Vì sao nhà sản xuất thủy tinh 175 năm tuổi bỗng trở thành ngôi sao AI?

Corning từng sản xuất bóng đèn thủy tinh cho Thomas Edison (nhà phát minh nổi tiếng người Mỹ) và chịu thua lỗ với mảng cáp quang trong gần 20 năm. Song hiện nay, trong cuộc đua toàn cầu nhằm xây dựng đủ năng lực điện toán cho tương lai do trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn dắt, cáp quang của Corning đã trở thành lựa chọn hàng đầu.

Câu chuyện cổ tích về một linh kiện công nghệ cao vốn không mấy hào nhoáng đã mang lại cú hích lớn cho doanh nghiệp 175 năm tuổi này, đồng thời là bài học về việc kiên trì chấp nhận thua lỗ thời gian dài để theo đuổi những ý tưởng mới có thể mang lại thành quả lớn về sau.

Cổ phiếu Corning đang dao động quanh mức cao nhất mọi thời đại, được thúc đẩy bởi thỏa thuận trị giá 6 tỉ USD vừa công bố với Meta Platforms nhằm cung cấp cáp quang cho hệ thống trung tâm dữ liệu AI đang mở rộng nhanh của gã khổng lồ công nghệ này.

Corning cho biết đang đàm phán thêm với các đối tác khác về nhiều hợp đồng tương tự. Công ty nổi tiếng với kính cường lực Gorilla Glass cũng đang nghiên cứu một bước tiến lớn tiếp theo: Cáp quang được đưa vào bên trong máy chủ, thay vì chỉ kết nối chúng với nhau.

Trong suốt như pha lê

Cáp của Corning bất ngờ trở nên đắt hàng vì một lý do thuần túy vật lý: Dữ liệu có thể được truyền đi nhanh hơn nhiều và tiêu tốn ít năng lượng hơn khi sử dụng ánh sáng (photon) thay vì điện (electron). Bản thân mỗi sợi cáp thường chứa hàng chục hoặc hàng trăm sợi thủy tinh siêu mảnh, linh hoạt để truyền tín hiệu.

Cho đến gần đây, cáp quang chủ yếu được dùng để kết nối các nút của internet, đôi khi kéo dài hàng nghìn km dưới lòng đất và dưới đáy biển.

“Ngay cả ở khoảng cách ngắn, truyền dữ liệu bằng photon đã hiệu quả gấp ba lần so với electron. Còn ở khoảng cách xa, hiệu quả có thể cao hơn tới 20 lần”, theo Wendell Weeks - Giám đốc điều hành Corning từ năm 2005 và từng xuất thân từ bộ phận cáp quang.

Khoảng một nửa hoạt động sản xuất của Corning (có trụ sở ở bang New York) vẫn đặt tại Mỹ - điều đáng chú ý trong bối cảnh nhiều hãng công nghệ cao đã chuyển nhà máy ra nước ngoài. Tại một nhà máy ở bang North Carolina (Mỹ), Corning kéo những sợi thủy tinh mảnh như tóc người nhưng dài tới hơn 30 dặm (hơn 48km). Chúng trong suốt đến mức nếu lấp đầy đại dương bằng các sợi này, bạn có thể nhìn thẳng xuống đáy biển.

Theo Mike O’Day - người đứng đầu mảng cáp quang của Corning, thành công trong lĩnh vực này không hề được đảm bảo từ đầu. Cho đến gần đây, công ty vẫn sản xuất một loại sản phẩm, gần như không thay đổi, kể từ khi ra mắt vào năm 1970.

Năm 2018, Wendell Weeks và Mike O’Day đến thành phố Dallas (bang Texas, Mỹ) để tham quan một trung tâm dữ liệu của Meta Platforms (khi đó còn mang tên Facebook). Họ kinh ngạc trước nhu cầu khổng lồ về cáp quang để kết nối các máy chủ trong trung tâm dữ liệu khổng lồ này.

Facebook thời điểm đó sử dụng kết hợp cáp đồng và cáp quang hiện có, nhưng cả hai đều bộc lộ hạn chế. Điều đó thúc đẩy các kỹ sư Corning chế tạo loại cáp mỏng hơn nhưng bền hơn, có thể chịu được các góc uốn cong gắt, theo Giám đốc nghiên cứu Claudio Mazzali.

5 năm sau, ChatGPT ra mắt và nhu cầu với các trung tâm dữ liệu sử dụng cáp quang bùng nổ.

“Chúng tôi rất biết ơn vì đã thực hiện chuyến đi năm 2018 và dám đặt cược”, Mike O’Day nói. Khi đó, họ không hề biết liệu đây sẽ là một khoản đầu tư thành công hay thất bại.

“Phong cách Corning”

Điều làm nên sự đổi mới về cáp quang của Corning là công ty hầu như không thuê ngoài bất cứ thứ gì, Claudio Mazzali nói. Họ thậm chí còn tự thiết kế các máy móc được sử dụng để sản xuất sợi quang và cáp của mình.

