Vương Tổ Hiền tái xuất nhờ AI, phim ngắn Trung Quốc đối mặt làn sóng khán giả ngán ngẩm
Theo các nhà sáng tạo nội dung, thách thức hiện nay đã chuyển từ việc sản xuất phim ngắn chi phí thấp sang việc tạo dấu ấn riêng biệt giữa thị trường tràn ngập sản phẩm na ná nhau.
Vương Tổ Hiền tái xuất màn ảnh sau hai thập niên nhờ AI
Hai thập niên sau khi rời xa ánh đèn sân khấu, nữ diễn viên nổi tiếng Vương Tổ Hiền (Joey Wong, 59 tuổi) bất ngờ trở lại màn ảnh, nhưng không phải trong một bộ phim truyền thống mà thông qua công nghệ AI tái hiện hình ảnh. Vương Tổ Hiền là một trong những nữ diễn viên xinh đẹp và nổi tiếng nhất châu Á thập niên 1980, 1990.
Thông qua video dài 2 phút do NetEase phát hành vào mùa hè này, Vương Tổ Hiền được tái hiện trong một số vai diễn đáng nhớ nhất của mình, gồm cả hình tượng nữ ma xinh đẹp trong Thiện nữ u hồn và nàng rắn quyến rũ ở Thanh Xà.
NetEase là tập đoàn công nghệ và Internet lớn của Trung Quốc, nổi tiếng nhất với lĩnh vực trò chơi điện tử, nhưng hoạt động trong nhiều mảng khác như âm nhạc trực tuyến, giáo dục và nội dung số.
Khán giả ngán ngẩm với những nội dung phim ngắn ngày càng giống nhau
Sự tái xuất này chỉ là một phần trong sự chuyển hướng đang diễn ra trên toàn ngành, khi phim ngắn do AI tạo ra đang chiếm ưu thế trong thị trường phim ngắn phát triển nhanh chóng của Trung Quốc. Với cốt truyện diễn biến nhanh và liên tục có những tình tiết bất ngờ, mỗi tập dạng phim này thường chỉ kéo dài vài phút.
Theo Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc, hơn 90% trong tổng số 430.000 phim ngắn đưa lên mạng trong 8 tháng đầu năm 2026 được tạo bằng AI.
Các nhà sản xuất cho biết công cụ tạo video bằng AI đã mở ra những khả năng kể chuyện trước đây bị giới hạn bởi ngân sách eo hẹp.
Bai Jianyue, nhà sản xuất tại một nền tảng phân phối phim hoạt hình - phim ngắn AI có trụ sở ở thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), nói: “Nhiều tiểu thuyết đăng trên mạng xoay quanh những pha hành động, yếu tố li kì hoặc thế giới tưởng tượng, vốn đòi hỏi trường quay và kỹ xảo tốn kém nếu làm theo cách truyền thống. AI giúp những câu chuyện đó trở nên khả thi hơn nhiều về mặt sản xuất”.
Một số khán giả cho biết sẵn sàng trả tiền để xem phim AI chất lượng cao, đặc biệt khi công nghệ này có thể đưa những thế giới giả tưởng trong các tiểu thuyết mạng nổi tiếng lên màn ảnh.
“Có những thế giới trong tiểu thuyết mà chỉ AI mới thực sự tái hiện được”, người dùng Huifei de Kuromi viết trên mạng xã hội RedNote. Huifei de Kuromi cho biết sẵn sàng trả tiền cho những bản chuyển thể được đầu tư kỹ lưỡng từ các sách hoặc trò chơi nổi tiếng.
RedNote là tên tiếng Anh của Xiaohongshu (Tiểu Hồng Thư), mạng xã hội kiêm nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc, ra mắt năm 2013. Nền tảng này thuộc công ty Xingyin Information Technology, có trụ sở tại thành phố Thượng Hải.
RedNote thường được ví như “Instagram của Trung Quốc” vì người dùng chủ yếu đăng ảnh, video ngắn và bài viết, đồng thời chia sẻ đánh giá, kinh nghiệm và gợi ý về thời trang, làm đẹp, du lịch, ẩm thực, sản phẩm...
