Vì sao thẻ cào điện thoại 'tàng hình' tại ĐBSCL?
Thanh toán số, ví điện tử bùng nổ, chiết khấu thấp, thuế VAT và thay đổi chính sách nhà mạng khiến thẻ cào vật lý dần biến mất khỏi thị trường.
Khi thẻ cào nạp tiền điện thoại thành “hàng hiếm”
Một chiều giáp Tết, điện thoại “trả sau” của tôi chưa đóng tiền, vậy là bị cúp máy, không gọi đi được, không sử dụng Zalo. Do công việc quá bận, tôi định chạy đến cửa hàng điện thoại để nạp tiền. Thế nhưng qua nhiều tuyến phố vẫn không gặp được cửa hàng nạp thẻ cào. Khi đến đường Nguyễn Trãi (TP.Cần Thơ), tôi mới gặp một cửa hàng có nạp tiền bằng card thẻ. Tôi phát hiện nhiều cửa hàng bán thẻ cào điện thoại ở Cần Thơ nay đã 'tàng hình'.
Nguyên nhân cốt lõi làm thẻ cào điện thoại dần rút khỏi thị trường chính là quá trình chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng. Cần Thơ hiện đẩy mạnh các mô hình “Tuyến phố không dùng tiền mặt”, đặc biệt ở khu vực trung tâm Ninh Kiều, Đại lộ Hòa Bình, các tuyến đường thương mại và dịch vụ.
Trong bối cảnh đó, hành vi tiêu dùng thay đổi rõ rệt: thay vì phải ra cửa hàng mua thẻ, người dân chỉ cần vài thao tác trên điện thoại để nạp tiền trực tuyến.
Cô Vương Phương Thảo - nhân viên một cửa hàng điện thoại ở tuyến đường Nguyễn Trãi (TP.Cần Thơ) - cho biết: “Sự bùng nổ của app ngân hàng và ví điện tử khiến khách hàng gần như không còn mua thẻ giấy. Nhiều người chỉ mất khoảng 30 giây để nạp tiền ngay trên giường”.
Không chỉ nhanh, việc nạp tiền trực tuyến còn được hỗ trợ bởi các chương trình khuyến mãi. Khách hàng khi nạp tiền qua ứng dụng thường được giảm trực tiếp hoặc hoàn tiền, mức ưu đãi phổ biến từ 1-5%. Đây là điều mà hình thức thẻ cào vật lý không thể cạnh tranh.
Anh Trần Tú Toàn - nhân viên kinh doanh bất động sản ở Nam Cần Thơ - cho biết: “Nhà tôi hiện nay 3 người dùng điện thoại, tất cả đều nạp tiền qua app và tài khoản ngân hàng”. Thói quen “tiện lợi 24/7” cũng góp phần quan trọng. Người dân không còn phải ra đường lúc trời mưa rào miền Tây hay đêm khuya để tìm điểm bán thẻ. Chỉ cần điện thoại có mạng là có thể nạp tiền.
Tại xã Mỹ Tú (TP.Cần Thơ), hiện nay số điểm bán card điện thoại cũng rất hiếm. Anh Phan Phú Quốc - một người có cửa hàng điện cơ ở xã vùng sâu này - cho rằng: “Người dân đa số đã nạp tiền điện thoại từ tài khoản ngân hàng, app. Vì vậy rất ít điểm bán thẻ cào”.
Chiều 5.2, có việc phải về Vĩnh Long, khi tôi đến trung tâm huyện Tam Bình cũ, nay là xã Tam Bình để tìm mua thẻ cào điện thoại. Anh Trương Văn Lực - một người ở cửa hàng điện thoại - cho biết: “Tại chợ xã này, theo tôi biết, chỉ còn 2 điểm bán thẻ cào điện thoại là ở đây và bưu điện. Còn lại họ nghỉ bán hết. Lý do, hầu hết dân xài điện thoại hiện nay tự nạp tiền bằng app và nạp qua tài khoản ngân hàng”.
Bài toán kinh tế của người bán: chiết khấu thấp và áp lực thuế
Bên cạnh yếu tố công nghệ, nguyên nhân khiến thẻ cào “tàng hình” còn đến từ bài toán lợi nhuận.
Chị Kim Hạnh - Tiệm điện thoại Tuấn Hưng trên tuyến Quang Trung, TP.Cần Thơ - cho rằng: “Chiết khấu quá thấp. Trước đây bán một thẻ 100.000 đồng lời được 4.000-5.000 đồng; bây giờ có khi chỉ lời 1.000-2.000 đồng”.
Mức chiết khấu thấp khiến việc kinh doanh thẻ cào không còn hấp dẫn. Trong khi đó, người bán vẫn phải đối mặt nhiều rủi ro như tồn kho, mất trộm, thẻ bị ướt, rách hoặc bị lừa đảo đổi thẻ giả. Đặc biệt, người bán phải bỏ vốn nhập hàng nhưng lợi nhuận mỏng, dẫn đến tâm lý “không đáng để chôn vốn”.
