Xâm nhập mặn ở Vĩnh Long có xu hướng kéo dài

Mùa khô 2026, tình hình xâm nhập mặn trên địa bàn Vĩnh Long diễn biến phức tạp, có thời điểm ranh mặn 1‰ xâm nhập sâu nhất tới 65km tính từ cửa sông Cửu Long. Trước nguy cơ ảnh hưởng sản xuất và đời sống dân sinh, tỉnh đã triển khai sớm, đồng bộ nhiều giải pháp ứng phó, bảo đảm nguồn nước và giảm thiểu thiệt hại.

Theo Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, căn cứ bản tin dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, trong tháng 2.2026, đợt xâm nhập mặn sâu nhất xuất hiện từ ngày 19 đến 26.2. Ở ngưỡng 4‰ – mức mặn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp – ranh mặn trên các tuyến sông chính đã tiến sâu vào nội đồng.

Cụ thể, trên sông Cửa Đại, ranh 4‰ xâm nhập đến xã Phú Thuận (xã Long Định cũ), cách cửa sông khoảng 36km. Trên sông Hàm Luông, mặn vào đến khu vực xã Phước Long – xã Đồng Khởi (xã Định Thủy cũ), cách cửa sông 39,5km. Trên sông Cổ Chiên, ranh mặn 4‰ vào đến xã Thành Thới – phường Long Đức, cách cửa sông 39,1km. Trên sông Hậu, mặn vào đến xã Phong Thạnh, cách cửa sông 39,3km.

Đáng chú ý, ở ngưỡng 1‰ – mức ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt – xâm nhập mặn còn đi sâu hơn. Trên sông Hàm Luông, ranh 1‰ vào đến 55,4km; trên sông Cổ Chiên là 55,1km; trên sông Hậu là 52km. Đây là mức xâm nhập cao trong bối cảnh nguồn nước thượng nguồn suy giảm vào cuối mùa khô.

Theo dự báo từ ngày 26.2 đến 8.3, độ mặn trên các sông có xu thế tăng nhanh từ ngày 26.2 đến 1.3, sau đó tăng chậm hoặc giảm dần tùy từng tuyến. Ranh mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu hơn so với đợt giữa tháng 2. Trên sông Hàm Luông và sông Cổ Chiên, ranh 4‰ có thể vào tới trên 53km; trên sông Hậu khoảng 53,8km; riêng sông Cửa Đại khoảng 41,6km.

Đặc biệt, ranh mặn 1‰ được dự báo xâm nhập sâu nhất tới 65km trên sông Cổ Chiên (đến khu vực xã Vĩnh Thành – xã Cái Nhum) và trên sông Hậu (đến xã Trà Ôn – xã Lục Sĩ Thành). Đây là mức sâu nhất tính từ cửa sông Cửu Long vào nội địa trong mùa khô năm nay tại khu vực tỉnh.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, mức độ xâm nhập mặn hiện nay tương đương mùa khô 2022–2023 và 2023–2024, theo kịch bản nguồn nước mùa cạn 2025–2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. So với năm 2025, diễn biến mặn năm 2026 không đột biến bất thường nhưng có xu hướng kéo dài và tiềm ẩn rủi ro cao nếu xuất hiện triều cường mạnh kết hợp dòng chảy yếu.

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, trong đó có Kế hoạch phòng, chống thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2025–2026. Đồng thời triển khai thực hiện nghiêm Công điện số 15/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chủ động ứng phó xâm nhập mặn ở ĐBSCL.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã liên tiếp ban hành các công văn hướng dẫn tăng cường giải pháp phòng, chống hạn mặn; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc theo dõi chặt chẽ diễn biến độ mặn, tham mưu kịp thời cho tỉnh điều hành sản xuất và vận hành công trình thủy lợi.

Về tổ chức ứng phó, tỉnh yêu cầu các đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi chủ động kiểm soát chặt các cửa lấy nước, vận hành linh hoạt cống, đập theo diễn biến triều và độ mặn thực tế, nhằm giữ tối đa nguồn nước ngọt trong nội đồng. Lịch thời vụ gieo trồng được điều chỉnh phù hợp, tránh giai đoạn cây trồng nhạy cảm trùng với cao điểm mặn.

Trung tâm Nước sạch nông thôn đang quản lý, vận hành 237 trạm cấp nước, phục vụ hơn 482.446 hộ dân. Đơn vị duy trì xử lý, cấp nước ổn định cho các khu vực dọc sông Cổ Chiên, đặc biệt là 29 nhà máy, trạm cấp nước thuộc khu vực cấp nước III – nơi hằng năm bị ảnh hưởng xâm nhập mặn sâu trên 60km.

Các nhà máy nước tư nhân được yêu cầu chủ động vận hành hệ thống RO, xây dựng lịch cấp nước phù hợp và sẵn sàng phương án vận chuyển nước thô khi nguồn tại chỗ bị nhiễm mặn cao.

Đến thời điểm báo cáo đầu tháng 3.2026, ngành chức năng chưa ghi nhận thiệt hại do hạn hán và xâm nhập mặn gây ra trên địa bàn. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn hiện hữu khi cao điểm mặn còn có thể xuất hiện trong tháng 3 và đầu tháng 4.

Với việc ranh mặn 1‰ đã chạm ngưỡng 65km từ cửa sông Cửu Long, công tác ứng phó tại Vĩnh Long đang được duy trì ở trạng thái chủ động cao. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành nông nghiệp, đơn vị cấp nước và chính quyền địa phương được kỳ vọng sẽ giúp tỉnh kiểm soát tốt rủi ro, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân trong mùa khô 2026.