Triều Tiên ra mắt tên lửa siêu vượt âm, thách thức Patriot và THAAD

Theo Army Recognition, động thái này cho thấy bước tiến trong hiện đại hóa vũ khí, đồng thời đặt thêm sức ép lên mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ và đồng minh tại Đông Bắc Á.

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA cho biết Hwasong-11Ma thuộc cùng họ với tên lửa KN-23, vốn được so sánh với mẫu Iskander của Nga.

Thiết kế tối ưu, giữ nguyên khung cũ

Hwasong-11Ma tận dụng khung thân và động cơ nhiên liệu rắn của KN-23, nghĩa là Triều Tiên không phải thiết kế lại toàn bộ tên lửa mà chỉ thay đổi phần mũi, một phương án tiết kiệm rủi ro và tận dụng chuỗi cung ứng hiện có.

Phần đầu của Hwasong-11Ma được thiết kế lại thành khối lướt có dạng hình nêm, với các mặt phẳng vát giúp tạo lực nâng khi bay ở tốc độ cao. Nhờ cấu trúc này, đầu đạn có thể giữ ổn định và thay đổi hướng bay trong giai đoạn cuối của hành trình, tăng khả năng cơ động và độ chính xác khi tấn công mục tiêu.

Về quỹ đạo, Hwasong-11Ma được cho là bay theo đường cong thấp (depressed trajectory), nghĩa là quỹ đạo thấp hơn so với tên lửa đạn đạo thông thường. Khi đến giai đoạn cuối, đầu đạn có thể thực hiện thao tác đổi hướng hoặc thay đổi độ cao, gây khó khăn cho radar theo dõi và hệ thống dẫn đường đánh chặn.

Kết hợp các yếu tố như độ cao thấp, tốc độ cao và khả năng cơ động khiến việc đánh chặn trở nên phức tạp. Đặc biệt, ở tốc độ siêu vượt âm - trên Mach 5 (hơn 6.000km/giờ), đầu đạn chỉ mất vài chục giây để lao vào mục tiêu sau khi được phát hiện, làm thu hẹp đáng kể khả năng phản ứng của hệ thống phòng thủ đối phương.

Nếu Hwasong-11Ma đạt năng lực hoạt động thực tế, đây sẽ là một trong những loại tên lửa đạn đạo tầm ngắn (SRBM) đầu tiên của Triều Tiên sử dụng đầu đạn siêu vượt âm có khả năng cơ động trong khí quyển - xu hướng mà các cường quốc quân sự như Nga và Trung Quốc đang theo đuổi.

Khả năng dẫn đường

KCNA mô tả Hwasong-11Ma có “các bề mặt điều khiển nhỏ”, cho thấy tên lửa được trang bị hệ thống điều khiển khí động học để điều chỉnh hướng bay trong khí quyển. Dẫn đường có thể dựa trên hệ thống quán tính (INS), kết hợp cập nhật tín hiệu từ vệ tinh nếu điều kiện cho phép.

Tuy nhiên, khả năng cập nhật vệ tinh của Triều Tiên vẫn là câu hỏi, do hạn chế về mạng định vị toàn cầu và nguy cơ bị đối phương gây nhiễu.

Theo các tài liệu tham khảo, dòng KN-23 có thể mang đầu đạn nổ thông thường nặng vài trăm ký, với độ chính xác CEP từ vài mét đến vài chục mét. Tuy nhiên, độ chính xác thực tế còn phụ thuộc vào môi trường tác chiến và công nghệ dẫn đường của Triều Tiên.

Hwasong-11Ma được phóng từ xe phóng tự hành 8×8, có hai ống phóng đặt phía sau. Thiết kế này giúp tổ hợp có tính cơ động cao, dễ triển khai trên địa hình phức tạp, nhanh chóng rời vị trí sau khi phóng để tránh bị phản công.

Phương tiện phóng có thể vượt địa hình dốc, lội nước và hoạt động trong điều kiện đường sá khó khăn, giúp Triều Tiên phân tán lực lượng, tăng khả năng sống sót trước các đòn tập kích chính xác của đối phương.