Ngoài ra, việc thực hiện các quy định về hóa đơn điện tử và thuế, trong đó có thuế VAT đối với hoạt động kinh doanh thẻ cào, cũng tạo thêm áp lực cho các tiểu thương. Khi lợi nhuận không còn đủ hấp dẫn, nhiều người lựa chọn chuyển diện tích kinh doanh sang các mặt hàng khác như sữa, bánh kẹo, đồ gia dụng – vốn cho mức lời ổn định hơn.
Ví điện tử bùng nổ: công nghệ thay thế hoàn toàn thẻ cào
Không chỉ thị trường tự đào thải, các nhà mạng cũng đang chủ động giảm dần thẻ cào vật lý.
Thẻ giấy hay thẻ nhựa cần in ấn, vận chuyển, kho bãi, kiểm soát mã số và hệ thống phân phối đại lý. Trong khi đó, thẻ điện tử chỉ là mã được tạo ra và quản lý hoàn toàn trên hệ thống số.
Việc chuyển đổi sang hình thức nạp tiền online giúp nhà mạng tiết kiệm chi phí vận hành, giảm thất thoát, đồng thời minh bạch hóa dòng tiền và dữ liệu khách hàng. Đây là xu hướng phù hợp trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh.
Ông Lê Bá Quan - một cán bộ về hưu rất sành sỏi việc sử dụng điện thoại trong thanh toán ở xã Tam Bình (Vĩnh Long) - cho rằng: Sự ra đời của ví điện tử và hệ sinh thái ngân hàng số là yếu tố mang tính “thay đổi cuộc chơi”. Chỉ với MoMo, ZaloPay, Viettel Money hoặc các app ngân hàng như Vietcombank, MB, Agribank…, người dùng có thể nạp tiền điện thoại mọi lúc, mọi nơi.
Đáng chú ý, ví điện tử còn tích hợp hàng loạt tiện ích khác như thanh toán điện nước, mua vé xe, đặt hàng online, chuyển tiền, thanh toán QR. Khi đã quen với hệ sinh thái này, người dùng gần như không còn nhu cầu mua thẻ cào vật lý.
KHCN phát triển nhanh: yếu tố quyết định làm thẻ cào sắp biến mất
Ở góc độ khoa học và đời sống, sự biến mất của thẻ cào không đơn thuần là câu chuyện kinh doanh, mà phản ánh tốc độ phát triển quá nhanh của khoa học – công nghệ.
Các công nghệ như dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hệ thống thanh toán số, xác thực điện tử giúp các giao dịch nạp tiền diễn ra nhanh hơn, an toàn hơn và có thể kiểm soát theo thời gian thực. Thẻ cào giấy, vốn là sản phẩm trung gian vật lý, không thể cạnh tranh với một nền tảng số có tốc độ và tính tiện lợi vượt trội.
Để thích ứng, các tiểu thương và cửa hàng nhỏ cần chuyển đổi mô hình từ “bán thẻ giấy” sang “điểm dịch vụ số”, hỗ trợ nạp tiền điện tử, thanh toán QR, thu hộ cước viễn thông, điện nước, dịch vụ công trực tuyến.
Song song đó, các nhà mạng và đơn vị fintech cần mở rộng hoạt động hỗ trợ người cao tuổi, phổ cập kỹ năng số, đơn giản hóa thao tác nạp tiền để tăng tính bao trùm.
Về phía quản lý nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế và cơ chế chiết khấu hợp lý, tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa đại lý truyền thống và nền tảng số.
Thẻ cào điện thoại biến mất không phải dấu hiệu suy thoái, mà là minh chứng rõ ràng cho một xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số. Khi khoa học – công nghệ phát triển nhanh, mọi sản phẩm lỗi thời sẽ bị thay thế, và người thích nghi sớm sẽ là người đi trước.
Ông Nguyễn Thành Tâm - giám đốc Viettel TP.Cần Thơ - phân tích: “Việc card thẻ điện thoại loại giấy ngày nay ít được thông dụng do ảnh hưởng chuyển đổi số nhanh chóng. Hầu hết các nhà mạng đều có ví điện tử, việc nạp tiền dễ dàng. Hầu như ai cũng có thể sử dụng. Người cao tuổi thì nhờ người trẻ nạp tiền điện thoại”.
Thẻ cào vật lý không mất hẳn, nhưng chắc chắn sẽ chỉ còn tồn tại ở vùng sâu vùng xa hoặc nhóm người chưa tiếp cận công nghệ. Với đô thị loại I như Cần Thơ, xu thế “tàng hình” là điều tất yếu.
