp ý của Sở Tư pháp.
Ở chiều ngược lại, một số góp ý đã được tiếp thu. Lãnh đạo Sở Tư pháp đề nghị sửa phạm vi áp dụng từ “trên địa bàn TP.HCM” thành “thuộc phạm vi quản lý của TP.HCM” để tránh hiểu nhầm đối với cơ quan Trung ương. Lãnh đạo Sở Y tế kiến nghị loại bỏ các nội dung liên quan đến nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tránh chồng chéo với Nghị quyết 24/2026/NQ-HĐND. Các nội dung này đều đã được chỉnh sửa trong dự thảo.
Việc giữ nguyên mức chi cho thấy cơ quan soạn thảo ưu tiên bảo đảm tính thống nhất với quy định của Trung ương và khả năng cân đối ngân sách. Tuy nhiên, trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước, câu chuyện về một cơ chế tài chính đủ sức khuyến khích người làm sáng kiến, nhất là đội ngũ chuyên gia tham gia thẩm định, có lẽ vẫn sẽ tiếp tục được đặt ra khi HĐND thành phố xem xét dự thảo nghị quyết này.