Wendell Weeks cho biết đó là một phần của “phong cách Corning”. Tinh thần tự chủ này cũng áp dụng cho lực lượng lao động. Khi chuyển hướng chiến lược, công ty điều chuyển kỹ sư sang các dự án khác thay vì sa thải, nhờ vậy nhân sự tích lũy chuyên môn qua nhiều thập kỷ và nhiều dự án khác nhau. “Những gì kỹ sư của chúng tôi làm được không thể học từ sách giáo khoa”, Wendell Weeks nhấn mạnh.

Sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Corning trải qua sáu quý liên tiếp doanh thu sụt giảm, dài nhất kể từ cuộc khủng hoảng viễn thông năm 2001. Thay vì sa thải nhân viên và thu hẹp nhà máy, Corning cho phép nhân viên nhận một phần thù lao bằng cổ phiếu.

“Có lẽ chúng tôi đang duy trì nhiều hơn từ 4.000 đến 5.000 nhân viên so với mức doanh thu có thể hỗ trợ”, Wendell Weeks cho hay. Hiện Corning có khoảng 56.000 nhân viên trên toàn cầu.

Giờ đây, khi nhu cầu cáp quang bùng nổ, công ty cần toàn bộ lực lượng và năng lực sản xuất đó, thậm chí nhiều hơn nữa.

Cung và cầu

Corning là nhà sản xuất cáp quang lớn nhất theo nhiều tiêu chí và chiếm thị phần lớn tại Bắc Mỹ. Theo Mike O’Day, cáp cho trung tâm dữ liệu là mảng tăng trưởng nhanh nhất trong doanh thu của hãng. Tuy nhiên, triển vọng tích cực này phụ thuộc vào việc các tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục xây dựng trung tâm dữ liệu với tốc độ như đã công bố, theo các nhà phân tích.

“Mức giá cổ phiếu Corning hiện nay phản ánh kịch bản mọi thứ diễn ra hoàn hảo, không có sai sót nào”, William Kerwin, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao tại hãng Morningstar, nhận định.

Giống nhiều nhà cung cấp cho trung tâm dữ liệu khác, Corning hiện đã bán hết toàn bộ những gì có thể sản xuất được. “Tôi cho rằng nhu cầu với cáp quang của Corning sẽ vượt cung trong tương lai gần. Có thể khẳng định rằng nếu sản xuất nhiều hơn, Corning sẽ bán được nhiều hơn”, William Kerwin nói. Một yếu tố khác: Việc lắp đặt cáp quang đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực.

Dù ngành AI có đạt được các mục tiêu tăng trưởng hay không, các doanh nghiệp hiện hữu và mới nổi vẫn sẽ tiếp tục tìm kiếm cáp quang chất lượng cao như của Corning và một số ít đối thủ khác.

Corning đã có sẵn hướng kinh doanh tăng trưởng tiếp theo: Nvidia đang nghiên cứu các máy chủ có thể tích hợp trực tiếp công nghệ quang học “đồng đóng gói” do Corning sản xuất.

Đây là công nghệ mà trong đó linh kiện quang học được tích hợp rất gần, thậm chí chung một cụm đóng gói, với chip xử lý hoặc chip mạng bên trong máy chủ. Thay vì để tín hiệu điện chạy qua dây đồng rồi mới chuyển sang tín hiệu quang ở bên ngoài, công nghệ quang học “đồng đóng gói” đưa phần truyền quang vào sát bộ xử lý. Điều này giúp truyền dữ liệu nhanh hơn, tiêu thụ ít điện năng hơn, giảm tỏa nhiệt, phù hợp với các trung tâm dữ liệu AI cần băng thông cực lớn.

Corning mất gần nửa thế kỷ để sản xuất 1 tỉ dặm cáp quang (1 dặm ≈ 1,609 km). 1 tỉ dặm thứ hai chỉ mất 8 năm, đạt được vào năm ngoái. 1 tỉ dặm tiếp theo sẽ đến nhanh hơn nhiều.

Một phần là vì ngày càng nhiều cáp quang được sử dụng trong các mạng dày đặc bên trong trung tâm dữ liệu, đủ để sớm vượt qua mảng cáp đường dài về số dặm đã cung cấp, theo Mike O’Day. Tiếp đến sẽ là cáp quang sẽ được sử dụng bên trong máy tính.

Dù lạc quan về mối quan hệ hợp tác với Nvidia, Wendell Weeks cho biết ông vẫn chưa được mời đến các buổi tiệc với gà rán và bia nổi tiếng của Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia). Việc phát triển công nghệ quang học “đồng đóng gói” đòi hỏi sự kiên nhẫn và vốn đầu tư lớn, giống những đổi mới trước đây của Corning.

“Khi chúng tôi thực sự bàn giao sản phẩm, tôi đoán đó là lúc bạn được mời đến những buổi gặp mặt với bia và gà rán”, Wendell Weeks nói đùa.