World Cup 2026: Giờ vàng tỉ USD mới trong bóng đá
Chỉ vài ngày sau khi World Cup 2026 khai mạc, tranh cãi về việc nghỉ giải lao uống nước giữa hiệp đấu để phát quảng cáo trên truyền hình đã nhanh chóng lan rộng khắp thế giới bóng đá.
"Bóng đá đã trở thành con tin trong tay những người ngồi trong văn phòng máy lạnh", huấn luyện viên (HLV) nổi tiếng người Đức Jurgen Klopp, đã đưa ra lời chỉ trích gay gắt, thể hiện rõ sự xung đột giữa truyền thống bóng đá và thực tế thương mại.
Trong khi đó, các công ty nghiên cứu thị trường ở Mỹ ước tính tổng giá trị các nguồn quảng cáo liên quan đến khung giờ nghỉ uống nước này có thể vượt quá 600 triệu USD.
World Cup 2026 và "chiếc lồng vàng" do các nhà tài trợ xây dựng
Tranh cãi nảy sinh từ quy định bắt buộc của FIFA về việc mỗi hiệp đấu phải có hai lần nghỉ giải lao để uống nước trong tất cả 104 trận đấu tại World Cup lần này, nhằm giảm thiểu tác động của nhiệt độ cao đến sức khỏe của các cầu thủ.
Trên thực tế, trong các chương trình phát sóng, bất kể nhiệt độ thế nào, thời gian nghỉ giải lao để uống nước đã được nhiều đơn vị nắm giữ bản quyền phát sóng gán cho một ý nghĩa khác: Đó là thời gian quảng cáo. Điều này đặc biệt gây khó chịu cho người hâm mộ châu Âu vốn quen với việc xem liên tục.
Klopp không giấu giếm sự không hài lòng của mình. Theo ông, cái gọi là giờ nghỉ giải lao để bổ sung nước, được quảng bá như một biện pháp bảo vệ sức khỏe cho cầu thủ, thực chất đã trở thành một nguồn thu nhập mới cho các đài truyền hình và nhà quảng cáo.
"World Cup nên diễn ra một cách suôn sẻ như dòng sông, nhưng thay vào đó chúng ta lại xây đập chỉ để cho quảng cáo đi qua". Klopp thậm chí còn mô tả World Cup hiện tại như một "chiếc lồng vàng" bị chi phối bởi lợi ích thương mại.
Klopp không phải là người duy nhất lên tiếng công khai, ngày càng nhiều người trong giới bóng đá bày tỏ sự nghi ngờ của họ, và thậm chí một số HLV các đội dự World Cup cũng đã lên tiếng bày tỏ sự không hài lòng.
HLV đội tuyển Mỹ Mauricio Pochettino tin rằng chỉ nên sử dụng thời gian nghỉ để uống nước trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. HLV đội tuyển Pháp Didier Deschamps cho rằng thời gian nghỉ để uống nước rất tốt cho các đài truyền hình vì họ có thể chèn quảng cáo, nhưng nó làm gián đoạn màn trình diễn của đội. HLV đội tuyển Bồ Đào Nha Roberto Martinez tin rằng thời gian nghỉ 3 phút để uống nước ảnh hưởng đến động lực của đội.
Trên các nền tảng mạng xã hội như Reddit và Twitter, các cuộc thảo luận về việc tạm ngừng cung cấp nước cho cơ thể đã trở thành chủ đề thịnh hành của World Cup trong nhiều ngày qua.
Nhiều người hâm mộ tin rằng việc nghỉ giải lao để uống nước là hợp lý, và vấn đề thực sự nằm ở việc quảng cáo làm gián đoạn các trận đấu. "Một trong những nét quyến rũ lớn nhất của bóng đá là nhịp độ không ngừng nghỉ trong 90 phút thi đấu" và “Tôi không phản đối việc cầu thủ uống nước, nhưng tôi phản đối việc các nhà quảng cáo biến việc uống nước thành một hoạt động kinh doanh" chỉ là một vài trong số những bình luận nhận được nhiều lời khen ngợi trên mạng xã hội.
Tất nhiên, cũng có ý kiến cho rằng sức khỏe của cầu thủ cần được ưu tiên hàng đầu. Một số chuyên gia y tế và HLV tin rằng việc nghỉ giải lao để bổ sung nước thường xuyên là rất cần thiết trong điều kiện thời tiết nắng nóng của mùa hè ở Bắc Mỹ. Nhiệt độ gần 40 độ C ở Houston, Texas và các khu vực thi đấu khác gần đây đã củng cố thêm quan điểm này.
