TP.HCM muốn nhà máy xuất khẩu dùng tối thiểu 30% năng lượng tái tạo
TP.HCM thực hiện chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu giữ vai trò trung tâm xuất nhập khẩu và thành đầu mối trung chuyển hàng hóa của Đông Nam Á.
Xuất nhập khẩu TP.HCM hướng tới thị trường giá trị cao
Theo đó, kim ngạch xuất khẩu của thành phố được đặt mục tiêu tăng bình quân 10-11% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Kim ngạch nhập khẩu dự kiến tăng 9-10% mỗi năm, đồng thời kiểm soát nhập siêu và hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững.
Đến năm 2030, nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo được định hướng chiếm trên 90% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, các mặt hàng có hàm lượng công nghệ trung bình và cao dự kiến đạt khoảng 70%.
Hiện nhóm hàng công nghiệp mới chiếm khoảng 75% tổng kim ngạch xuất khẩu. Như vậy, mục tiêu mới đòi hỏi quá trình chuyển dịch lớn sang điện tử, bán dẫn, vi mạch, máy móc, thiết bị, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng tái tạo và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Dệt may, da giày, gỗ, thép và sản phẩm hóa dầu vẫn được xác định là nhóm hàng quan trọng. Tuy nhiên, định hướng mới không dừng ở gia công. Thành phố muốn hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư thiết kế, xây dựng thương hiệu và mở kênh phân phối quốc tế, từng bước chuyển từ gia công sang sở hữu thương hiệu xuất khẩu.
Với nông, lâm, thủy sản, trọng tâm là tăng sản phẩm chế biến sâu, truy xuất được nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Các mặt hàng được định hướng gồm điều, cao su, hồ tiêu, cà phê, ca cao, gạo, thủy sản, cá cảnh, thực phẩm chế biến và sản phẩm Halal.
Đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu nâng tỉ trọng xuất khẩu sang châu Âu lên 17-18%, châu Mỹ lên 30%, trong khi châu Á còn khoảng 50%. Xuất khẩu sang các thị trường có hiệp định thương mại tự do dự kiến chiếm trên 75%, so với khoảng 60% năm 2024.
Thành phố dự kiến củng cố các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ mở rộng sang Trung Đông, Nam Á, Đông Âu, châu Phi, Mỹ Latinh và các thị trường Halal.
Xuất nhập khẩu TP.HCM đặt cược vào logistics xanh
Một nhóm mục tiêu quan trọng khác nằm ở logistics. TP.HCM muốn tỉ lệ hàng xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và cảng cạn trên địa bàn đạt trên 80% khi các dự án kết nối liên vùng đi vào vận hành theo kế hoạch.
Doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp thành phố được kì vọng tăng 13-16% mỗi năm. Ngành này được đặt mục tiêu đóng góp 8-10% GRDP, trong khi chi phí logistics so với GRDP giảm còn 11-14% vào năm 2030.
Để đạt mục tiêu, thành phố định hướng phát triển khu thương mại tự do thế hệ mới, trung tâm logistics thông minh, cảng trung chuyển quốc tế và sân bay hàng hóa. Hệ thống cảng dọc sông Sài Gòn, cảng cạn và các đầu mối vận tải sẽ được rà soát lại để hình thành chuỗi logistics liên vùng.
Thương mại điện tử xuyên biên giới được xác định là kênh tăng trưởng mới. Thành phố dự kiến hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các sàn quốc tế như Alibaba, Amazon, đồng thời đào tạo kỹ năng tiếp thị, bán hàng, quản trị dữ liệu và thanh toán điện tử.
Trong thủ tục hải quan, mục tiêu là nâng mức hài lòng của doanh nghiệp lên ít nhất 95%. Tỉ lệ tờ khai phải kiểm tra hồ sơ được định hướng không quá 30%, còn tỉ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa không quá 4,5%.
Đáng chú ý, chuyển đổi xanh được đưa thành điều kiện trực tiếp của hoạt động xuất khẩu. TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 30% năng lượng sử dụng tại các nhà máy sản xuất hàng xuất khẩu đến từ nguồn tái tạo như điện mặt trời áp mái và điện gió.
Mục tiêu 30% năng lượng tái tạo sẽ tạo sức ép đầu tư đáng kể, nhất là với doanh nghiệp nhỏ, ngành dệt may, da giày và chế biến. Chi phí lắp đặt, chứng nhận và chuyển đổi công nghệ có thể tăng trong ngắn hạn, nhưng đây là điều kiện ngày càng khó tránh khi các thị trường lớn siết tiêu chuẩn phát thải.
TP.HCM muốn chuyển mô hình xuất khẩu từ tăng trưởng dựa vào sản lượng, gia công và lao động giá thấp sang công nghệ, thương hiệu, logistics và sản xuất xanh. Tuy nhiên, các chỉ tiêu chỉ khả thi khi hạ tầng được triển khai đúng tiến độ, thủ tục thực sự được cắt giảm và doanh nghiệp tiếp cận được vốn chuyển đổi.
