Vì sao Cao Bằng xảy ra động đất liên tiếp?
Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, khu vực tỉnh Cao Bằng đã liên tiếp ghi nhận các trận động đất kích thích kèm theo rung lắc và tiếng động lớn trong lòng đất.
Cao Bằng liên tiếp xảy ra động đất
Theo thông tin từ Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần (thuộc Viện Các khoa học Trái đất - Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), chiều ngày 3/8, một trận động đất mới lại tiếp tục xảy ra trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.
Cụ thể, vào khoảng 15h19, khu vực xã Bảo Lạc đã hứng chịu một trận động đất có độ lớn 3,2 (theo thang M), độ sâu chấn tiêu xác định khoảng 16,8 km. Mặc dù trận động đất này được đánh giá ở cấp rủi ro thiên tai bằng 0 (không gây nguy hiểm trực tiếp), nhưng nó đánh dấu sự tiếp diễn của một chuỗi chấn động dồn dập tại địa phương.
| Thời gian xảy ra | Tọa độ / Địa điểm | Độ lớn (M) | Độ sâu chấn tiêu | Đánh giá rủi ro |
| 30/07 | Xã Bảo Lạc & Hưng Đạo | 3,6 | ~15 - 17 km | Rung lắc mạnh, tiếng nổ lớn |
| 01/08 | Khu vực phụ cận | 3,2 | ~16 km | Rung nhẹ, cảm nhận rõ |
| 03/08 | Xã Bảo Lạc | 3,2 | 16,8 km | Cấp 0 (Không gây thiệt hại) |
Trải dài từ ngày 30/7 đến ngày 3/8, tổng cộng đã có 3 trận động đất có độ lớn từ 3,2 đến 3,6 độ richter xuất hiện dồn dập tại khu vực hai xã Bảo Lạc và Hưng Đạo.
Nhiều người dân địa phương cho biết, họ cảm nhận rất rõ hiện tượng tường nhà rung rinh, đồ đạc chao đảo, kèm theo đó là những âm thanh trầm đục phát ra từ lòng đất giống như tiếng sấm nổ âm vang dưới chân.
Nhận định về nguyên nhân chuỗi động đất này, TS. Nguyễn Xuân Anh - Viện trưởng Viện Các khoa học Trái đất cho biết chấn tâm của cả ba trận động đất vừa qua đều nằm hoàn toàn trong phạm vi ảnh hưởng của đới đứt gãy Thái Nguyên - Bắc Kạn - Yên Minh. Đây là một trong những đới đứt gãy tân kiến tạo đang hoạt động ở khu vực phía Bắc nước ta.
Tây Bắc và Đông Bắc Việt Nam là nơi tập trung nhiều hệ thống đứt gãy kiến tạo phức tạp như đứt gãy Sông Hồng, Sông Chảy, Điện Biên - Lai Châu, và Thái Nguyên - Bắc Kạn - Yên Minh. Khi các khối đất đá dịch chuyển tương đối với nhau dọc theo mặt đứt gãy, năng lượng tích tụ lâu ngày sẽ bị giải phóng đột ngột dưới dạng sóng địa chấn, tạo ra động đất.
Theo phân loại thang địa chấn tại Việt Nam, động đất có độ lớn từ 5,0 đến 5,9 độ được xếp vào nhóm động đất trung bình. Tuy nhiên, "trung bình" trên thang đo địa chất không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan trong đời sống dân sinh.
Vùng núi cao như Cao Bằng có địa hình dốc, địa chất phong hóa mạnh. Động đất trên 5,0 độ có thể kích hoạt các hiện tượng sạt lở đất, đá lăn từ trên núi xuống.
Trước thực tế hoạt động địa chấn có diễn biến phức tạp, TS. Nguyễn Xuân Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực giám sát và dự báo chủ động.
Hiện nay, Việt Nam đã xây dựng được Bản đồ đánh giá nguy hiểm động đất trên phạm vi toàn quốc. Bản đồ này là cơ sở pháp lí và kĩ thuật quan trọng để quy hoạch đô thị, phân vùng rủi ro, và đưa ra các quy chuẩn xây dựng kháng chấn cho từng địa phương.
Tuy nhiên, các đới đứt gãy luôn biến đổi theo thời gian kiến tạo. Viện Các khoa học Trái đất kiến nghị cần phải định kì chi tiết hóa và cập nhật bản đồ này sau mỗi 5 đến 10 năm.
Hiện tại, Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần vẫn đang duy trì quan trắc 24/7 để theo dõi sát sao chuỗi diễn biến tại Cao Bằng. Bên cạnh sự chủ động của cơ quan chuyên môn, người dân vùng núi phía Bắc cần trang bị các kĩ năng sinh tồn cơ bản khi xảy ra động đất.
