Tuổi kết hôn lần đầu ở Việt Nam tăng, nhưng tuổi QHTD lần đầu giảm
Đó là thông tin được đưa ra tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới 26.9 do Cục dân số (Bộ Y tế) tổ chức sáng nay.
Ngày 26.9 hằng năm là Ngày Tránh thai Thế giới. Đây là một chiến dịch toàn cầu, nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình trong việc bảo vệ sức khỏe, giảm nghèo, cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em; nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững.
Ông Lê Thanh Dũng - Cục trưởng Cục Dân số nhấn mạnh tầm quan trọng của việc vị thành niên, thanh niên cần có trách nhiệm quan hệ tình dục (QHTD) an toàn và chủ động thực hiện tránh có thai ngoài ý muốn, vì lợi ích của chính mình và tương lai đất nước.
“Chúng tôi mong muốn trong thời gian tới tiếp tục nhận được sự hợp tác chặt chẽ của các cấp, các ngành, các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển hỗ trợ giúp người dân thực hiện biện pháp tránh thai để tránh mang thai ngoài ý muốn, dự phòng vô sinh, giảm phá thai, giảm tỷ lệ tử vong bà mẹ, trẻ em có liên quan đến thai sản và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân”, ông Dũng nói.
Theo ông James Alexander - Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Bayer Việt Nam - trong 3 thập kỷ qua, thế giới đã đạt được những thành tựu đáng kể. Số lượng phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đã tăng gấp đôi trong khoảng thời gian từ năm 1990 - 2021. Tỷ lệ sinh con ở nhóm vị thành niên trong độ tuổi 15 - 19 đã giảm khoảng 1/3 kể từ năm 2000.
Tại những quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, năm 2024, ước tính có 380 triệu người sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, tăng gần 100 triệu người so với năm 2012, giúp ngăn ngừa được hơn 143 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, 29 triệu ca phá thai không an toàn và 144.000 ca tử vong mẹ.
Tuy nhiên, trên toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức. Theo báo cáo của Tổ chức y tế thế giới (WHO) trong số 1,1 tỷ người có nhu cầu kế hoạch hóa gia đình thì 164 triệu người có nhu cầu chưa được đáp ứng về biện pháp tránh thai. Tại các nước đang phát triển, bình quân có khoảng gần 1/3 số phụ nữ sinh con ở tuổi vị thành niên.
Riêng ở Việt Nam, chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đã từng bước được cải thiện, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai đạt và duy trì ở mức cao so với khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, chúng ta đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, nhất là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của thanh thiếu niên.
Hiện nay, tuổi kết hôn lần đầu của người Việt Nam tăng, nhưng tuổi QHTD lần đầu giảm. Nhu cầu chưa được đáp ứng về tránh thai tăng cao, đặc biệt tỷ lệ này ở nhóm chưa kết hôn, không chung sống năm 2021 lên tới 40,7 % .
Tỷ lệ phụ nữ 20 - 24 tuổi tảo hôn trước 18 tuổi vẫn còn cao, nhất là ở nông thôn, vùng trung du và miền núi phía bắc. Tỷ lệ phụ nữ 20 - 24 tuổi từng sinh con khi chưa đủ 18 tuổi chênh lệch rất lớn giữa các nhóm đối tượng. Tỷ lệ này rất cao nhóm nghèo nhất; nhóm dân tộc Mông, Tày Thái, Mường, Nùng; nhóm khu vực trung du miền núi phía bắc .
Từ thực trạng trên, Cục Dân số đề nghị các địa phương đảm bảo đầy đủ và kịp thời các điều kiện để mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tiếp cận thông tin và dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thuận tiện, an toàn và hiệu quả; tiếp tục quan tâm ưu tiên, hỗ trợ cho các đối tượng vị thành niên, thanh niên.
Đẩy mạnh truyền thông, tư vấn và tăng cường cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có chất lượng, phù hợp với điều kiện học tập, làm việc và sinh hoạt của các nhóm vị thành niên, thanh niên, góp phần cải thiện sức khỏe vị thành niên, thanh niên, đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.
Ngoài ra, các địa phương cần tổ chức thí điểm triển khai đổi mới các hoạt động giáo dục dân số, sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; triển khai các mô hình giảm thiểu tảo hôn, giảm mang thai và sinh con ở tuổi chưa thành niên phù hợp với nhóm đối tượng, đặc điểm, tình hình thực tế của mỗi địa phương.