Giá trị quảng cáo tương đương với Super Bowl
"Trước đây chúng ta xem các cầu thủ uống nước, giờ thì chúng ta xem các nhà quảng cáo kiếm tiền". Câu nói đùa của cư dân mạng không hề phóng đại. Tờ Wall Street Journal không né tránh lý do đằng sau cuộc tranh cãi "mô hình kinh doanh thể thao kiểu Mỹ" đã bắt đầu thâm nhập sâu vào World Cup.
Đối với nhiều người Mỹ, chương trình giải lao giữa hiệp World Cup, giá vé biến động và các quảng cáo nước uống có sự tương đồng đáng kể với hoạt động của bốn giải đấu chuyên nghiệp lớn ở Bắc Mỹ (bóng bầu dục, bóng chày, bóng rổ và khúc côn cầu trên băng), đặc biệt là sau khi FIFA công khai tuyên bố ủng hộ sự phát triển của bản quyền truyền thông và doanh thu từ nó trước giải đấu.
Michael Johnson, nhà phân tích nghiên cứu tại S&P Global phụ trách ngành công nghiệp thể thao Hoa Kỳ, đã chỉ ra trong phân tích của mình rằng việc thêm các giờ nghỉ giải lao uống nước là một hoạt động kinh doanh rất có giá trị. "Khán giả Mỹ đã quen với thể thức bốn hiệp của NBA và NFL và quen với việc nghỉ giải lao trong các trận đấu. World Cup về cơ bản đang mô phỏng những phong cách này". Theo ông, giá trị quảng cáo mà các giờ nghỉ giải lao uống nước trong các sự kiện lớn mang lại xấp xỉ mức của "Super Bowl", các quảng cáo 30 giây có giá trị từ 7 triệu đến 9 triệu USD.
Nếu chúng ta ước tính một cách thận trọng rằng mỗi lần nghỉ giải lao uống nước tạo ra 3 triệu USD doanh thu quảng cáo, thì tổng doanh thu quảng cáo từ tất cả 208 lần nghỉ giải lao uống nước trong sự kiện này sẽ vượt quá 600 triệu USD.
Nhà phân tích thể thao độc lập Francois Godard cũng tin rằng nhiều đài truyền hình có thuê bao trả phí sẽ sẵn lòng tạm ngừng phát sóng để bổ sung nguồn cung, vì điều này sẽ cho phép họ có thêm không gian quảng cáo.
Tuy nhiên, đài ITV ở Anh đã tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ không phát sóng quảng cáo trong giờ nghỉ giải lao uống nước, do những hạn chế về quảng cáo do các cơ quan quản lý đặt ra. Ngay cả Telemundo (thuộc sở hữu của NBC Universal), đơn vị nắm giữ bản quyền phát sóng tiếng Tây Ban Nha của World Cup tại Mỹ, cũng đã nhấn mạnh rằng họ sẽ không phát sóng quảng cáo trong giờ nghỉ giải lao uống nước.
Liệu quảng cáo có trở thành chuẩn mực trong tương lai?
Hiện tại, FIFA chưa cho biết liệu việc tạm dừng bổ sung nước có trở thành quy định thường trực tại các kỳ World Cup tương lai hay không. Tuy nhiên, World Cup 2030 sẽ được tổ chức tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco, còn World Cup 2034 sẽ do Ả Rập Xê Út đăng cai. Nhiệt độ tại các quốc gia này trong mùa giải truyền thống (tháng 6-7) có khả năng vượt quá 30 độ C.
Michael Johnson còn chỉ ra một thực tế dễ bị bỏ qua: Sự kết hợp giữa chu kỳ bản quyền truyền thông ngày càng tăng và việc tạm dừng bổ sung nước sẽ thúc đẩy các nền tảng phát trực tuyến như Apple, Amazon và Netflix đấu thầu bản quyền World Cup cho hai kỳ tiếp theo. Xét cho cùng, bản quyền World Cup của Fox Sports sẽ hết hạn sau giải đấu này, và nếu việc bổ sung nước tiếp tục trong tương lai, nó sẽ trở thành một nguồn quảng cáo khổng lồ.
Mặt khác, tham vọng thương mại của FIFA từ lâu đã không được che giấu, đặc biệt là khi World Cup lần này được tổ chức tại Bắc Mỹ, khu vực phát triển nhất về thương mại hóa thể thao. Tổng ngân sách của họ cho World Cup 2026 dự kiến sẽ đạt 8,9 tỉ USD, trong đó doanh thu từ bản quyền phát sóng chiếm phần lớn nhất, lên tới 44%.
Vì vậy, liệu World Cup hiện tại đang thích ứng với kỉ nguyên mới hay đang hướng tới "Mỹ hóa" hoàn toàn vẫn còn phải chờ xem, và các trận đấu sắp tới có thể sẽ cung cấp thêm câu trả lời.