Tuy nhiên, nhiều người nói đã bắt đầu ngán ngẩm với những nội dung phim ngắn ngày càng giống nhau.
“Khi một bộ phim trở thành hiện tượng, hàng loạt sản phẩm ăn theo sẽ xuất hiện, chỉ cần đổi triều đại hoặc đổi giới tính nhân vật rồi gọi đó là câu chuyện mới. Kết quả là nhiều khi bạn có thể đoán được phim sẽ kết thúc thế nào ngay từ những phút đầu”, người dùng Liulang de Mao bình luận trên RedNote.
Tạo dấu ấn riêng giữa thị trường phim ngắn ngày càng bão hòa
Các nhà sản xuất phim cũng chia sẻ những lo ngại tương tự, cho rằng việc tạo dấu ấn riêng giữa một thị trường ngày càng bão hòa đang trở nên khó khăn hơn.
“Khả năng tạo video không đồng nghĩa với việc có thể sản xuất ổn định và hoàn thiện cả một loạt phim”, ông Robin Luo, nhà sáng lập Synintell Pictures - công ty sản xuất nội dung AI tại Thâm Quyến, nhận định.
Robin Luo cho biết việc duy trì sự nhất quán về nhân vật, diễn xuất và cách kể chuyện xuyên suốt hàng chục tập vẫn là bài toán khó. Khi ngày càng nhiều đơn vị làm phim có thể tiếp cận công cụ tạo video bằng AI, cuộc cạnh tranh đang chuyển sang chất lượng kịch bản, khả năng đạo diễn, quy trình sản xuất và khả năng giữ chân khán giả.
Các cơ quan quản lý và lãnh đạo ngành cũng bắt đầu dành nhiều sự chú ý hơn cho các phim do người thật đóng.
Wang Xiaoliang, một quan chức Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc, hồi tháng 9 kêu gọi các nền tảng xây dựng những khu vực riêng dành cho phim người đóng và dành hỗ trợ tài chính cho các nội dung chất lượng cao.
Động thái này diễn ra sau khi 6 nền tảng lớn, gồm cả do ByteDance và Kuaishou Technology vận hành, cam kết dành ít nhất 6 tỉ nhân dân tệ (894 triệu USD) để hỗ trợ sản xuất phim ngắn người đóng trong sáng kiến do chính phủ hậu thuẫn.
Trong khi đó, việc quản lý phim do AI tạo ra cũng được siết chặt. Một quy định có hiệu lực từ tháng 10 yêu cầu các tập phim phải có nhãn nổi bật để nhận diện nội dung được tạo bằng AI. Các nền tảng cũng không được sử dụng thuật toán có khả năng khuyến khích người dùng xem quá mức. Những quy định này cho thấy Trung Quốc đang muốn kiểm soát tốc độ mở rộng thị trường, đồng thời tăng yêu cầu về chất lượng nội dung, bản quyền và trách nhiệm của các nền tảng.
Tại cuộc họp tuần trước, Wang Xiaoliang cũng kêu gọi các đơn vị làm phim phải xin phép trước khi sử dụng khuôn mặt và giọng nói của người khác.
Zhou Xiangxiang, nhà sáng lập Moli OPC AI Comic Drama Base, cho biết đội ngũ của bà đã bắt đầu sử dụng hình ảnh nhân viên trong đơn vị sau khi được họ cho phép, đồng thời kí thỏa thuận với diễn viên để tạo ra nhân vật kỹ thuật số. Moli OPC AI Comic Drama Base là cơ sở tập hợp các nhà sáng tạo phim truyện tranh AI tại Thâm Quyến.
Theo Zhou Xiangxiang, việc xin cấp phép sẽ khiến chi phí sản xuất tăng nhẹ nhưng có thể giúp giảm đáng kể chi phí kiểm duyệt của các nền tảng. Nguyên nhân là những nhân vật AI có ngoại hình quá giống người thật thường khiến quá trình xét duyệt và phát hành bị trì hoãn.
