Việt Nam - Australia thúc đẩy hợp tác AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử và biển

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia, sáng 10/8 (giờ địa phương), Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam phối hợp với Đại học Công nghệ Sydney tổ chức Diễn đàn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Australia.

Diễn đàn có sự tham dự của hơn 500 đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, nhà khoa học và cơ quan hoạch định chính sách hai nước.

Tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề xuất Việt Nam và Australia tập trung nguồn lực cho một số lĩnh vực công nghệ chiến lược, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghệ biển.

Một trọng tâm được đặt ra là xây dựng chuỗi hợp tác từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa. Theo đó, các kết quả nghiên cứu cần được kết nối với nhu cầu thực tế của thị trường, doanh nghiệp và các bài toán phát triển kinh tế - xã hội, thay vì dừng lại ở phạm vi phòng thí nghiệm.

Hai bên cũng được đề xuất tiếp tục phát triển Trung tâm Công nghệ Chiến lược thành một nền tảng hợp tác chung, đồng thời tăng cường kết nối các quỹ đầu tư và nguồn vốn dành cho công nghệ. Cách tiếp cận này nhằm tạo điều kiện để các sáng chế, công nghệ có tiềm năng được tiếp tục phát triển và đưa vào ứng dụng.

Trong lĩnh vực kinh tế số và chuyển đổi số, Việt Nam và Australia có thể lựa chọn một số ngành, doanh nghiệp cụ thể để triển khai các dự án ứng dụng AI và chuyển đổi số, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các dự án vừa giải quyết bài toán công nghệ của doanh nghiệp, vừa tạo dữ liệu thực tế phục vụ quá trình hoạch định chính sách.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh và triển vọng phát triển của mỗi quốc gia.

Đối với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là một trong những động lực tăng trưởng chủ yếu. Việt Nam cũng đang chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là tiếp nhận công nghệ sang thúc đẩy đồng nghiên cứu, đồng phát triển và từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra công nghệ.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước xây dựng chiến lược kết nối về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tầm nhìn dài hạn, coi đây là một trụ cột trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Australia.

Một hướng hợp tác được đề cập là mở rộng các chương trình nghiên cứu chung, kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các quỹ đầu tư đổi mới sáng tạo. Hai bên có thể hình thành các mạng lưới nghiên cứu trong những lĩnh vực ưu tiên như AI, bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch, khoáng sản chiến lược và kinh tế biển.

Việt Nam và Australia cũng hướng tới phát triển các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), phòng thí nghiệm chung, chương trình ươm tạo doanh nghiệp công nghệ và các dự án đổi mới sáng tạo có khả năng thương mại hóa. Cùng với đó là nghiên cứu các cơ chế tài chính cho hoạt động nghiên cứu chung, chia sẻ rủi ro và thúc đẩy đồng đầu tư.

Một nội dung quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Hai nước dự kiến tăng cường hợp tác đào tạo kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và nhân lực quản trị đổi mới sáng tạo; mở rộng trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và chuyên gia, đồng thời gắn hoạt động đào tạo và nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp.

Phía Australia đánh giá khoa học và công nghệ có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai nước đang tìm kiếm thêm các cơ chế hợp tác về nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, hướng tới tạo ra những kết quả có giá trị kinh tế và thúc đẩy phát triển bền vững.

Việc lựa chọn các lĩnh vực như AI, bán dẫn, lượng tử, sinh học, năng lượng sạch và công nghệ biển cho thấy hợp tác khoa học - công nghệ Việt Nam - Australia đang hướng nhiều hơn tới các ngành công nghệ có hàm lượng nghiên cứu cao và tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng lớn.

Nếu được triển khai theo hướng kết nối đồng thời nhà nước - trường đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp - nguồn vốn, các chương trình hợp tác này có thể tạo thêm điều kiện để Việt Nam tiếp cận năng lực nghiên cứu, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời mở rộng khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và thị trường.