Kinh tế

5 nhóm giải pháp trọng tâm để bảo vệ an toàn 'kho tiền, két sắt, cây ATM'

Thùy Linh • 06/11/2026 13:53

Năm 2025 ghi nhận hơn 500.000 cuộc tấn công mạng, tài chính ngân hàng là mục tiêu ưu tiên của tin tặc. Tại diễn đàn ngày 6-11, TP.HCM, Bộ Công an và ngành ngân hàng cùng khẳng định: an ninh mạng là nền tảng niềm tin số.

Ngày 6-11, tại diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì, cùng với Tổ hợp Truyền thông Việt Nam Đầu tư phối hợp với các đơn vị liên quan đơn vị tổ chức thực hiện.

An ninh mạng là nền tảng niềm tin để TP.HCM thu hút vốn và công nghệ

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết: Trong môi trường kinh tế số, khi tài chính và tài sản số được vận hành trên các nền tảng công nghệ, niềm tin không chỉ được xây dựng từ sự tin tưởng giữa các chủ thể mà còn phụ thuộc trực tiếp vào mức độ an toàn, bảo mật của hệ thống.

Nếu nền tảng công nghệ không được bảo vệ tốt, năng lực an ninh mạng chưa đủ mạnh và chưa tạo được sự tin cậy, Thành phố sẽ khó thu hút dòng vốn, công nghệ cũng như các nhà đầu tư đến đặt trụ sở, hoạt động.

"Vì vậy, an ninh mạng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu phát triển kinh tế số và Trung tâm Tài chính quốc tế", ông Vũ nói.

o-truong-minh-huy-vu.jpg
Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM. Ảnh: T.L

Từ yêu cầu thực tiễn này, ông Vũ đề xuất các giải pháp cụ thể xoay quanh bốn nhóm vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và cụ thể hóa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn. Tuy nhiên, thách thức hiện nay là chuyển hóa các quy định, cơ chế này thành từng nhiệm vụ, sản phẩm và mô hình ứng dụng cụ thể.

Thứ hai, phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo đảm an ninh mạng. Nhu cầu về các trung tâm dữ liệu tích hợp AI ngày càng lớn. Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh là một trong những địa điểm đặt Trung tâm Dữ liệu quốc gia, tạo ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện khung pháp lý, khung chuyển đổi số và mô hình phát triển hạ tầng dữ liệu.

Khi quá trình số hóa ngày càng mở rộng, số lượng giao dịch và dữ liệu gia tăng, năng lực xử lý rủi ro, ứng phó sự cố và giải quyết khủng hoảng trở thành yêu cầu không thể thiếu.

Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư cho an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và các lĩnh vực công nghệ mới. Bên cạnh các quỹ đầu tư truyền thống và quỹ đầu cơ (hedge funds), Thành phố cần nghiên cứu khả năng kết nối với những quỹ chuyên sâu về trung tâm dữ liệu, tài sản số, chuyển đổi số và Blockchain.

Tuy nhiên, để thu hút dòng vốn này, nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến định hướng phát triển mà còn đánh giá mức độ nhận thức, cam kết và năng lực bảo đảm an ninh mạng ở cả cấp quốc gia lẫn địa phương.

Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần nhìn thấy những dự án, sản phẩm và cơ hội đầu tư cụ thể. Vì vậy, dòng vốn không tự nhiên tìm đến mà phải được thu hút bằng một hệ sinh thái có hành lang pháp lý rõ ràng, năng lực bảo mật đáng tin cậy và các dự án đủ sức thuyết phục.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức về an ninh mạng trong toàn xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu đối với đội ngũ chuyên gia, kỹ sư trực tiếp làm việc trong lĩnh vực an ninh mạng mà còn bao gồm nhận thức và trách nhiệm của người dân, các hiệp hội, doanh nghiệp và toàn thể cộng đồng.

Tài chính ngân hàng là mục tiêu ưu tiên của tội phạm mạng

Từ góc nhìn của cơ quan an ninh mạng, Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng A05, Bộ Công an cho rằng: Quá trình phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải gắn kết chặt chẽ giữa phát triển và bảo vệ, giữa đổi mới sáng tạo và quản trị rủi ro, đồng thời khai thác hiệu quả giá trị dữ liệu đi đôi với bảo đảm an ninh mạng.

