TP.HCM lệnh 'truy vết' tối khẩn gần 60 phường xã có tỉ lệ khám sức khỏe chạm đáy
Sở Y tế TP.HCM vừa phát lệnh kiểm tra khẩn cấp tại 59 phường, xã có tỉ lệ khám sức khỏe toàn dân dưới 40%, xuất hiện nhiều "vùng trũng" ngay trung tâm.
Chiều 5/10 Sở Y tế TP.HCM cho biết toàn thành phố đã vượt mốc 5,7 triệu lượt khám sức khỏe toàn dân. Dù đạt được những bước tiến dài trong chiến lược y tế dự phòng, ngành y tế thành phố vẫn đang đối mặt với bài toán nan giải khi còn gần 60 phường, xã có tỉ lệ bao phủ dưới 40%. Thực trạng này đã tạo ra những "vùng trũng" y tế cần phải tập trung tháo gỡ khẩn cấp.
Thực trạng phân hóa và những "vùng trũng" y tế cơ sở
Theo số liệu cập nhật mới nhất từ Sở Y tế TP.HCM tính đến 9 giờ ngày 5/10/2026, toàn thành phố đã ghi nhận tổng cộng 5.747.043 trường hợp hoàn thành khám sức khỏe và sàng lọc bệnh sớm. Đây là chiến dịch y tế có quy mô lớn chưa từng có, đánh dấu bước chuyển dịch mang tính chiến lược từ mô hình "chữa bệnh" truyền thống sang "phòng bệnh" chủ động.
Điểm sáng lớn nhất của chiến dịch thuộc về khối giáo dục với tỉ lệ học sinh tham gia đạt mức ấn tượng 85,4%. Kết quả này minh chứng cho sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường cùng hệ thống y tế cơ sở.
Tuy nhiên, bức tranh tổng thể lại đang bộc lộ sự phân hóa sâu sắc theo từng địa bàn. Trong khi toàn thành phố có 69 trên tổng số 168 phường, xã đã cán mốc tỉ lệ cộng dồn từ 50% trở lên, thì áp lực lại đè nặng lên các khu vực còn lại khi có đến 59 địa phương ghi nhận tỉ lệ tham gia dưới mức 40%.
Đáng lo ngại hơn, trong nhóm chậm tiến độ này, có 50 địa phương đang dậm chân ở mức từ 30% đến dưới 40%. Nghiêm trọng nhất là 9 phường ghi nhận mức đáy dưới 30% diện bao phủ, rải rác từ các khu vực trung tâm sầm uất cho đến vùng ven gồm: Vĩnh Hội, Phú Thạnh, Tân Sơn Nhất, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Chánh Hưng, An Lạc, Bình Trị Đông và Bình Cơ. Sự thụt lùi của các địa bàn này vô hình trung tạo ra những lỗ hổng trong mạng lưới y tế dự phòng, khiến người dân chưa được tiếp cận quyền lợi tầm soát bệnh tật một cách công bằng.
Thay đổi phương thức tiếp cận người dân
Đánh giá về thực trạng trên, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, nguyên nhân cốt lõi khiến nhiều địa phương rơi vào "vùng trũng" không hẳn nằm ở năng lực chuyên môn của trạm y tế, mà bắt nguồn từ phương thức tiếp cận người dân chưa linh hoạt.
Đặc thù đô thị của TP.HCM với mật độ dân cư biến động lớn cùng nhịp sống bận rộn khiến khối lao động tự do, công nhân và sinh viên rất khó sắp xếp thời gian đi khám trong giờ hành chính. Thực tế chứng minh, tỉ lệ khám ở nhóm người lao động hiện chỉ đạt 23% và nhóm sinh viên dừng lại ở mức 20,9%.
“Để nhanh chóng lấp đầy các khoảng trống này, lãnh đạo các địa phương thuộc nhóm dưới 40% cần tăng cường rà soát cụ thể những nhóm dân cư chưa được khám, xác định các vướng mắc và tổ chức hình thức khám phù hợp để tăng khả năng tiếp cận”, ông Thượng chỉ đạo.
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM nhấn mạnh, các địa phương không thể ngồi chờ người dân tự tìm đến trạm y tế. Thay vào đó, phải chủ động thiết kế các mô hình khám lưu động, tổ chức thăm khám vào các khung giờ linh hoạt như buổi tối hoặc ngày cuối tuần. Việc mang dịch vụ y tế đến tận các khu trọ, nhà máy, giảng đường sẽ giúp hoạt động này phù hợp với nhịp điệu sinh hoạt của từng nhóm đối tượng.
Siết chặt kỉ luật chuyên môn và chuẩn hóa dữ liệu số
Song song với mục tiêu gia tăng số lượng người tham gia, bài toán kiểm soát chất lượng và tính chính xác của dữ liệu cũng được đặt lên hàng đầu. Kể từ ngày 1/10/2026, Sở Y tế TP.HCM đã thành lập và đồng loạt ra quân 15 Tổ đánh giá chất lượng công tác khám sức khỏe toàn dân. Lực lượng này có nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra đột xuất từ các bệnh viện công lập, trung tâm y tế khu vực cho đến hệ thống các phòng khám đa khoa tư nhân.
Lãnh đạo Sở Y tế khẳng định, chiến dịch khám sức khỏe toàn dân không phải là một phong trào lấy thành tích bề nổi. Số liệu thu về phải là "số liệu sạch", phản ánh đúng thực trạng lâm sàng của người dân để phục vụ xây dựng Hồ sơ sức khỏe điện tử dùng chung. Do đó, bất kì biểu hiện lơ là, sai sót nào trong quy trình tiếp đón, thao tác kĩ thuật hay lập hồ sơ đều sẽ bị chấn chỉnh nghiêm khắc.
Trong số 14 cơ sở y tế đầu tiên hoàn tất thẩm định, ngành y tế đã phân loại cụ thể với 5 đơn vị đạt chuẩn loại A và 9 đơn vị xếp loại B. Những cái tên tiên phong đạt chất lượng tối ưu bao gồm: Bệnh viện Lê Văn Thịnh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây và Bệnh viện Đa khoa Bình Dương. Qua công tác kiểm tra, các đoàn chuyên gia của Sở cũng đã trực tiếp hướng dẫn các đơn vị khắc phục điểm nghẽn về tốc độ đồng bộ dữ liệu lên hệ thống.
Đặc biệt, Sở Y tế đã phát lệnh cảnh báo đối với hiện tượng "nghẽn dữ liệu ghi nhận" tại một số địa phương, nơi nhóm dữ liệu lỗi này đang chiếm tới hơn 40% số lượng cộng dồn. Sở chỉ đạo các trạm y tế phải khẩn trương đối chiếu thông tin, chuẩn hóa và làm sạch toàn bộ dữ liệu thô trước khi tích hợp vào hệ thống số hóa quốc gia. Đây được xem là chiếc chìa khóa sống còn nhằm đảm bảo nguồn tài nguyên dữ liệu y tế số luôn tin cậy, vững chắc; làm bệ phóng nâng cao chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh cho mọi công dân thành phố trong kỉ nguyên mới.
