TP.HCM lần đầu công bố báo cáo hệ sinh thái khởi nghiệp

Báo cáo được thực hiện dưới sự chủ trì của Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), Thạc sĩ Nguyễn Minh Hiếu làm chủ nhiệm, dưới sự nghiệm thu của Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Minh Hiếu, nhóm nghiên cứu đã tập trung tổng hợp, phân tích và đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp theo nhiều trụ cột: doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư, tổ chức trung gian, cơ sở giáo dục, chính sách hỗ trợ, hạ tầng, truyền thông và văn hóa khởi nghiệp. Từ đó, nhóm xây dựng bộ khung báo cáo và các chỉ số theo dõi định kỳ, cho phép so sánh với các đô thị trong và ngoài nước, đồng thời phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế của Startup Genome, StartupBlink hay OECD.

Cơ sở dữ liệu định lượng và định tính liên quan đến hệ sinh thái khởi nghiệp TP.HCM đã được cập nhật, bao gồm số lượng doanh nghiệp, quỹ đầu tư, chính sách hỗ trợ, kết quả khảo sát chuyên gia và đánh giá từ cộng đồng khởi nghiệp. Đây là tài liệu khoa học quan trọng, vừa có tính thực tiễn vừa đảm bảo minh bạch, khách quan, giúp các cơ quan chức năng có thêm căn cứ trong việc hoạch định chính sách.

Dữ liệu ban đầu cho thấy TP.HCM hiện có khoảng 1.588 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 67 tổ chức trung gian, 70 quỹ đầu tư và 70 trường đại học, viện nghiên cứu tham gia hệ sinh thái. Trong đó, thương mại điện tử với 283 doanh nghiệp và công nghệ tài chính (Fintech) với 213 doanh nghiệp chiếm ưu thế, khẳng định vai trò của TP.HCM như trung tâm Fintech lớn nhất cả nước. Ngoài ra, các lĩnh vực tiềm năng như SaleTech, EdTech, nông nghiệp công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng bắt đầu ghi nhận sự hiện diện.

Tuy nhiên, hệ sinh thái khởi nghiệp vẫn còn nhiều thách thức. Nguồn vốn đầu tư chưa tương xứng khi năm 2024, tổng vốn gọi được tại TP.HCM chỉ đạt khoảng 5 triệu USD, trong khi con số toàn quốc là 84 triệu USD. Tỷ lệ startup giai đoạn đầu còn thấp, chỉ khoảng 31% tiếp cận được các nguồn lực hỗ trợ dù phần lớn đều biết đến chính sách. Điều này cho thấy nhu cầu hoàn thiện dữ liệu và tăng cường cơ chế hỗ trợ vẫn hết sức cấp thiết.

Để khắc phục hạn chế, nhóm nghiên cứu đề xuất lộ trình ba năm từ 2025 - 2027 nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu và hệ thống đo lường. Năm 2025 tập trung xây dựng khung báo cáo và thu thập dữ liệu sơ bộ; năm 2026 bổ sung dữ liệu và bắt đầu đo lường theo nhóm chỉ số trọng tâm; đến 2027, cơ sở dữ liệu sẽ hoàn thiện, phục vụ triển khai chính sách và hoạt động hỗ trợ dựa trên phân tích dữ liệu tích lũy.

Theo ông Hiếu, đây không chỉ là công trình khoa học mà còn là công cụ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của hệ sinh thái khởi nghiệp Thành phố, góp phần thực hiện các nghị quyết lớn của Quốc hội và Trung ương, hướng tới mục tiêu đưa TP.HCM trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra hai nhóm kiến nghị lớn. Thứ nhất, nâng cao chất lượng báo cáo thường niên, cải thiện dữ liệu, xây dựng cơ chế tài chính bền vững, phát triển năng lực phân tích và truyền thông. Thứ hai, ban hành các chính sách phát triển hệ sinh thái, tăng cường hạ tầng và nền tảng công nghệ, thu hút nguồn lực xã hội, phát triển nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Với vai trò đơn vị tham mưu và kết nối, SIHUB sẽ triển khai các kiến nghị thông qua chương trình thí điểm như huấn luyện khởi nghiệp quy mô nhỏ, vận hành quỹ hỗ trợ vốn hạn chế, sau đó mở rộng trên toàn Thành phố nếu đạt hiệu quả. Đồng thời, SIHUB phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan để biến các kiến nghị thành hành động cụ thể, gắn với mục tiêu dài hạn.

Báo cáo lần này không chỉ khẳng định quyết tâm xây dựng môi trường khởi nghiệp minh bạch, hấp dẫn và ổn định mà còn góp phần đưa TP.HCM trở thành điểm đến hàng đầu của các nhà đầu tư quốc tế. Đây là bước đi chiến lược, từng bước củng cố vị thế thành phố như trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á.