Tri thức mở lối cho nền nông nghiệp tương lai

Trong thế kỷ XXI, câu chuyện về nông nghiệp sẽ tập trung hơn về khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu, về việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, về công nghệ mới và về trách nhiệm bảo đảm nguồn lương thực an toàn cho một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

Những thách thức này đang đặt ra yêu cầu mới đối với mọi quốc gia. Biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Sự gia tăng dân số cùng những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu khiến an ninh lương thực trở thành một vấn đề có ý nghĩa chiến lược. Trong bối cảnh đó, khoa học và đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn bổ sung, mà trở thành nền tảng để xây dựng một nền nông nghiệp bền vững hơn.

Australia và Việt Nam là hai quốc gia có nhiều tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực này. Dù có sự khác biệt về điều kiện tự nhiên, quy mô sản xuất và hệ thống nông nghiệp, hai nước lại sở hữu những thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau. Australia có nền khoa học nông nghiệp phát triển, với thế mạnh về công nghệ sinh học, nghiên cứu giống cây trồng, quản lý tài nguyên, nông nghiệp chính xác và các giải pháp thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Trong khi đó, Việt Nam là quốc gia có nền nông nghiệp năng động, sở hữu nhiều vùng sản xuất quan trọng và kinh nghiệm thực tiễn phong phú trong phát triển cây trồng, thủy sản và chuỗi giá trị nông sản.

Sự kết hợp giữa năng lực nghiên cứu, công nghệ của Australia với kinh nghiệm sản xuất và tiềm năng phát triển của Việt Nam mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Trong nhiều năm qua, các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học của hai quốc gia đã triển khai nhiều chương trình hợp tác trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, khoa học thực phẩm, quản lý đất và nước, phát triển nông nghiệp bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu. Những kết quả đạt được không chỉ đóng góp cho cộng đồng khoa học mà còn hướng tới những ứng dụng thực tế trong sản xuất và đời sống.

Đóng góp quan trọng trong quá trình kết nối này là cộng đồng các nhà khoa học và chuyên gia Việt Nam đang làm việc tại Australia. Họ hiện diện tại nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, tham gia vào các lĩnh vực từ nông học, di truyền học, công nghệ thực phẩm đến trí tuệ nhân tạo và phát triển bền vững.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu chuyên môn, nhiều học giả Việt Nam tại Australia còn đóng vai trò kết nối giữa các tổ chức khoa học của hai nước, thúc đẩy trao đổi học thuật, hỗ trợ thế hệ nghiên cứu trẻ và mở rộng các cơ hội hợp tác quốc tế.

Từ nền tảng đó, Hiệp hội Trí Thức và Chuyên gia Việt Nam-Australia tại Tây Úc (VASEA-WA) sẽ tổ chức Diễn đàn Khoa học Australia - Việt Nam về Đổi mới Sáng tạo trong Nông nghiệp và An ninh Lương thực (Australia - Vietnam Symposium on Agricultural Innovation and Food Security 2026 (AVAS2026)) vào ngày 24/11 năm 2026 tại Boola Katitjin, Đại Học Murdoch, Perth, Tây Úc. Đây là hội thảo khoa học quốc tế được xây dựng nhằm kết nối các nhà nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, cơ quan quản lý, sinh viên và cộng đồng chuyên gia từ Australia, Việt Nam cùng nhiều quốc gia khác.

Điểm quan trọng của AVAS2026 nằm ở mục tiêu tạo dựng một diễn đàn hợp tác lâu dài, nơi các kết quả nghiên cứu có thể tiếp tục được phát triển thông qua đối thoại giữa nhiều bên liên quan. Chương trình hội thảo tập trung vào bốn lĩnh vực chính đang định hình tương lai của ngành nông nghiệp toàn cầu.

Thứ nhất là nông học, nông nghiệp bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bao gồm các giải pháp nâng cao năng suất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển hệ thống canh tác có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động môi trường.

Thứ hai là công nghệ sinh học thực vật, hệ gen (genomics) và sinh học tổng hợp, những lĩnh vực đang mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới trong việc cải thiện giống cây trồng, hiểu rõ đặc tính sinh học và phát triển các giải pháp nông nghiệp thế hệ mới.

Thứ ba là khoa học thực phẩm, dinh dưỡng và công nghệ mới, tập trung vào việc nâng cao chất lượng thực phẩm, giảm thất thoát sau thu hoạch và xây dựng hệ thống thực phẩm an toàn, bền vững.

Thứ tư là chuyển giao nghiên cứu, kinh doanh nông nghiệp và chính sách phát triển, hướng tới việc đưa các kết quả khoa học từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn sản xuất, đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách.

Bên cạnh các phiên trình bày khoa học, AVAS2026 sẽ có phiên thảo luận chuyên đề "Xây dựng quan hệ Úc-Việt cho đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp và an ninh lương thực" ("Building Australia - Vietnam Partnerships for Agricultural Innovation and Food Security”), các đại diện từ giới nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan cùng trao đổi về cách xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp. Hội thảo cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho thế hệ các nhà khoa học trẻ. Nghiên cứu sinh, học viên cao học và các nhà nghiên cứu đầu sự nghiệp sẽ có cơ hội trình bày công trình của mình, nhận phản hồi từ các chuyên gia và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế.

Thông qua AVAS2026, Ban Tổ chức mong muốn tạo ra một môi trường học thuật cởi mở, nơi các ý tưởng nghiên cứu có thể gặp gỡ những nhu cầu thực tiễn của xã hội. Hợp tác khoa học giữa các quốc gia là nhu cầu tất yếu. Australia và Việt Nam đang có cơ hội tiếp tục mở rộng những kết nối đã được xây dựng trong nhiều năm qua. Những hợp tác trong nghiên cứu, giáo dục và đổi mới sáng tạo hôm nay sẽ góp phần tạo nên nền tảng cho một nền nông nghiệp thích ứng hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn trong tương lai.

AVAS2026 là một bước tiếp nối trong hành trình đưa tri thức đến gần hơn với thực tiễn, nơi các nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tìm kiếm những giải pháp cho những vấn đề quan trọng của thời đại.