Vàng là nơi trú ẩn, hay nhà đầu tư vàng đang cần nơi trú ẩn an toàn?

Vàng Việt Nam: Hàng chục năm qua chưa bao giờ mất giá

Rất nhiều người dân Việt Nam có tích trữ vàng dù nhiều hay ít. Và có một ý kiến được thống nhất rất cao của những người mua vàng và tích trữ vàng, hay nói hoa mỹ hơn là các nhà đầu tư vàng, tại Việt Nam: Nhiều chục năm qua, nếu xét theo năm, chưa bao giờ vàng mất giá.

Chính vì thế, khi gọi vàng là “tài sản trú ẩn an toàn” (safe-haven asset) là còn nhìn dưới góc độ đó: đã mua, đã đầu tư thì không lo xuống giá, rớt giá, tính từ năm này sang năm khác.

Còn nhớ trong một hội thảo về đầu tư tại TP.HCM, trước hàng ngàn bạn trẻ, một vị giáo sư kinh tế chia sẻ: “Khi mẹ tôi còn sống luôn khuyên, làm gì thì làm nếu có tiền thì nên sắm vài chục cây vàng để đó, sẽ không lo mất giá như tiền Việt hay đôla”. Và vị giáo sư đó đã nghe lời mẹ dặn, giá vàng trong nhiều năm chỉ có tăng không giảm, bán vàng ra để mua nhà vẫn có lợi hơn gấp nhiều lần so với trữ tiền mặt hay gửi ngân hàng.

Người viết bài này nhẩm tính, từ khi tốt nghiệp đại học ra trường tới nay tròm trèm 30 năm, giá vàng không tăng thì thôi, chứ chưa có năm nào chịu giảm giá so với những năm trước đó.

Nhưng lướt sóng vàng thị lại khác…

Vàng không mất giá về dài hạn, vì thế mua vàng làm gia sản như các ông bà xưa hay nhiều người thời nay, cất giữ từ năm này sang năm khác, đời này sang đời khác, quả thật không lo bị mất giá. Đơn cử, vào tháng 6.1991 mua 1 chỉ vàng 4 số 9 của SJC giá 400.000 đồng. Đến đỉnh điểm ngày 29.1 vừa qua, vàng SJC chạm mốc 19 triệu 1 chỉ, tăng gấp 47,5 lần.

Nhưng với dân đầu tư ngắn hạn hay lướt sóng, câu chuyện lại khác, và trong nhiều thời điểm hay tình huống, lại hoàn toàn khác.

Vàng đã tăng giá bằng lần tính từ đầu năm 2025 đến nay. Từ đầu năm 2026, giá vàng lại tiếp tục biến động theo hướng tăng nóng, phá vỡ hết ngưỡng kháng cự này tới ngưỡng kháng cự khác. Trên thế giới, đỉnh điểm giá vàng chạm ngưỡng 5.600 USD/ounce. Còn tại thị trường Việt Nam, đỉnh điểm giá vàng SJC chạm ngưỡng 190 triệu đồng 1 lượng.

Tăng nóng – giảm sốc là điều thường thấy trên các thị trường đầu tư tài chính, tiền tệ và kim loại quý như vàng, bạc, đôla, tiền số, chứng khoán… Nói một cách nôm na, “có vay có trả”, ít nhất là trong ngắn hạn đối với trường hợp đầu tư vàng. Bởi không có loại hàng hóa, tài sản nào trên thị trường có thể tăng nóng lâu dài hoặc tăng giá mãi được mà không có điểm dừng. Nhịp điều chỉnh là để cân bằng, để rũ bỏ, như một “chiếu nghỉ” để sau đó có thể tăng tiếp.

Đầu tư lướt sóng, “đánh nhanh thắng nhanh” hoàn toàn khác với đầu tư dài hạn, đặc biệt trong đầu tư vàng, vì nhà đầu tư hoàn toàn có thể ôm lỗ khi đang đu đỉnh thì thị trường bất ngờ sập giá.

Từ cú sập giá bất ngờ trong 2 ngày qua, vàng cho thấy không là nơi trú ẩn an toàn cho nhà đầu tư lướt sóng

Với đầu tư dài hạn, trung hạn, hay ngắn hạn ít nhất từ 1 tháng trở lên, vàng có thể là kênh trú ẩn an toàn hoặc khá an toàn. Nhưng với đầu tư lướt sóng, không có khái niệm “vàng là vịnh tránh bão” hay “tài sản trú ẩn an toàn”, mà chỉ có cơ hội và rủi ro, lợi nhuận và lỗ lã. “Lên tàu” từ chân sóng, cơ hội lợi nhuận lớn hơn, còn “lên tàu” trên ngọn sóng, khi người ta đã và đang “xuống tàu”, thì rủi ro cao hơn rất nhiều.

Cú sập giá 2 ngày qua là một điển hình về tình trạng tăng nóng - giảm sốc và nhiều nhà đầu tư ôm lỗ vì đu đỉnh chính là bài học về lướt sóng vàng khi thị trường đang tăng giá nóng.

Tính đến cuối ngày 31.1, giá vàng trong nước giảm bình quân 20 triệu đồng/lượng so với mức giá đỉnh 190 triệu đồng/lượng, mức giảm khoảng 9,5% chỉ trong hai ngày. Trên thế giới, giá vàng giảm từ đỉnh 5.600 USD xuống dưới mức 4.800 USD, kết phiên ngày 31.1 lên lại mức 4.865 USD, giảm hơn 13%. Chỉ tính riêng thị trường kim loại quý này, vốn hóa đã bị thổi bay khoảng 5.000 tỉ USD trên toàn cầu.

5.000 tỉ USD bị thổi bay và 9,5% giá trị bị “bốc hơi” đương nhiên là không an toàn đối với nhà đầu tư lướt sóng ngắn hạn (từ 1-2 tuần) quốc tế cũng như tại Việt Nam. Với những nhà đầu tư này, vàng lúc này thực sự không phải là nơi để trú ẩn, mà đúng hơn họ cần phải tìm một nơi trú ẩn khác an toàn hơn cho giá trị tài sản đầu tư của mình.