TS.VS Võ Danh Hải: ‘Chiến lược phát triển Vovinam trong giai đoạn mới không thể tách rời điện ảnh, AI’
Gần 90 năm hình thành và phát triển, Vovinam - Việt Võ Đạo không chỉ là niềm tự hào của võ thuật nước nhà mà đang vươn mình mạnh mẽ trở thành một đại sứ văn hóa toàn cầu. Câu chuyện về Vovinam hôm nay chính là câu chuyện về khát vọng đưa bản sắc Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ thế giới.
Nhìn lại hành trình hơn 30 năm dấn thân không mệt mỏi cho công tác đối ngoại và phát triển Vovinam quốc tế, Tiến sĩ (TS), Võ sư (VS) Võ Danh Hải, Phó chủ tịch Hiệp hội Võ thuật Thế giới, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn quốc tế Tổng Liên đoàn Vovinam - Việt Võ Đạo thế giới, đã đúc kết những trăn trở, tầm nhìn và khát vọng lớn lao trong cuộc trả lời phỏng vấn phóng viên Một Thế Giới.
Từ Paris nhìn lại hành trình gần 90 năm của Vovinam
- Thưa TS.VS Võ Danh Hải, tại World Cup Vovinam 2026 - sự kiện quy tụ gần 500 võ sư, huấn luyện viên và vận động viên đến từ 20 quốc gia tề tựu so tài giữa lòng Paris hoa lệ cuối tháng 7 vừa qua - cảm xúc trong ông chắc hẳn rất thiêng liêng khi tiếng Việt cất lên trang trọng trong các nghi thức võ đạo?
- TS.VS Võ Danh Hải: Đứng giữa Paris hôm nay, nhìn hàng trăm võ sinh quốc tế trong trang phục võ phục truyền thống, lắng nghe tiếng hô quyền thuật bằng tiếng Việt vang dội cả một không gian lớn, cảm xúc trong tôi không chỉ là sự tự hào mà còn là niềm xúc động sâu xa của một người đã đồng hành cùng con đường thăng trầm của môn phái suốt hơn ba thập kỉ.
Gần 90 năm trước, năm 1938 cố võ sư sáng tổ Nguyễn Lộc khi khai sinh ra Vovinam chắc chắn mang theo một hoài bão lớn: Làm sao để người Việt tự vệ, tự cường và tự hào về thể chất, tinh thần của dân tộc mình. Nhưng có lẽ, ngay cả trong tầm nhìn xa rộng của các bậc tiền bối khi ấy, ít ai ngờ rằng tinh thần Việt Võ Đạo lại có sức sống mãnh liệt và vươn xa đến thế hệ hôm nay trên phạm vi toàn cầu.
Khi tiếng Việt vang lên ở Paris, đó không đơn thuần là âm thanh của mệnh lệnh kĩ thuật trong thi đấu, mà là sự khẳng định chủ quyền văn hóa bằng sức mạnh mềm. Các bạn trẻ đến từ châu Âu, châu Phi, châu Mỹ không biết tiếng Việt trong đời sống thường ngày, nhưng họ lại phát âm chuẩn xác từng tên bài quyền, từng đòn thế truyền thống, và quan trọng hơn là thấu hiểu tinh thần "Học võ để tự cứu mình và giúp đời". Lúc đó, rào cản về ngôn ngữ, màu da, địa lý hoàn toàn bị xóa nhòa. Vovinam không còn là một môn thể thao chiến đấu đơn thuần; nó đã vượt qua biên giới vật lý để trở thành một biểu tượng sống động của văn hóa Việt Nam, nơi bạn bè quốc tế tìm thấy sự đồng điệu về tinh thần thượng võ, lòng dũng cảm và tính nhân văn sâu sắc của người Việt.
- Nhìn lại cột mốc Giải vô địch thế giới tại Viện Thể thao và Judo Quốc gia Pháp (INJ) năm 2013 nhân kỷ niệm 40 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Pháp, và so sánh với bức tranh ngày hội Vovinam tại Pháp năm 2026, ông đánh giá như thế nào về thành quả của nhiều thế hệ vun đắp?
- TS.VS Võ Danh Hải: Nếu năm 2013, sự kiện tại INJ Paris đánh dấu một bước đột phá mang tính chiến lược trong việc đưa Vovinam thâm nhập sâu vào hệ thống thể thao đỉnh cao của châu Âu, gắn liền với ngoại giao chính trị nhân dịp kỷ niệm 40 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Pháp;thì năm 2026 này, chúng ta đang gặt hái những quả ngọt của một quá trình bám rễ sâu vào cộng đồng quốc tế.