Theo Đại tá Nguyễn Bá Sơn, trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, tài chính, ngân hàng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa cung cấp nguồn lực cho nền kinh tế, vừa trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của các phương thức giao dịch, thanh toán và dịch vụ số.

Vì vậy, an ninh, an toàn của hệ thống tài chính, ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của từng tổ chức mà còn liên quan trực tiếp đến ổn định kinh tế, trật tự, an toàn xã hội và niềm tin của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing) và chuỗi khối (Blockchain) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính, tối ưu hóa hoạt động và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.

Đi cùng với những lợi ích đó là các nguy cơ, thách thức ngày càng phức tạp về an ninh mạng, đặc biệt khi các nhóm tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động.

an-ninh0mang(1).jpg
Toàn cảnh diễn đàn

“Năm 2025, lực lượng chức năng ghi nhận hơn 500.000 hoạt động tấn công mạng vào các hệ thống thông tin, đặc biệt là hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia. Mục tiêu tài chính ngân hàng được các nhóm tin tặc quốc tế ưu tiên hàng đầu. Sáu tháng đầu năm 2026 có gần 1.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng, thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Có những vụ việc gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng trong năm qua”, ông Sơn nhấn mạnh.

Thực trạng đó đặt ra một yêu cầu xuyên suốt đó là khi công nghệ càng phát triển, dịch vụ càng kết nối sâu rộng thì năng lực đảm bảo an ninh mạng càng phải đáp ứng tương xứng, niềm tin số phải ngày càng được củng cố và nâng cao.

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối và các công nghệ mới đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính, tối ưu hóa hoạt động và mở rộng khả năng tiếp cận của người dân, doanh nghiệp.

Đáng chú ý, ông Sơn nhấn mạnh: Đảm bảo an ninh tài chính số phải được tiếp cận như một nhiệm vụ chiến lược gắn với bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm sự vận hành an toàn, liên tục của nền kinh tế. Niềm tin số phải được xây dựng bằng năng lực bảo vệ thực chất, trách nhiệm rõ ràng và khả năng phòng ngừa, phát hiện, ứng phó hiệu quả trước các nguy cơ.

Có thể khẳng định: không đảm bảo được an ninh mạng thì không thể có chuyển đổi số, không có niềm tin số thì không thể phát triển tài chính số.

Thời gian qua, ngành ngân hàng tài chính đã có những hoạt động hợp tác với Bộ Công an nói chung và với Cục An ninh mạng nói riêng, với một số kết quả hết sức cụ thể. Tính đến nay, hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước đã kết nối với gần 100 tổ chức tài chính hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam và ghi nhận hơn 668.000 tài khoản, gồm tài khoản ngân hàng, ví điện tử, trung gian thanh toán, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Phía ngân hàng đã chủ động phát đi hàng triệu cảnh báo, thu hồi, tạm dừng các dòng tiền liên quan đến hoạt động tội phạm mạng, tổng cộng hàng nghìn tỷ đồng.

Mới đây, phía Bộ Công an đã làm việc với Ngân hàng Nhà nước bàn về thí điểm vận hành một hệ thống tra soát, truy vết dòng tiền liên quan đến hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội phạm mạng để bảo đảm thu hồi, giảm thiệt hại cho người dân, những nạn nhân trong các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua môi trường mạng.

Ngân hàng cần làm gì để bảo vệ chủ quyền số?

Đồng quan điểm, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhấn mạnh, an toàn tài chính trong thời đại số không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ kho tiền, két sắt hay cây ATM mà cốt lõi là bảo vệ chủ quyền số và niềm tin số của người dân.

Ông đề xuất bảo vệ nghiêm ngặt dữ liệu ngân hàng, thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học theo Luật Dữ liệu và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; bảo đảm các dữ liệu quan trọng được lưu trữ, xử lý tại các trung tâm dữ liệu an toàn trong nước.

