TP.HCM: Hơn 90% người tâm thần nặng sẽ được cứu chữa như nào trong 5 năm tới?
Ngành y tế và an sinh xã hội TP.HCM vừa kích hoạt chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2030, cam kết đồng hành và không bỏ lại người tâm thần, trẻ tự kỉ giữa áp lực của một siêu đô thị.
Chính quyền và các cơ quan chức năng TP.HCM đã chính thức kích hoạt chiến lược toàn diện nhằm trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí và trẻ em tự kỉ giai đoạn 2026 - 2030. Bước đi mang tính bước ngoặt này được kì vọng sẽ thiết lập một mạng lưới bảo vệ khép kín, mở ra tương lai mới cho những mảnh đời dễ bị tổn thương nhất.
Cam kết nhân văn "không để ai bị bỏ lại phía sau"
Mục tiêu cốt lõi của đề án hành động này là tối ưu hóa tỉ lệ tiếp cận dịch vụ y tế và an sinh cho các nhóm đối tượng yếu thế. Hệ thống thành phố đặt chỉ tiêu phấn đấu đưa khoảng 80% người tâm thần, trẻ em tự kỉ và người rối nhiễu tâm trí được tiếp cận các giải pháp chăm sóc sức khỏe đa dạng.
Riêng đối với nhóm đối tượng có nguy cơ cao, thành phố cam kết tiếp nhận, chăm sóc và phục hồi chức năng luân phiên cho ít nhất 90% người tâm thần nặng có hành vi nguy hiểm, đồng thời tiếp nhận 100% người tâm thần lang thang vào các cơ sở trợ giúp xã hội.
Bên cạnh người trưởng thành, công tác sàng lọc sớm cho thế hệ mầm non cũng nhận được sự đầu tư quy mô. Thành phố kì vọng đạt tỉ lệ 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được phát hiện sớm các dạng khuyết tật phổ tự kỉ để kịp thời can thiệp y khoa và giáo dục đặc biệt.
Ông Nguyễn Tăng Minh – Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nhận định, sức khỏe tinh thần của người dân là thước đo quan trọng cho sự phát triển bền vững của một siêu đô thị. Do đó, việc triển khai một kế hoạch dài hơi với những con số mục tiêu cụ thể chính là hành động quyết liệt nhằm củng cố hệ thống an sinh, tạo điểm tựa phục hồi tốt nhất cho những bệnh nhân chịu nhiều thiệt thòi.
Phòng tuyến y tế cơ sở và phác đồ điều trị đa mô thức cho bệnh nhân tâm thần
Để hiện thực hóa những mục tiêu kể trên, ông Nguyễn Tăng Minh cho biết, thành phố lựa chọn giải pháp nâng cao năng lực toàn diện cho tuyến y tế cơ sở. Các trạm y tế xã, phường, thị trấn sẽ đóng vai trò như những lá chắn đầu tiên, trực tiếp thực hiện công tác sàng lọc, theo dõi và quản lí liên tục người bệnh ngay tại địa phương. Chuỗi dịch vụ được thiết kế khép kín, xâu chuỗi chặt chẽ từ khâu chẩn đoán ban đầu cho đến giai đoạn điều trị chuyên sâu và phục hồi chức năng dài hạn.
Chiến lược cứu chữa trong 5 năm tới cũng ghi nhận sự linh hoạt khi kết hợp giữa y học hiện đại với y học cổ truyền. Việc đẩy mạnh các phương pháp trị liệu không dùng thuốc giúp tối ưu hóa độ an toàn cho người bệnh.
"Để giải quyết bài toán khoảng cách địa lí và sự chênh lệch năng lực chuyên môn, giải pháp khám chữa bệnh từ xa (telehealth) sẽ được ứng dụng mạnh mẽ để hỗ trợ hội chẩn trực tiếp giữa các chuyên gia tuyến đầu với nhân sự tại cơ sở", ông Minh cho biết thêm.
Về mặt tổ chức kĩ thuật, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM được tin tưởng giao vai trò đầu mối chủ trì. Đơn vị này sẽ phối hợp chặt chẽ với Bệnh viện Tâm thần Thành phố cùng các bệnh viện chuyên khoa nhi, đa khoa để xây dựng tài liệu chuyên môn và chuyển giao kĩ thuật đồng bộ cho toàn hệ thống.
Mô hình bảo trợ kiểu mới và nguồn lực chuyển đổi số
Theo ông Nguyễn Tăng Minh, điểm nhấn mang tính đột phá của đề án lần này nằm ở việc nâng cấp các cơ sở bảo trợ xã hội tổng hợp theo các tiêu chuẩn chuẩn hóa. Tại các phân khu chức năng chuyên biệt, người bệnh không chỉ được điều trị y tế thuần túy mà còn được tiếp cận các liệu pháp tiên tiến như trị liệu tâm lí, vật lí trị liệu và lao động trị liệu. Định hướng dài hạn của thành phố là tổ chức hướng nghiệp, dạy nghề phù hợp để bệnh nhân tìm lại giá trị bản thân và tự tin tái hòa nhập cộng đồng.
Yếu tố con người và công nghệ cũng được xem là chìa khóa then chốt quyết định sự thành bại của chiến lược. Ngành chức năng đặt mục tiêu đào tạo chuyên sâu kĩ năng lâm sàng tâm thần học cho phần lớn cán bộ, nhân viên y tế và cộng tác viên công tác xã hội.
Song song đó, các gia đình có người bệnh cũng được tập huấn kiến thức chăm sóc tại nhà để trở thành cánh tay nối dài của hệ thống. Toàn bộ dữ liệu quản lí, thống kê sẽ được số hóa đồng bộ trên các nền tảng công nghệ hiện đại, đảm bảo phân quyền bảo mật tuyệt đối thông tin sức khỏe của bệnh nhân.
Đánh giá về nguồn lực thực hiện, ông Nguyễn Tăng Minh nhấn mạnh, bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước được đầu tư đồng bộ, thành phố sẽ đẩy mạnh phương thức xã hội hóa, huy động sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm.
Sự đồng hành của toàn xã hội kết hợp với nền tảng công nghệ số sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp TP.HCM kiến tạo một môi trường sống an toàn và nhân văn - nơi mọi bệnh nhân tâm thần và trẻ tự kỉ đều có cơ hội được chữa lành.
.jpg)