Trong suốt hơn một thập kỉ qua, phong trào Vovinam tại Pháp và châu Âu không chỉ duy trì về số lượng mà đã đạt đến độ chín về chất lượng. Chuỗi hoạt động của phong trào Vovinam tại Pháp năm 2026 minh chứng rằng Vovinam đã chuyển từ giai đoạn "giới thiệu, lan tỏa" sang giai đoạn "cắm rễ và hội nhập sâu rộng". Các thế hệ võ sư đi trước đã miệt mài gieo hạt, xây dựng nền tảng pháp lý, kĩ thuật và hệ thống câu lạc bộ chuẩn mực. Đến nay, những hạt giống ấy đã đơm hoa kết trái.
Thành quả này không thuộc về một cá nhân hay một thời điểm cụ thể, mà là kết tinh của trí tuệ, mồ hôi và tâm huyết từ nhiều thế hệ thầy trò trong và ngoài nước. Chúng ta thấy những võ sinh từng mang đai lam những năm 2010 nay đã trưởng thành, trở thành những vận động viên xuất sắc, trọng tài quốc tế, huấn luyện viên trưởng tại các quốc gia châu Âu. Đó chính là sự tiếp nối bất tận của dòng chảy văn hóa Việt Nam ở xứ người.
Vovinam - “sức mạnh mềm” ngoại giao nhân dân
- Trong các hoạt động đối ngoại quốc tế gần đây, chúng ta thấy Vovinam không đứng độc lập mà thường kết hợp cùng các không gian văn hóa, các môn thể thao truyền thống của Việt Nam như đẩy gậy, kéo co, vật, cùng hệ thống khảo thí, luận án Hồng đai nghiêm ngặt và nguyên tắc giữ nguyên thuật ngữ tiếng Việt. Xin ông chia sẻ sâu hơn về triết lý ngoại giao văn hóa đằng sau cách làm này?
- TS.VS Võ Danh Hải: Đó là một chiến lược có chủ ý và được chuẩn bị rất kĩ lưỡng nhằm tối ưu hóa "sức mạnh mềm" của quốc gia. Võ thuật tự thân nó đã là một ngôn ngữ quốc tế, nhưng Vovinam còn mang trong mình linh hồn và lịch sử của dân tộc Việt Nam. Khi chúng ta đưa Vovinam ra thế giới đi kèm với các môn thể thao dân gian như đẩy gậy, kéo co, vật truyền thống, hay qua những hội thảo khảo thí và bảo vệ luận án Hồng đai nghiêm ngặt, chúng ta đang giới thiệu một hệ sinh thái văn hóa toàn diện chứ không chỉ là vài ngón đòn tự vệ.
Việc kiên quyết giữ nguyên hệ thống thuật ngữ tiếng Việt trong toàn bộ hệ thống thi đấu, huấn luyện trên toàn cầu là một quyết định mang tính nguyên tắc sống còn. Tôi thường nói với các đồng nghiệp quốc tế rằng: Khi bạn hô một khẩu lệnh võ thuật bằng tiếng Việt, bạn đang tôn vinh cội nguồn của môn phái.
Các võ sinh quốc tế học tiếng Việt qua võ thuật một cách tự nhiên nhất, yêu mến văn hóa Việt Nam trước khi họ kịp nhận ra. Bên cạnh đó, các kì thi khảo thí và luận án Hồng đai khắt khe giúp nâng tầm Vovinam từ một môn võ giải trí lên tầm một học thuật võ học có chiều sâu triết lý. Đó chính là ngoại giao nhân dân hiệu quả nhất: Kết nối trái tim bằng sự thấu hiểu văn hóa, tôn trọng tri thức và lòng tự tôn dân tộc.
Từ World Cup Vovinam đến giấc mơ ASIAD, Olympic
- Trên bình diện châu Á, Nhật Bản có Karate, Judo, Hàn Quốc có Taekwondo, Trung Quốc có wushu và họ đã khẳng định được vị thế trên đấu trường ASIAD, Olympic. Từ thành công World Cup Vovinam 2026, theo ông, Việt Nam cần những chính sách như thế nào để Vovinam có thể góp mặt trong các cuộc thi đấu chính thức của phong trào Olympic châu Á, quốc tế?
- TS.VS Võ Danh Hải: Việc Judo, Karate hay Taekwondo thành công đưa võ thuật của họ tới Thế vận hội là những bài học kinh nghiệm rất lớn, nhưng Vovinam có con đường và bản sắc riêng không thể rập khuôn. Tôi nghĩ đây là một hành trình rất dài. Để tiến xa hơn các giải vô địch thế giới và World Cup hướng tới việc được góp mặt trong các cuộc thi đấu chính thức tại các đại hội thể thao lớn như ASIAD, Olympic, điều kiện tiên quyết là phải xây dựng một quốc sách phát triển đồng bộ từ gốc.
