Trung Quốc dẫn đầu số lượng bằng sáng chế drone, Mỹ ngang ngửa về chất lượng
Nghiên cứu công bố hôm 1/10 cho thấy các doanh nghiệp Trung - Mỹ đang so kè từng chút một về chất lượng bằng sáng chế drone thế hệ tiếp theo, dù Trung Quốc dẫn trước về số lượng hồ sơ đăng kí.
Trung Quốc chiếm 44% số hồ sơ đăng kí bằng sáng chế drone trên thế giới năm 2024
Theo báo cáo từ LexisNexis, các công ty Trung Quốc chiếm 44% số hồ sơ đăng kí bằng sáng chế drone (máy bay không người lái) trên toàn thế giới trong năm 2024, so với 17% của các doanh nghiệp Mỹ. Song nếu xét theo giá trị, các bằng sáng chế drone của Mỹ có giá trị tương đương Trung Quốc.
Điều này khiến hai nước gần như ngang nhau về tổng giá trị tài sản bằng sáng chế drone trên toàn cầu, theo cách tính của LexisNexis.
LexisNexis là tập đoàn toàn cầu chuyên cung cấp dữ liệu, thông tin, công cụ phân tích cho lĩnh vực pháp lý, kinh doanh và sở hữu trí tuệ. Công ty hiện thuộc RELX, tập đoàn thông tin và phân tích dữ liệu đa quốc gia. LexisNexis cho biết có khoảng 11.900 nhân viên và phục vụ khách hàng tại hơn 150 quốc gia.
DJI (có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc) đang dẫn đầu ngành drone toàn cầu nhưng cũng đang dần mất vị thế áp đảo về số lượng bằng sáng chế. Theo báo cáo, DJI hiện chỉ nắm khoảng 4% tổng tài sản bằng sáng chế của ngành drone, chỉ nhỉnh hơn một chút so với các doanh nghiệp Mỹ như Boeing và Amazon.
Con số này giảm mạnh so với cuối năm 2018, khi DJI chiếm khoảng 24% tổng giá trị tài sản bằng sáng chế của ngành, nhiều hơn 9 công ty đứng sau trong top 10 cộng lại.
“Có vẻ DJI đã để phần lớn các bằng sáng chế của mình hết hiệu lực kể từ thời điểm đạt đỉnh này”, báo cáo nhận định.
LexisNexis cho rằng nguyên nhân có thể xuất phát từ các yếu tố như lệnh hạn chế nhập khẩu drone nghiêm ngặt hơn từ phía Mỹ, việc DJI chủ động cắt giảm danh mục bằng sáng chế để tập trung vào những bằng sáng chế mang tính phòng thủ quan trọng nhất, hoặc sự thay đổi chiến lược của công ty theo hướng bảo vệ các công nghệ then chốt dưới dạng bí mật thương mại thay vì đăng kí bằng sáng chế.
“Khi DJI rút lui khỏi cuộc đua bằng sáng chế, không gian này đang rộng mở để thế hệ startup drone tiếp theo thúc đẩy đổi mới bằng sáng chế và giành vị trí dẫn đầu thị trường”, ông Marco Richter, Giám đốc điều hành kiêm Giám đốc thương mại LexisNexis Intellectual Property Solutions, nhận xét.
LexisNexis Intellectual Property Solutions là đơn vị chuyên về dữ liệu, phân tích và phần mềm sở hữu trí tuệ, đặc biệt là bằng sáng chế, thuộc LexisNexis.
“Trung Quốc rõ ràng đang chiến thắng về số lượng bằng sáng chế được đăng kí. Thế nhưng, cuộc đua về chất lượng mới là yếu tố dự báo tốt hơn những công ty nào sẽ dẫn đầu các công nghệ mới nổi trong tương lai. Cuộc đua này đang rất sít sao. Các công ty và quốc gia chiến thắng trong cuộc đua đổi mới này sẽ xây dựng những ngành công nghiệp mới, qua đó kiểm soát bầu trời nhiều thập niên tới”, Marco Richter nhận xét.
Theo báo cáo, giá trị của cuộc cạnh tranh này rất lớn. Thị trường hệ thống drone dân dụng được dự báo đạt tổng cộng 150 tỉ USD trong giai đoạn 2023 - 2032, còn thị trường quân sự có thể đạt 187 tỉ USD cùng khoảng thời gian. Các số liệu thị trường này được báo cáo dẫn từ Teal Group, công ty nghiên cứu và phân tích thị trường hàng không vũ trụ và quốc phòng của Mỹ.
Cuộc cạnh tranh giành ưu thế công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ chưa có dấu hiệu chậm lại. Đầu tháng 9, Brendan Carr - Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) - cho biết cơ quan này đang xem xét việc cấm tiếp tục tiếp thị và nhập khẩu một số mẫu drone từng được cấp phép trước đây, qua đó mở rộng lệnh cấm nhập khẩu đã được công bố trước đó với các mẫu mới.
Top 10 startup drone đổi mới sáng tạo nhất thế giới
Trong top 10 startup drone đổi mới sáng tạo nhất thế giới do LexisNexis xếp hạng, Trung Quốc có hai công ty là Autel Robotics (có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến, đứng đầu) và Zero Zero Robotics (trụ sở ở thủ đô Bắc Kinh, đứng thứ 5).
Mỹ có bốn công ty, gồm Skydio ở vị trí thứ 2, Valqari thứ 3, Anduril thứ 6 và Zipline thứ 9.
Bốn vị trí còn lại trong top 10 thuộc về các công ty Nhật Bản, Israel, Thụy Sĩ và Thụy Điển, mỗi nước có một đại diện.
Cuộc đua drone chuyển từ thiết bị bay sang cả hệ sinh thái công nghệ
Sự thay đổi trong bản đồ bằng sáng chế cho thấy ngành drone đang bước sang giai đoạn không còn phụ thuộc vào một vài nhà sản xuất lớn. Bên cạnh các hãng chế tạo drone, ngày càng nhiều startup tập trung vào những công nghệ chuyên biệt như trạm giao nhận tự động, hệ thống bay tự hành, cảm biến, phần mềm điều khiển và giải pháp phục vụ từng ngành.
LexisNexis nhận định xu hướng này đang tạo ra hệ sinh thái drone đa dạng hơn, trong đó các công ty có thể dẫn đầu ở từng phân khúc thay vì phải phát triển toàn bộ hệ thống từ đầu.
Một ví dụ là Valqari, startup Mỹ phát triển hạ tầng cho drone giao hàng tự động, được LexisNexis xếp thứ ba trong danh sách các startup drone đổi mới sáng tạo. Điều đó cho thấy cuộc đua công nghệ không chỉ nằm ở chiếc drone mà còn mở rộng sang “hạ tầng trên mặt đất” giúp drone cất, hạ cánh, nhận và giao hàng mà không cần con người can thiệp trực tiếp.
Tại Mỹ, chính sách kiểm soát drone nước ngoài cũng đang tác động đến cấu trúc thị trường. FCC đã đưa ra đề xuất hạn chế tiếp tục nhập khẩu và tiếp thị một số hệ thống drone quân sự do nước ngoài sản xuất cùng các linh kiện quan trọng, đặc biệt những thiết bị nằm trong Covered List. Đề xuất này cho thấy yếu tố an ninh và chuỗi cung ứng đang ngày càng gắn chặt với cuộc đua công nghệ drone.
Covered List là danh sách thiết bị hoặc dịch vụ được coi là gây ra rủi ro không thể chấp nhận với an ninh quốc gia hoặc an toàn của người Mỹ.