Đồng thời, ngành Ngân hàng cần từng bước tự chủ công nghệ lõi, phát triển các mô hình AI tiếng Việt chuyên ngành tài chính trên hạ tầng nội địa, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng và dịch vụ bảo mật từ nước ngoài.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Tú chỉ ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Một là, chuẩn hóa dữ liệu nghiệp vụ và xây dựng khung quản trị AI rõ ràng. Các ngân hàng cần thống nhất định nghĩa dữ liệu trước khi đưa vào xử lý, đồng thời quy định ranh giới tự quyết của trợ lý AI. Những giao dịch có giá trị lớn hoặc nhạy cảm phải có sự phê duyệt của con người và được trang bị cơ chế dừng khẩn cấp.

Hai là, chuyển sang nền tảng xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Thay vì tổng hợp dữ liệu vào cuối ngày, ngân hàng cần phân tích dòng dữ liệu tức thời để phát hiện các dấu hiệu bất thường như thiết bị lạ, vị trí giao dịch khác thường hoặc chuỗi chuyển tiền liên tục, qua đó kịp thời ngăn chặn giao dịch gian lận trước khi tiền rời khỏi tài khoản.

Ba là, xây dựng hệ thống cảnh báo và phòng vệ ba lớp. Lớp đầu tiên cảnh báo người dùng khi phát hiện dấu hiệu bị thao túng tâm lý; lớp thứ hai tự động tạm dừng các giao dịch có rủi ro cao; lớp thứ ba hỗ trợ khóa tài khoản tức thì 24/7 thông qua trợ lý ảo AI và phối hợp với lực lượng A05 để truy vết.

Bốn là, thiết lập các lớp bảo vệ kỹ thuật cho trợ lý AI, bao gồm vận hành trong hạ tầng riêng biệt, định danh riêng cho AI, sử dụng bộ lọc ngăn chặn việc lộ thông tin cá nhân và chống tấn công bằng câu lệnh, đồng thời giám sát nhật ký hoạt động không thể chỉnh sửa.

Năm là, xây dựng lộ trình nâng cấp mật mã hậu lượng tử (PQC), rà soát các hệ thống mã hóa cốt lõi như Core Banking và chữ ký số liên ngân hàng, bám sát định hướng của Ban Cơ yếu Chính phủ để chuẩn bị chuyển đổi sang các chuẩn mã hóa mới.

Đồng quan điểm, ông Đào Bá Sơn cho rằng, để phát huy hiệu quả các thành tựu khoa học và công nghệ, đồng thời chủ động ứng phó với các nguy cơ, thách thức trong kỷ nguyên số, đơn vị chuyên trách bảo vệ an ninh mạng của Bộ Công an, rất cần sự chung tay, đồng lòng của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, nhất là trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.

“Thứ nhất, cần xác định đảm bảo an ninh mạng là điều kiện tiên quyết của chuyển đổi số và phát triển tài chính số. Chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ sau khi triển khai sang an ninh ngay từ khâu thiết kế.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thực thi pháp luật.

Thứ ba, đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng tốt các công nghệ chiến lược, đặc biệt là AI phục vụ phòng thủ mạng, các giải pháp mật mã hậu lượng tử và các sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu phát triển. Qua đó nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, góp phần thực hiện chủ trương phát triển công nghiệp an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên môi trường mạng.

Cùng với đó, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, kỹ năng số và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân cho người dân, doanh nghiệp, xây dựng văn hóa an toàn, văn minh, để mỗi tổ chức, mỗi cá nhân trở thành một chủ thể tích cực trong bảo vệ an ninh trên không gian mạng”, ông Sơn nói.

An ninh mạng là cơ sở của niềm tin số, niềm tin số là nền tảng của tài chính số, và một nền tài chính số an toàn sẽ là động lực quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, để Việt Nam phát triển trong kỷ nguyên mới.

Nổi bật
      Mới nhất
      5 nhóm giải pháp trọng tâm để bảo vệ an toàn 'kho tiền, két sắt, cây ATM'
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO