Trung Quốc từ chối đơn đăng ký nhãn hiệu GPT-5, GPT-6, GPT-7 của OpenAI

Tại Trung Quốc, các sản phẩm và dịch vụ của OpenAI, “cha đẻ ChatGPT”, hiện chưa chính thức cung cấp.

Theo hồ sơ trên trang web của Văn phòng Nhãn hiệu thuộc Cục Sở hữu trí tuệ quốc gia Trung Quốc (CNIPA), đơn mà OpenAI nộp thông qua công ty con OpenAI OpCo đã bị từ chối và đang chờ kháng cáo.

Đây là lần từ chối OpenAI mới nhất của CNIPA. Năm ngoái, cơ quan này đã từ chối hàng loạt đơn của công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) Mỹ nộp từ tháng 3 đến tháng 11.2023 nhằm đăng ký nhãn hiệu ChatGPT và GPT, gồm cả mô hình GPT-4, GPT-5, GPT-6 và GPT-7, tại Trung Quốc đại lục. Các đơn này cũng đang trong quá trình kháng cáo.

Động thái mới từ CNIPA tiếp tục giáng một đòn khác vào nỗ lực của OpenAI (có trụ sở tại thành phố San Francisco, Mỹ) nhằm bảo vệ thương hiệu trong ngành AI đang phát triển nhanh và có tính cạnh tranh cao.

Vào tháng 2.2024, Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO) cũng từ chối các đơn đăng ký nhãn hiệu ChatGPT và GPT của OpenAI. “Đơn đăng ký bị từ chối vì nhãn hiệu được xin đăng ký chỉ đơn thuần mô tả một tính năng, chức năng hoặc đặc điểm của sản phẩm và dịch vụ từ bên nộp đơn”, USPTO nêu rõ trong quyết định.

OpenAI chưa phản hồi ngay lập tức khi được đề nghị bình luận hôm 12.8. Một đại diện của East IP, công ty tư vấn sở hữu trí tuệ có trụ sở tại Trung Quốc được OpenAI thuê để hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, từ chối bình luận.

Chuyên gia sở hữu trí tuệ nói gì?

“Bản chất mô tả thay vì khác biệt của từ GPT khiến việc được chấp thuận làm nhãn hiệu ở Trung Quốc đại lục trở nên khó khăn, theo ông Wu Zheng - chuyên gia sở hữu trí tuệ doanh nghiệp tại Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc).

Trong lĩnh vực AI, GPT là viết tắt của generative pre-trained transformer, loại mô hình ngôn ngữ lớn được phát triển dựa trên kiến trúc học sâu và huấn luyện trước bằng lượng dữ liệu khổng lồ. Công nghệ này được sử dụng rộng rãi để huấn luyện các chatbot AI tạo sinh, điển hình là ChatGPT.

Dù được Microsoft hậu thuẫn và đã triển khai dịch vụ AI tại hơn 160 quốc gia, ChatGPT và các sản phẩm khác của OpenAI vẫn chưa chính thức có mặt ở Trung Quốc, gồm cả Hồng Kông.

Người dùng tại đây phải sử dụng mạng riêng ảo (VPN) hoặc các ứng dụng của bên thứ ba để truy cập ChatGPT, trong khi những nhà phát triển cần sử dụng proxy và máy chủ đặt ở nước ngoài để vượt qua hạn chế.

“Các mô hình AI Trung Quốc có thể thay thế GPT-5”

Trong sự kiện ra mắt rạng sáng 8.8 (giờ Việt Nam), OpenAI giới thiệu GPT-5 là “mô hình AI thông minh nhất, nhanh nhất, hữu ích nhất từ trước đến nay và là bước tiến lớn hướng tới việc đưa trí tuệ vào trung tâm của mọi doanh nghiệp”.

GPT-5 có hiệu suất được cải thiện trong nhiều lĩnh vực, gồm lập trình, toán học, viết lách, y tế và nhận thức hình ảnh, cùng các khả năng khác. OpenAI mô tả đây là “một hệ thống thống nhất” với khả năng tư duy tích hợp, có khả năng tự động chuyển đổi giữa chế độ “tiêu chuẩn” và “tư duy sâu” dựa trên các yếu tố như nội dung hội thoại, loại nhiệm vụ và độ phức tạp của yêu cầu.

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, bình luận: “GPT-5 giống như một chuyên gia trình độ tiến sĩ ở bất cứ lĩnh vực nào”.

Tuy nhiên, GPT-5 vẫn chưa đủ tiên tiến để thay thế hoàn toàn con người. Sam Altman nói rằng GPT-5 vẫn thiếu khả năng tự học - yếu tố then chốt để AI có thể đạt năng lực ngang bằng con người, hay AI tổng quát (AGI).

Các mô hình GPT của OpenAI, gồm cả GPT-5, chính là công nghệ làm nền tảng cho ChatGPT đình đám. OpenAI cho biết GPT-5 sẽ được cung cấp cho hơn 700 triệu người dùng ChatGPT.

Khác với các phiên bản trước, GPT-5 tự động chuyển đổi giữa các mô hình AI có độ phức tạp khác nhau tùy theo truy vấn, giúp OpenAI tối ưu hóa tài nguyên tính toán.

Dù GPT-5 có nhiều cải tiến, giới chuyên gia tại Trung Quốc tin rằng người dùng vẫn sẽ có đủ lựa chọn thay thế từ các mô hình AI trong nước.

“GPT-5 không vượt xa đáng kể so với các mô hình AI của Trung Quốc, vì vậy sẽ không gây áp lực lớn lên các nhà nghiên cứu và nhà phát triển trong nước. GPT-5 không mang lại những đột phá mang tính cách mạng; thiếu các đặc điểm đáng nhớ”, Giáo sư Zhang Linfeng (Trương Lâm Phong) cho biết.

Zhang Linfeng là chuyên gia AI có tiếng ở Trung Quốc, từng nhận nhiều giải thưởng danh giá như Microsoft Scholar, Tài năng trẻ Thanh Hoa, Luân Nam Tường và Giải Vàng Khởi hành tại Đại học Thanh Hoa. Đây là một trong những trường đại học hàng đầu và danh giá nhất ở Trung Quốc.

Hiện Zhang Linfeng phụ trách phòng thí nghiệm Điện toán Thông minh Hiệu quả và Chính xác (EPIC) của Đại học Giao thông Thượng Hải, nơi phát triển các mô hình AI giá cả phải chăng.

Theo Zhang Linfeng, tính năng tư duy của GPT-5 không phải là khái niệm mới và các công ty Trung Quốc, chẳng hạn gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba, đã triển khai điều tương tự trong các hệ thống AI của họ.

Đánh giá từ Zhang Linfeng phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường mô hình ngôn ngữ lớn toàn cầu, khi OpenAI tìm cách tạo dấu ấn lớn với mô hình AI chủ lực mới nhất GPT-5.

Các mô hình AI mã nguồn mở từ công ty khởi nghiệp Trung Quốc như DeepSeek và MoonshotAI, cùng sản phẩm từ hãng công nghệ lớn trong nước như Alibaba, Baidu, Tencent, đã được áp dụng rộng rãi hơn nhờ chi phí thấp và tính năng sáng tạo.

Hôm 28.7, hãng thông tấn Tân Hoa Xã đưa tin Trung Quốc có 1.509 mô hình AI, chiếm hơn 40% toàn cầu, theo dữ liệu từ Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) năm nay.

Dù vậy, Zhang Linfeng vẫn đánh giá cao OpenAI ở các điểm như GPT-5 đã giảm tình trạng “ảo giác” (đưa ra thông tin sai giống như thật), cải thiện khả năng lập trình.

Cộng đồng công nghệ Trung Quốc cũng dành sự quan tâm lớn đến sự kiện OpenAI ra mắt GPT-5. Trên nền tảng hỏi đáp Zhihu, một cuộc thảo luận về GPT-5 đã thu hút hơn 3,2 triệu lượt xem hôm 8.8, với một số người dùng nhận xét tích cực về những cải tiến của mô hình AI này.

Theo OpenAI, GPT-5 thông minh hơn rất nhiều trên mọi phương diện, thể hiện qua hiệu suất trên các bộ đánh giá học thuật và đánh giá bởi con người, đặc biệt là trong toán học, lập trình, nhận thức thị giác và y tế. Mô hình AI mới này thiết lập tiêu chuẩn mới ở các lĩnh vực: Toán học (94,6% trên AIME 2025 mà không dùng công cụ hỗ trợ bên ngoài), lập trình thực tế (74,9% trên SWE-bench Verified, 88% trên Aider Polyglot), hiểu đa phương thức (84,2% trên MMMU) và y tế (46,2% trên HealthBench Hard).

GPT-5 vượt trội trên nhiều bộ đánh giá đa phương thức, gồm suy luận về hình ảnh, video, không gian và khoa học. Khả năng đa phương thức mạnh hơn của GPT-5 đồng nghĩa với việc ChatGPT có thể suy luận chính xác hơn trên hình ảnh và các đầu vào phi văn bản khác - dù đó là diễn giải một biểu đồ, tóm tắt ảnh chụp một bài thuyết trình hay trả lời câu hỏi về một sơ đồ.

Ngoài ra, GPT-5 cũng là mô hình có hiệu suất tốt nhất của OpenAI trên bộ đánh giá nội bộ, đo lường khả năng thực hiện các công việc tri thức phức tạp, có giá trị kinh tế. Ở chế độ suy luận, GPT-5 đạt kết quả tương đương hoặc vượt chuyên gia trong khoảng một nửa số trường hợp, đồng thời vượt trội so với o3 và ChatGPT Agent ở các nhiệm vụ thuộc hơn 40 ngành nghề, gồm cả luật, hậu cần, bán hàng và kỹ thuật.

Điều đáng nói là GPT-5 khai thác được nhiều giá trị hơn dù dành ít thời gian suy luận hơn. Trong các bài đánh giá của OpenAI, GPT-5 (ở chế độ suy luận) đạt hiệu suất tốt hơn o3 với lượng token đầu ra ít hơn 50-80% trên nhiều năng lực, gồm suy luận bằng hình ảnh, viết mã có tính chủ động và giải quyết các bài toán khoa học ở trình độ sau đại học.

Cuối cùng, GPT-5 ít gây ảo giác (trả lời sai giống như thật) hơn đáng kể so với các mô hình trước đây của OpenAI. Khi bật tìm kiếm web trên các lời nhắc đã được ẩn danh, đại diện cho lưu lượng truy cập thực tế vào ChatGPT, câu trả lời của GPT-5 ít có khả năng chứa lỗi thông tin hơn khoảng 45% so với GPT-4o. Ở chế độ suy luận, câu trả lời của GPT-5 ít chứa lỗi thông tin hơn khoảng 80% so với o3.