Trung Quốc công bố kết quả điều tra vụ máy bay lao vào tòa nhà cao nhất Bắc Kinh

Nhà chức trách cho biết người điều khiển máy bay có dấu hiệu tự sát sau thời gian dài mắc chứng mất ngủ và lo âu. Vụ việc không chỉ làm dấy lên nhiều tranh cãi về động cơ của phi công mà còn được dự báo sẽ khiến Trung Quốc siết chặt hơn việc quản lí không phận và ngành kinh tế tầm thấp đang phát triển nhanh.

Phi công 66 tuổi được cho là cố ý đổi hướng trước khi đâm vào CITIC Tower

Trong thông báo đăng trên nền tảng WeChat ngày 2/7, chính quyền quận Triều Dương (Bắc Kinh) xác nhận phi công thiệt mạng trong vụ tai nạn là một người đàn ông họ Lưu, 66 tuổi.

Theo kết quả điều tra ban đầu, ông Lưu điều khiển một mình chiếc máy bay cánh quạt hạng nhẹ vào ngày 26/6. Trong quá trình bay, ông đã rời khỏi đường bay được cấp phép trước khi máy bay lao vào một tòa nhà cao tầng ở khu trung tâm thương mại của thủ đô.

Mặc dù thông báo không nêu tên công trình, hàng loạt hình ảnh do các hãng tin quốc tế và người dân ghi lại cho thấy chiếc máy bay đã va vào phần trên của CITIC Tower, tòa nhà cao 528 m, hiện là công trình cao nhất Bắc Kinh và là trụ sở của tập đoàn nhà nước CITIC.

Giới chức cho biết trong nhật kí của ông Lưu có nhiều lần nhắc đến ý định "kết thúc cuộc sống". Người đàn ông này được xác định đã mắc chứng mất ngủ và lo âu trong thời gian dài. Đây cũng là cơ sở để cơ quan điều tra nhận định nhiều khả năng phi công đã cố ý lao máy bay vào tòa nhà nhằm tự sát.

Vụ va chạm khiến ông Lưu thiệt mạng tại chỗ và làm 13 người khác bị thương. Theo chính quyền Bắc Kinh, các nạn nhân đều không nguy hiểm đến tính mạng.

Cơ quan chức năng cũng lần đầu xác nhận chiếc máy bay gặp nạn là Aurora SA60L, dòng máy bay cánh quạt một động cơ, hai chỗ ngồi do một doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất.

Trước khi có thông báo chính thức, vụ việc đã tạo ra làn sóng đồn đoán trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều hình ảnh và video ghi lại khoảnh khắc máy bay đâm vào tòa nhà nhanh chóng lan truyền trước khi bị gỡ bỏ. Các giả thuyết về động cơ của phi công, từ tai nạn kỹ thuật đến hành động có chủ đích, liên tục xuất hiện nhưng chưa được xác nhận.

Sự cố có thể khiến Trung Quốc siết quản lí không phận và ngành "kinh tế tầm thấp"

Bên cạnh những câu hỏi về nguyên nhân vụ việc, sự cố còn làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng không tại Trung Quốc.

Một số chuyên gia nhận định việc một máy bay hạng nhẹ có thể bay lệch khỏi lộ trình và tiếp cận khu trung tâm Bắc Kinh đã bộc lộ những lỗ hổng nhất định trong công tác kiểm soát không phận. Đáng chú ý, khu vực xảy ra vụ việc chỉ cách Trung Nam Hải, nơi làm việc và sinh sống của các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, vài km.

Trước đó, Bắc Kinh vốn đã áp dụng các quy định rất nghiêm ngặt đối với máy bay không người lái, máy bay thể thao và các phương tiện bay ở độ cao thấp. Mọi chuyến bay đều phải được cơ quan hàng không dân dụng và quân đội phê duyệt.

Sau vụ tai nạn, nhiều chuyên gia dự báo Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường các biện pháp giám sát đối với hoạt động hàng không tầm thấp, đặc biệt là các dòng máy bay cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện (eVTOL), thường được gọi là "ô tô bay".

Đây là lĩnh vực được Bắc Kinh xem là một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế trong bối cảnh thị trường bất động sản suy giảm và ngành xe điện đang đối mặt với áp lực cạnh tranh quốc tế.

Những năm gần đây, Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào cái gọi là "kinh tế tầm thấp", hệ sinh thái bao gồm máy bay không người lái, taxi bay, eVTOL và các dịch vụ vận tải trên không ở độ cao dưới 1.000 m. Nhiều doanh nghiệp như EHang hay XPeng AeroHT đã liên tục thử nghiệm các chuyến bay trình diễn tại nhiều thành phố lớn.

Tuy nhiên, vụ tai nạn tại CITIC Tower được cho là sẽ khiến quá trình cấp phép bay trong đô thị trở nên chặt chẽ hơn. Giới chuyên môn nhận định các cơ quan quản lí nhiều khả năng sẽ đẩy nhanh việc áp dụng hàng loạt công nghệ giám sát như vùng cấm bay điện tử (geofencing), đăng kí chuyến bay bắt buộc, nhận dạng từ xa và các biện pháp vô hiệu hóa phương tiện bay trái phép.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng sự cố lần này khó làm thay đổi định hướng phát triển dài hạn của Trung Quốc đối với ngành kinh tế tầm thấp. Thay vào đó, đây có thể trở thành động lực để Bắc Kinh hoàn thiện hơn khung pháp lí và các tiêu chuẩn an toàn, nhằm giảm thiểu rủi ro khi đưa các phương tiện bay thế hệ mới vào khai thác thương mại trong tương lai.