Bà cho biết Moli OPC AI Comic Drama Base chưa nhận thấy hoạt động kinh doanh thay đổi đáng kể, do hợp đồng hằng năm với các nền tảng vẫn còn hiệu lực.
AI giúp giảm thời gian và chi phi làm phim ngắn Trung Quốc như thế nào?
Sự bùng nổ của phim ngắn AI tại Trung Quốc đang làm thay đổi không chỉ cách khán giả xem nội dung mà cả cách các nhà sản xuất tạo ra một bộ phim. Trước đây, phim ngắn vẫn cần diễn viên, quay phim, bối cảnh, hậu kì và đội ngũ sản xuất tương đối lớn. Hiện nay, nhiều công đoạn có thể được thực hiện bằng các công cụ AI, từ viết kịch bản, tạo nhân vật, dựng cảnh đến lồng tiếng và biên tập.
Hồi tháng 5, China IPR - ấn phẩm về sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Thương mại Trung Quốc - cho biết chi phí sản xuất một tập phim ngắn tại Trung Quốc đã giảm từ khoảng 50.000 nhân dân tệ (khoảng 7.449 USD) xuống còn 5.000 nhân dân tệ khi ứng dụng AI. Thời gian sản xuất cũng được rút từ 2 - 4 tuần xuống còn 3 - 7 ngày. Chi phí và thời gian giảm mạnh đang hạ thấp rào cản gia nhập, cho phép nhiều nhà sáng tạo và nhóm sản xuất nhỏ tham gia thị trường.
Thế nhưng, việc sản xuất dễ dàng hơn cũng dẫn đến một vấn đề mới: Thị trường có quá nhiều phim. Trong nửa đầu năm 2026, 221.900 phim ngắn do AI tạo ra được phát hành trên Douyin, với tổng cộng hơn 515,7 tỉ lượt xem, theo trang The Paper. Tuy nhiên, dữ liệu được truyền thông Trung Quốc dẫn lại cho thấy 98,7% số phim AI này chưa đạt điểm hòa vốn trong vòng 6 tháng. Điều đó cho thấy lượng người xem lớn không đồng nghĩa với khả năng kiếm tiền của nhà sản xuất.
AI cũng đang gây sức ép lên lực lượng lao động trong ngành điện ảnh. Tại thị trấn Hoành Điếm (tỉnh Chiết Giang), trung tâm sản xuất phim lớn của Trung Quốc, nhiều diễn viên và nhân viên đoàn phim từng hưởng lợi từ sự bùng nổ phim ngắn nay đối mặt với tình trạng thiếu việc làm.
Hãng tin Tài Tân cho biết trong quý I/2026, hơn 95% trong số 128.000 phim ngắn mới tại Trung Quốc được tạo hoàn toàn bằng AI. Một số tác phẩm trước đây cần cả ê kíp quay phim giờ có thể được tạo ra với chi phí thấp hơn đáng kể nhờ các mô hình AI tạo video.
Sự thay đổi này cũng kéo theo các tranh cãi về quyền hình ảnh và bản quyền. Một số nhà sản xuất bị phản ánh vì sử dụng khuôn mặt, trang phục hoặc hình ảnh của người thật để tạo nhân vật bằng AI mà chưa được cho phép. Riêng trong quý I/2026, Hongguo đã gỡ 1.718 phim hoạt hình ngắn được cho là vi phạm quy định, trong đó 670 phim bị nghi sử dụng thông tin khuôn mặt của người khác mà không có sự đồng ý.
Trong khi đó, mô hình này đang được đưa ra thị trường quốc tế. Theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã, thị trường phim ngắn Trung Quốc ở nước ngoài đạt doanh thu 1,525 tỉ USD trong 8 tháng đầu năm 2025, tăng 194,9% so với cùng kì 2024.
AI có thể giúp các công ty giảm chi phí dịch thuật, bản địa hóa nội dung và sản xuất những phiên bản phù hợp với từng thị trường, mở ra một hướng xuất khẩu mới cho ngành công nghiệp nội dung Trung Quốc.