Việc trang bị xe phóng cơ động cho thấy Bình Nhưỡng theo đuổi chiến lược “bắn - di chuyển - ẩn giấu”, tương tự các học thuyết tác chiến hiện đại, nhằm duy trì năng lực răn đe ngay cả khi bị tấn công phủ đầu.

Mục tiêu tác chiến và kịch bản sử dụng

Trong kịch bản thực tế, tên lửa như Hwasong-11Ma thường được sử dụng để tấn công các mục tiêu chiến thuật có giá trị cao như sân bay, kho hậu cần, cơ sở chỉ huy, bệ phóng tên lửa phòng không hoặc radar cảnh giới.

Triều Tiên có thể phóng nhiều quả cùng lúc hoặc theo từng cặp, nhằm tạo áp lực quá tải lên hệ thống phòng thủ. Việc buộc đối phương phải sử dụng lượng lớn tên lửa đánh chặn trong thời gian ngắn sẽ khiến kho dự trữ nhanh chóng cạn kiệt, làm suy giảm khả năng bảo vệ các khu vực khác.

Ngoài ra, đầu đạn lướt siêu vượt âm của Hwasong-11Ma có thể liên tục thay đổi hướng bay và độ cao, khiến radar khó theo dõi ổn định. Tốc độ cực cao cho phép đầu đạn thay đổi quỹ đạo trong tích tắc, làm cho việc phối hợp đánh chặn từ nhiều hệ thống phòng không trở nên phức tạp và dễ bị chậm phản ứng.

Hwasong-11Ma là một phần trong chuỗi nâng cấp của họ tên lửa KN-23, cho thấy Triều Tiên đang mở rộng khả năng tác chiến bằng cách đa dạng hóa nền tảng phóng. Một số biến thể khác được cho là có tầm bắn xa hơn, mang đầu đạn nặng hơn hoặc có khả năng phóng từ tàu ngầm, giúp tăng tính linh hoạt và khó dự đoán trong triển khai.

Thách thức hệ thống phòng thủ của Mỹ và đồng minh

Các chuyên gia cho rằng sự xuất hiện của Hwasong-11Ma không khiến các hệ thống phòng thủ như Patriot, THAAD hay Aegis BMD mất tác dụng, nhưng lại đặt ra bài toán mới về chiến thuật phòng thủ tên lửa.

Mỗi lớp phòng thủ của Mỹ có phạm vi và độ cao hoạt động khác nhau. Chẳng hạn, Patriot PAC-3 hiệu quả ở tầm thấp và cự ly ngắn, THAAD đánh chặn ở tầng cao hơn trong khí quyển, còn Aegis BMD được thiết kế cho các mục tiêu tầm trung và xa. Tuy nhiên, đầu đạn lướt của Hwasong-11Ma có thể bay ở độ cao trung gian - vùng không gian nằm giữa các lớp đánh chặn này, tạo ra “khe hở phòng thủ” mà hệ thống hiện nay chưa được tối ưu để đối phó.

Đặc tính bay thấp, cơ động liên tục và tốc độ siêu vượt âm khiến radar có ít thời gian cảnh báo hơn, đồng thời làm giảm độ chính xác trong việc dự đoán quỹ đạo. Điều này buộc Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ phải điều chỉnh hệ thống phòng thủ tên lửa. Các nước này có thể sẽ tăng cường radar tầm thấp, cải thiện khả năng cảnh báo sớm, và tái bố trí mạng lưới đánh chặn nhiều tầng để thích ứng với mối đe dọa mới.

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh Hwasong-11Ma không phải là vũ khí “bất khả xâm phạm”. Các hệ thống phòng thủ tiên tiến của Mỹ và đồng minh vẫn có thể đánh chặn nó nếu được tối ưu hóa phần mềm điều khiển, nâng cấp cảm biến và phối hợp tác chiến hiệu quả giữa các tầng phòng thủ.