Thứ nhất, chúng ta phải chuẩn hóa hoàn toàn hệ thống quản lý, điều hành và luật thi đấu theo các chuẩn mực quốc tế khắt khe nhất; đồng thời nâng cao năng lực của đội ngũ trọng tài và quan chức kĩ thuật toàn cầu.
Thứ hai, chiến lược mở rộng cần có trọng tâm, trọng điểm giống như cách chúng ta đã bén rễ rất thành công tại nhiều quốc gia châu Phi như Mali, hay các trung tâm mạnh tại châu Âu như Italy, Pháp, Bỉ. Ở Algeria, Mali, Vovinam phát triển mạnh mẽ bởi vì nó gắn liền với đời sống thanh thiếu niên, mang lại cho họ kỉ luật, niềm tin và hướng đi trong cuộc sống. Tại Italy hay các nước Tây Âu, tính khoa học trong huấn luyện và hệ thống câu lạc bộ chuyên nghiệp là chìa khóa.
Khi Vovinam trở thành một phong trào quần chúng rộng khắp tại nhiều châu lục với hệ thống liên đoàn quốc gia vững chắc, tư cách pháp nhân và sức ảnh hưởng chính trị - xã hội của môn phái sẽ tự khắc mở ra cánh cửa đến với các đấu trường thể thao đỉnh cao châu lục và thế giới.
Điện ảnh, AI, truyền thông số và tương lai Vovinam
- Trong kỉ nguyên số, sự kết hợp giữa Vovinam với điện ảnh qua những gương mặt tâm huyết như nghệ sĩ Quyền Linh, sự đồng hành của các chuyên gia như TS.VS Phạm Quang Long, các đề án hợp tác với Hội Điện ảnh Việt Nam, cùng việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số sẽ định hình tương lai Vovinam với hàng triệu võ sinh trong nước, quốc tế ra sao, thưa ông?
- TS.VS Võ Danh Hải: Chúng ta đang sống trong kỉ nguyên mà nếu một giá trị văn hóa không hiện diện trên không gian số và không được kể chuyện bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, giá trị đó sẽ dần mai một. Đó là lý do vì sao chiến lược phát triển Vovinam trong giai đoạn mới không thể tách rời điện ảnh, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ sinh thái truyền thông số toàn diện.
Sự tham gia tâm huyết của những nghệ sĩ, nhà hoạt động xã hội gắn bó với cộng đồng như anh Quyền Linh, cùng sự đồng hành, tư vấn chiến lược đầy trí tuệ từ các chuyên gia như TS.VS Phạm Quang Long và các đề án phối hợp chặt chẽ cùng Hội Điện ảnh Việt Nam, đang mở ra một hướng đi hoàn toàn mới. Chúng ta sẽ đưa hình ảnh, tinh thần và triết lý Vovinam lên màn ảnh rộng, vào các nền tảng mạng xã hội đa ngôn ngữ thông qua các sản phẩm điện ảnh, phim tài liệu, video ngắn và các ứng dụng học tập tích hợp công nghệ AI.
Hãy tưởng tượng hàng triệu võ sinh trên toàn cầu không chỉ tập luyện trong võ đường mà còn tương tác, học hỏi lịch sử võ phái, chia sẻ câu chuyện văn hóa qua các nền tảng số thông minh. Mỗi võ sinh quốc tế khi ấy sẽ thực sự trở thành một "đại sứ văn hóa" số, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thân thiện, hào sảng, thượng võ và giàu bản sắc đến mọi “ngóc ngách” của thế giới.
Khi đó, thế giới sẽ không chỉ nhớ chúng ta có một môn võ mới, mà còn nhớ tới Việt Nam khi Vovinam trở thành một phần trong kí ức văn hóa của họ. Khi một đứa trẻ ở Paris, Bamako, Rome hay New York cúi chào theo nghi thức Việt Võ Đạo, gọi tên một bài quyền bằng tiếng Việt và hiểu rằng phía sau những động tác ấy là lịch sử, triết lý và nhân sinh quan của dân tộc Việt Nam; thì khi đó Vovinam đã hoàn thành sứ mệnh lớn nhất của mình: Trở thành một cây cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và thế giới. Đó cũng là khát vọng mà nhiều thế hệ võ sư chúng tôi đã theo đuổi suốt gần 90 năm qua.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện đầy tâm huyết! Xin chúc Vovinam - Việt Võ Đạo sớm khẳng định được vị thế trên đấu trường ASIAD, Olympic, qua đó, quảng bá hình ảnh đất nước, văn hoá, con người Việt Nam tới với bạn bè quốc tế.
